"Widzę, że interesuje cię ciemność" Illarion Pawliuk

Autor: Illarion Pawliuk

Tytuł: Widzę, że interesuje cię ciemność

Tłumaczenie: Iwona Czapla

Data premiery: 29.07.2026

Wydawnictwo: Insignis

Liczba stron: 560

Gatunek: thriller fantastyczny / psychologiczny / kryminalny

 

„Widzę, że interesuje cię ciemność” to trzecia powieść w dorobku literackim Illariona Pawliuka. W oryginale wydana w 2020 roku szybko stała się sensacją na ukraińskim rynku wydawniczym pobijając rekord sprzedaży Wydawnictwa Stary Lew w kategorii literatury dla dorosłych. Dwa lata wcześniej autor po raz pierwszy pojawił się na rynku książki, a zanim zajął się literaturą pracował jako dziennikarz i reporter międzynarodowy - relacjonował między innymi konflikt arabsko-izraelski. Sam również zaangażował się militarnie - od 2015 roku czynnie broni swojego kraju przed najeźdźcą rosyjskim, nie dziwi więc fakt, że po wydaniu „Widzę, że interesuje cię ciemność” na pięć lat literacko zamilkł. W 2025 roku na rodzimym rynku wydana została jego czwarta powieść, której objętość również tłumaczy dłuższą nieobecność - jest jeszcze bardziej rozbudowana od poprzedniej, liczy prawie osiemset stron!

 

Koniec drugiej dekady XXI wieku, grudzień, Kijów. Andrij Hajster, z wykształcenia psycholog kryminalny po wstąpieniu do wojska pogubił się w swoim życiu - po powrocie z misji w Afganistanie dręczony złymi wyborami i atakami stresu pourazowego był o krok od spędzenia reszty życia w więzieniu. Uratował go policjant Walerij, który prowadził jego sprawę, a teraz stał się przyjacielem, z którym współpracuje. Jednak życie Andrija znowu napotkało na wybój - w przeciągu jednej doby zmarły dwie bliskie mu osoby, a on został w decyzyjnym rozkroku: wziąć odpowiedzialność za nowe, słabe jeszcze życie, czy udawać, że nic się nie stało… Topiąc smutki w alkoholu, Walerij daje mu szansę na ratunek, a może po prostu czas na ułożenia wszystkiego od nowa - podsuwa sprawę zaginięcia małej dziewczynki w Busłowym Sadzie, gdzie od jakiegoś czasu grasuje seryjny morderca. Kilka przypadków sprawia, że Andrij faktycznie trafia do pociągu mającego go dowieźć do celu, jednak im bliżej, tym podróż staje się bardziej abstrakcyjna… A na miejscu nie jest lepiej - tam czekają go nie tylko dziwne wypadki, ale i społeczność, która wydaje się wypierać to, co niewygodne: zaginięcie dziewczynki i istnienie wśród nich seryjnego mordercy.

„Kłamstwo sączyło się z wielosłownych usprawiedliwień, ale jeszcze bardziej kłamstwem przesiąknięte było milczenie.”

Książka rozpisana jest na trzy części, których tytuły zaczerpnięte są z „Boskiej komedii” Dantego. Każda część dzielona jest na kilkustronicowe, tytułowane rozdziały, których w sumie jest sześćdziesiąt sześć. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego głównie z perspektywy Andrija, choć nie tylko - równie mocno angażująca, choć pojawiająca się rzadziej, jest perspektywa zaginionej dziewczynki, a perspektywa mieszkańców Busłowego Sadu, która pojawia się od czasu do czasu, dopełnia obraz fabularny powieści, choć wcale nie ułatwia czytelnikowi złożenia elementów układanki w jedną całość. Styl powieści jest ciekawy, czasami zdaje się uciekać w kierunku literatury pięknej, pojawiają się nieoczywiste porównania, metafory czy zwroty mające na celu ukrycie tego, co oczywiste, przez co po zaledwie kilkunastu stronach lektury daje się wyczuć klimat jak z mrocznej baśni dla dorosłych… Język, jakim autor się posługuje, jest pełen symboliki, a równocześnie na tyle prosty, że książkę czyta się bez większego wysiłku. Dialogi przebiegają sprawnie, przekleństwa pojawiają się rzadko i zawsze mają fabularne uzasadnienie, a sam narrator od czasu do czasu zwraca się bezpośrednio do czytelników.

„- (...) Jeszcze nie stałeś się taki jak my!

- To znaczy jaki, ciekaw jestem?

- A diabli wiedzą… Taki jak wszyscy. Kiedy każdego dnia dzieje się to samo i wszystko ci jedno.”

Symbolika powieści jednak nie zamyka się w samej warstwie stylistycznej i językowej. Mocno odczuwalna jest też w fabule, która nasączona jest nawiązaniami do znanych, kanonicznych czy kultowych dzieł literatury i kina takich jak „Twin Peaks”, „Alicja w Krainie Czarów”, „Mistrz i Małgorzata”, „Lśnienie” czy mitologia grecka. Już same te tytuły jasno wskazują na rodzaj powieści, w której to, co realne zaciera granice z tym, co pozornie iluzoryczne, wymyślone, nierzeczywiste. Szkopuł w tym, by odkryć znaczenie tego, co wymyka się normalności. Jak to zrobić? Przede wszystkim bacznie śledzić każdy detal.

„- Niezły film - zgodził się Charyton, jakby nie wyłapał szyderstwa. - Ale “obżarstwo” to błędne tłumaczenie. Grzech nazywa się “nienasycenie”, a to, zgodzi się pan, wszystko zmienia.

- Interesuje się pan religią?

- Powiem tak: interesuje mnie ciemność. I pana, widzę, też, skoro wybrał pan robotę grzebania w ludzkich przywarach.”

Trudno więc w takim połączeniu mówić o powieści kryminalnej, choć to przecież zagadka kryminalna jest punktem wyjścia całej historii, to ona jest jej klamrą, szkieletem, na której zbudowany jest cały świat. Od początku jasne jest, że istnieje jakiś złoczyńca, który nazywa się Bestią, jest śledczy, który na przekór wszystkim nie ustaje w wysiłkach rozwiązania zagadki. Jest małomiasteczkowy policjant, który rzuca kłody pod nogi, są nowe tropy i wskazówki. Sposób budowy intrygi, zagmatwanie fabularne akcji mocno frapuje, a wyjaśnienie całej sytuacji jest zaskakujące i bardzo trafne. Niemniej jednak samo zamknięcie wątku kryminalnego znajdujące się w części trzeciej nie jest typowe dla gatunku, w historii za dużo jest wątków baśniowych, paranormalnych, trudnych logicznie do wytłumaczenia, by zagadka kryminalna miała szansę zakończyć się w sposób satysfakcjonujący. Niemniej jednak w żaden sposób to nie boli - już przy pierwszych stronach powieści czytelnik przecież orientuje się, że to, co czyta, to zdecydowanie coś mocno od kryminału odbiegającego.

„(...) jeśli nie rozumiesz, co się dzieje, to znaczy, że jesteś w niebezpieczeństwie.”

Czas i miejsce akcji współgrają z klimatem powieści. Za ich sprawą świat staje się czarno-biały, jest tylko brud i przykrywający go śnieg oraz mgła, która potrafi skryć to, co niewygodne. Busłowy Sad to mała mieścina zapomniana przez ludzi i Boga, której zamknięta społeczność w żadnym razie nie chce dopuścić do swoich tajemnic kogoś z zewnątrz. Każda z mieszkających tam postaci zdaje się skrywać brzydki sekret, coś, co ma na sumienia, coś, czego ukrycie sprawia, że pogrąża się coraz bardziej. Prawdziwie niewinne jest tylko dziecko, jedyna czysta istota, która zagubiła się w tym brudnym, mrocznym świecie.

„(...) myślał o tym, że życie to ring. I prędzej czy później przyjmujesz cios. Kiedy boksujesz przeciw Jego Wysokości Losowi, to nieuniknione, choćbyś nie wiadomo jak wirtuozerskie robił uniki… Więc dopóki starczy sił, musisz walczyć dalej. Innej rady nie ma. Opuścisz ręce, a Los natychmiast wciśnie cię w narożnik. A tam po prostu zatłucze na śmierć…”

“Widzę, że interesuje cię ciemność” to powieść o grzechach, o winach przeszłości, które są tak obciążające, że mimo upływu lat trudno jest je zaakceptować. Illarion Pawliuk zdaje się wyciągać z ludzi to, co najgorsze, ten cały obrzydliwy egoizm, który potrafi wyeliminować ze świata wszystko to, w co chcielibyśmy wierzyć. To powieść duszna, symboliczna, zamglona przez mroczne rejony duszy dobrze współgrające z otaczającą wszystko mroźną zimą, a to co realne rozmywa się w poplątanej wyobraźni autora, w której wybrzmiewają echa kultowych filmów i literatury. A jednak coś ten mrok, tę ciemność rozwiewa - jest w tym wszystkim nadzieja, determinacja, która pozwala nie tracić wiary w szczęśliwe zakończenie. Bo czy nie tak właśnie powinna zakończyć się prawdziwa baśń?

„- Śnieg to okruchy, które kruszą anioły - oznajmiła.

- Okruchy czego?

- Okruchy nieba!”

“Widzę, że interesuje cię ciemność” to powieść dla czytelników podchodzących do literatury z otwartym umysłem, którzy lubią psychologiczne, metafizyczne refleksje ubrane w bardzo iluzoryczne, abstrakcyjne obrazy. Bezsprzecznie jest to proza odważna, składająca się z tylu „dziwnych” warstw, że od razu po zakończeniu lektury ma się ochotę przeczytać wszystko jeszcze raz!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Insignis.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Rwetes" Agnieszka Peszek - patronacka recenzja przedpremierowa

Autorka: Agnieszka Peszek

Tytuł: Rwetes

Cykl: Renata Konieczna, tom 3

Data premiery: 10.08.2026

Wydawnictwo: 110 procent

Liczba stron: 388

Gatunek: thriller psychologiczny / kryminalny

 

Agnieszka Peszek ewidentnie jest człowiekiem, który nie potrafi wysiedzieć długo w jednym miejscu - no chyba, że akurat pisze książkę. Jednak każdy jej dzień jest napakowany nie tylko obowiązkami pisarskimi i rodzinnymi - wraz z mężem zajmuje się również wydawaniem swoich książek. I wychodzi jej to nad wyraz dobrze - jej ebooki i audiobooki bardzo często można znaleźć w najpopularniejszych tytułach platform streamingowych, nie brakuje też książek papierowych dostępnych w większości księgarń internetowych, co przecież w self-publishingu nie zdarza się często. Od roku 2021 Agnieszka Peszek wydała już ponad dwadzieścia powieści, a ilość sprzedanych egzemplarzy plasuje się gdzieś w okolicy pół miliona. W tym roku autorka pokusiła się o kilka wydawniczych skoków w bok - ukazały się tytuły dostępne tylko na Storytel i Legimi, a jesienią premierę będzie mieć książka w Wydawnictwie Muza. Autorka jednak uspokaja - z samodzielnego wydawania książek nie zamierza rezygnować!

“Rwetes” to jej najnowsza powieść, trzeci tom serii thrillerów psychologicznych z Renatą Konieczną. Ta bohaterka wraca do czytelników każdego lata - po raz pierwszy pojawiła się w 2024 w “Narośli”, rok temu w “Obietnicy” (recenzja - klik!). Haczyk jest jednak taki, że to policjantka w thrillerach psychologicznych, więc nigdy nie pełni typowo pierwszoplanowej roli, a co za tym idzie - każdą książkę z tej serii można traktować jak powieść osobną.

 

Warszawa, Wilanów. Starsza aspirat Renata Konieczna zjawia się pod domem lekarza medycyny estetycznej Roberta Wagnera, by przekazać mu smutne wieści. Tego dnia w okolicznym lasku znaleziono ciało jego żony Małgorzaty. Problem w tym, że Małgorzata zginęła trzy lata temu w wypadku samochodowym, który zakończył się pożarem. Teraz mężczyzna ma już drugą żonę, Elwirę, kobietę bardzo elegancką wyjętą rodem z filmów sprzed połowy wieku - podległą, posłuszną, zajmującą się nim i domem. Żadne z nich nie chce uwierzyć i nie rozumie tego, co się stało - kto zginął trzy lata temu i gdzie przez ten czas była Małgorzata? To zadanie Renaty Koniecznej, która bacznie się małżeństwu przygląda - czy na pewno żadne z nich nie skrywa jakiejś brzydkiej, brudnej tajemnicy?

 

Książka rozpisana jest na prolog, trzy części i epilog. Każda z części oddaje perspektywę innej postaci, każda dzielona jest na numerowane oddzielnie króciutkie rozdziały podzielone na dwa czasy: „teraz” pisane z perspektywy Koniecznej i „wcześniej” pisane z perspektywy postaci, której imię znajduje się na początku każdej kolejnej części. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a narrator zgodnie z zasadą gatunku thrillera psychologicznego, skupia się przede wszystkim na wewnętrznych przeżyciach i wspomnieniach postaci. Styl powieści jest swobodny, język codzienny, potoczny, ale niespecjalnie bogaty w przekleństwa. Książkę czyta się szybko i płynnie.

 

Mimo że osią powieści jest zbrodnia, to jednak pełni rolę spoiwa, pretekstu, dla którego musimy zgłębić się w psychologię postaci, poznać ich teraźniejszość, przeszłość, mechanizmy, jakimi posługują się w odbiorze codzienności, w kontaktach z ludźmi. Ważne są więc postacie i ich przeżycia wewnętrzne, ich sekrety, które skrywają przed światem. A choć zagadka zbrodni cały czas pozostaje w świadomości, to jednak te małe sekrety powodują, że chcemy zgłębiać się w powieść dalej, próbować dojść do tego, co każdym z nich kieruje. Portrety psychologiczne są więc zagadkowe, by ostatecznie dać pełny obraz tego, jak działają pewne mechanizmy manipulacji, dlaczego do nich dochodzi i na jakie sygnały ostrzegawcze warto zwracać uwagę.

„Wkurzało ją, że musi się tłumaczyć. Ludzi nie obchodziło jej szczęście, ale to, dlaczego nie zrobiła czegoś, czego od niej oczekiwano.”

Bo postacie, które autorka w “Rwetesie” oddaje, są tak naprawdę zwyczajnymi ludźmi, których możemy spotkać na ulicy. Ludźmi, którzy potrzebują kogoś obok, nawet jeśli sobie tego do końca nie uświadamiają. Pytanie tylko, jak wiele niektórzy są w stanie zrobić, by poczucie bliskości zbudować, jak wiele, by je utrzymać i w jaki sposób tę bliskość postrzegają.

 

Dzięki temu, mimo oczywistej rozrywkowej wartości thrillera psychologicznego, można z tej powieści wyciągnąć też coś więcej - przestrogę, by zwracać uwagę na tych, co nagle z życia się wycofują, na tych, którzy mocno uszczuplają swój świat. Historia “Rwetesu” podnosi wrażliwość, unaocznia, że czasem zwyczajne pytanie “czy wszystko w porządku?” nie wystarczy. Że czasami człowiek może tak mocno się zatracić, że sam nie widzi krzywdy, jaka jest mu wyrządzana.

„Tak naprawdę to każdy w tej historii jest poszkodowanym.”

Intryga kryminalna powieści, choć nie jest punktem najważniejszym, jest tym, co częściowo odpowiada za utrzymujące się napięcie. Może i nie da się jej rozwiązać samodzielnie, ale też nie taki jest jej cel. Jest za to dobrze przemyślana, w odpowiednich momentach zaskakuje, a nawet szokuje wywracając dotychczas zebrane informacje do góry nogami.

 

Renata Konieczna, czyli bohaterka, którą łączy trzy książki w jedną serię, związana jest z wątkiem kryminalnym powieści, choć i ona wpada w pułapkę potrzeby bliskości, tym razem więc jej kreacja wydaje się ważniejsza niż w częściach poprzednich. W tej możemy poznać ją nie tylko jak upartą policjantkę, ale też obserwujemy ją, gdy po raz pierwszy odkrywa nieskrępowaną stronę swojej kobiecości. Uspokajam jednak, powieść nie zawiera wątków erotycznych i w kreacji Koniecznej skupia się przede wszystkim na zagadnieniach psychologicznych, jej refleksjach i pewnych dylematach.

„(…) niekiedy ludzie są doprowadzani na skraj przepaści, gdzie muszą wykonać ruch oznaczający nawet czyjąś śmierć. Czasami jakaś jej cząstka rozumiała takie zachowanie, ale każdą komórką swojego ciała nienawidziła zupełnie niczym nieuzasadnionej przemocy, wypływającej wyłącznie z chęci zaspokojenia chorych żądz.”

“Rwetes” to thriller psychologiczny domestic noir, który z kilku stron przedstawia mechanizmy manipulacji, której mogą dopuszczać się osoby najbliższe. Dzięki takiej formie narracji czytelnik staje przed pytaniem: kto tak naprawdę jest tutaj tym złym? Która wersja postrzegania rzeczywistości jest prawdzie najbliższa i czy na pewno jest coś takiego jak jedna prawda? Kto jest winny i w którym momencie powinien był się zatrzymać? Dobrze budowane napięcie, ciekawa zagadka kryminalna i zaskakujące twisty sprawiają, że książkę najchętniej czyta się na raz, a psychologiczne refleksje kołaczą się w głowie na długo po skończeniu powieści.

 

Moja ocena: 7/10

 

Już w najbliższy wtorek 11 sierpnia zapraszam na live z Agnieszką Peszek!

Miejsce spotkania: Instagram @kryminalnatalerzu, godzina 19:00.

Recenzja powstała w ramach współpracy patronackiej z Agnieszką Peszek.

Dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Zbrodnia w raju" Guillaume Musso

Autor: Guillaume Musso

Tytuł: Zbrodnia w raju

Tłumaczenie: Joanna Prądzyńska

Data premiery: 29.07.2026

Wydawnictwo: Albatros

Liczba stron: 416

Gatunek: powieść kryminalna

 

Guillaume Musso już od dwudziestu lat jest najpopularniejszym autorem we Francji! Na koncie ma ponad trzydzieści milionów sprzedanych egzemplarzy, a każda kolejna jego powieść od razu zyskuje status bestsellera. Swoją karierę rozpoczynał od… studiów ekonomicznych i pracy nauczyciela. Dopiero po kilku latach pracy w zawodzie, w 2001 debiutował na rynku literatury, ale to druga książka sprawiła, że jego nazwisko poznał cały świat. “Potem” doceniona została za połączenie kilku gatunków: thrillera, romansu i wątków fantastycznych i dobrze sprawdziła się w późniejszej ekranizacji w gwiazdorskiej obsadzie. Teraz, Musso po dwudziestu czterech latach wraca do czytelników z dwudziestą drugą powieścią pt. “Zbrodnia w raju”, tym razem historią typowo kryminalną, choć jak to ma w zwyczaju, jej typowość jest określeniem bardzo umownym.

 

Początek czerwca 1928 roku, Marsylia. Komisarz Joseph Lèques, weteran wojenny, właśnie próbuje ugasić atak stresu pourazowego w podrzędnym barze. To tam lokalizuje go jego podwładny, młodziutki inspektor Charlie Langlois, którego kilka lat temu wyrwał z biedy i wziął pod swoje skrzydła. Właśnie przydzielono im bardzo pilną sprawę, która zmusza ich do długiej podróży - na Lazurowym Wybrzeżu, w Cap d’Antibes doszło do zaginięcia trzyletniego syna bogatego amerykańskiego małżeństwa. Chłopczyk zniknął w nocy, pierwsze tropy sugerują, że to działanie kogoś z zewnątrz. Lèques dzięki swojej spostrzegawczości i intuicji szybko przekonuje się, że to nie do końca prawda, a podejrzanych musi szukać wśród tych, którzy tej nocy byli w domu. A to towarzystwo bogate, acz bardzo różnorodne: pisarka kryminałów, bokser, aktorka i producent filmowy, i stary, dobry przyjaciel rodziny… Ale są też i pracownicy willi! Kucharka, opiekunka do dzieci, stróż i pokojówka - każdy z nich może coś wiedzieć, każdy może skrywać jakąś mroczną tajemnicę…

„Doprawdy, trudno o lepszą scenerię dla historii z wątkiem kryminalnym. Czy można znaleźć lepszych bohaterów niż ta barwna grupa milionerów i próżniaczych artystów, których losy na moment krzyżują się z losami ich służby i mieszkańców regionu?”

Książka otwiera się klasycznym spisem postaci i mapą miasta oraz willi Livingstone’ów, a jej treść rozpisana jest sześć tytułowanych części i epilog. Do części piątej rozdziały są numerowane (jest ich 30.), ostatnie trzy noszą tylko tytuły. Rozdziały numerowane są dzielone na numerowane oddzielnie podrozdziały, rozdziały nienumerowane też dzielone są na krótsze, ale nienumerowane fragmenty. Od czasu do czasu pomiędzy tekstem pojawia się jakaś stara fotografia czy wycinek z francuskiej gazety mające na celu wprowadzić poczucie realizmu powieści. Narracja prowadzona jest trzeciej osobie czasu przeszłego (z wyjątkiem ostatniej części pisanej w osobie pierwszej). Perspektyw, z jakich narrator opisuje zdarzenia, jest kilka, choć przoduje w nich bezsprzecznie komisarz Lèques. Styl powieści jest subtelnie stylizowany, dzięki czemu już samym językiem, sposobem wypowiedzi postaci autor zapewnia podróż do poprzedniego wieku. Dialogów jest sporo, prowadzone są sprawnie, a opisy miejsc i refleksji Lèquesa zapewniają nutę ekstrawagancji, równocześnie dobrze osadzając w czasie historycznym.

„Żołnierz stał się symbolem, pomnikiem cmentarnym, figurą retoryczną w przemówieniach. Posągiem wyrzeźbionym w kamieniu, pomnikiem ku czci poległych. Wszechobecna, lecz abstrakcyjna idea. Społeczeństwo nie chciało pamiętać o najgorszych stronach konfliktu: o barbarzyństwie walk, o rzekach błota i krwi i o tym, że ta wojna była masową fabryką weteranów świadomych, że są drzemiącymi potworami.”

Cała historia rozpoczyna się bardzo klasycznie - zbrodnia, zamknięte grono podejrzanych i detektyw, który walczy nie tylko z zagadką, ale też z samym sobą. Musso jednak lubi zmieniać kierunki fabuły, zaskakiwać, dlatego też klimat opowieści z czasem się zmienia - momentami tempo akcji kieruje się w stronę sensacji, by za chwilę okazać się opowieścią o mrokach przeszłości ujętych w sposób refleksyjny. Choć w tej powieści autor trzyma się ram kryminalnych pod tym kątem, że nie ucieka się do wątków fantastycznych, to jednak próbuje zatrzeć pewne granice - pomiędzy realnością a fikcją, a służą temu właśnie fotografie, jak i późniejszy wątek pseudo-autobiograficzny.

„Przeszłość nigdy nie jest definitywnie zakończona. To trochę jak nitrogliceryna: jeśli się nią manipuluje, trzeba zachować ostrożność.”

Samo miejsce akcji też z czasem się zmienia. Zaczynamy w bardzo turystycznej, ciepłej miejscowości, której życie toczy się w różnych rytmach w zależności od sezonu. Morze, plaża, hotele z basenami, bary pełne dobrych alkoholi i willa Livingstone’ów, drogi jeszcze niezatłoczone ilością samochodów, które jednak czarują swoim historycznym klimatem - to wszystko daje bardzo wakacyjne wrażenie luksusu, jak ze starych dobrych filmów czy powieści. Autor bardzo malowniczo oddaje miejsce szczególną uwagę poświęcając samej willi, której kształt przypomina statek, a którą wzorował na prawdziwym budynku. Później jednak ta beztroskość miejsca znika, ustępuje mroczniejszemu klimatowi - willę osnuwa mgła, a krajobraz robi się coraz ciemniejszy, coraz mocniej przypomina nie raj, a piekło, w którym wszystkie chwyty są dozwolone.

„Zbrodnia to nie początek, to koniec sprawy, jej wyjaśnienie.”

W tym wszystkim autor dba o solidny rys historyczny i kulturowy. Bawi się wiedzą na temat tego, jak świat zaraz się zmieni, dając równocześnie obraz tego, jak żyło się wtedy. Mroczny cień I wojny światowej, nieznaczna, ale już subtelnie sygnalizowana groza II wojny światowej i Francja, która stara się w tym wszystkim odnaleźć normalność. Jest trochę wstawek o ówczesnym kinie i rynku literatury kryminalnej, a wszystkie detale codzienności poczynając od przedmiotów codziennego użytku na ubraniach i jedzeniu kończąc są oddane z dużą dbałością o zgodność historyczną.

„Nadchodząca epoka, młody człowieku, będzie wspaniała (…). Chcę uczestniczyć w tym jak najdłużej, jak najdłużej chłonąć ten świat. Jest tyle podróży do odbycia, tyle istot do kochania, tyle rzeczy do zrozumienia, tyle smaków do poznania…”

Tym jednak, co przewodzi fabule, są postacie, z których część oparta jest o życiorysy bądź wątki biograficzne osób, jakie żyły naprawdę. Sama wyłapałam mocne nawiązanie do Agathy Christie - powieściowa pisarka Agatha Harding dzieli z nią wiele wspólnych doświadczeń. Zresztą pomijając już to nawiązanie, kreacja tej postaci jest warta uwagi - nie tylko ze względu na moją słabość do postaci twórców literatury w powieści, ale na jej rolę jako wyzwolonej kobiety w ciągle jeszcze podzielonym na płci społeczeństwie.

Pierwsze skrzypce gra jednak nie ona, a funkcjonariusze policji, przede wszystkim Lèques. Wyraźne piętno wojny, jakie odbiło się na jego psychice osłabiło pewność siebie, dzięki której mógłby być śledczym wybitnym. Uważny, inteligentny i doświadczony, porusza mentorskim podejściem do Charliego oraz swoją własną samotnością, którą sam dla siebie wybrał. To człowiek pełen konfliktów, które narosły z nim nie z jego winy, próbujący robić tak, jak należy. Ciekawa, złożona postać! A jego kompan Charlie nadaje lekturze powiewu młodości, optymizmu, lekkiej naiwności i tego odświeżającego poczucia, że wszystko jest w zasięgu ręki.

„To wszystko zmienia, jeśli człowiek wie, że ktoś się o niego troszczy.”

“Zbrodnia w raju” okazała się czymś całkiem innym niż się spodziewałam. Myślałam, że sięgam po klasyczną powieść detektywistyczną, więc pierwsze zmiany tego tonu wywołały zdziwienie, które tak naprawdę towarzyszyło mi już do końca powieści. Urok miejsca, które bardzo szybko może przekształcić się w subtelne uczucie grozy, mroki i grzechy wojennej przeszłości walczą o uwagę z letnią beztroską, jaką roztaczają wokół siebie bogacze. Rys literacki, filmowy i historyczny nadają powieści ciekawego klimatu, a zagadka biegnie ścieżkami, które trudno jest przewidzieć. Nie jest to więc klasyczna powieść detektywistyczna, a może jest, ale w wydaniu Guillaume’a Musso, który charakteryzuje się tym, że nie powiela schematów innych. Ciekawe doświadczenie literackie!

 

Moja ocena: 7,5/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Albatros.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Gwiazda pustyni" Michael Connelly

Autor: Michael Connelly

Tytuł: Gwiazda pustyni

Cykl: Harry Bosch, tom 24 / Renée Ballard, tom 5

Tłumaczenie: Mikołaj Kluza

Data premiery: 15.07.2026

Wydawnictwo: Sonia Draga

Liczba stron: 304

Gatunek: kryminał

 

Michael Connelly od trzydziestu lat żyje z pisania powieści kryminalnych. To właśnie Harry Bosch towarzyszy mu najdłużej, od początku jego pisarskiej drogi, o której marzył już w czasach nastoletnich, a na którą wszedł w ostatniej dekadzie XX wieku, po kilkunastu latach pracy dziennikarskiej specjalizując się spraw kryminalnych. Debiutował w 1992 roku pierwszym tomem serii pt. “Czarne echo” (w Polsce po raz pierwszy wydany został zaledwie trzy lata później), która na ten moment liczy już dwadzieścia pięć tomów (dwudziesty szósty zapowiedziany jest na październik). To jednak nie wszystko - Harry Bosch zebrał wokół siebie tyle ciekawych postaci, że kilkoro z nich doczekało się osobnych serii: jak jego przyrodni brat prawnik Mickey Haller czy policjantka Renée Ballard, z którą dzieli część najnowszych tomów. Ale uniwersum sięga jeszcze dalej - to już nie tylko książki, ale też ich ekranizacje. Już w latach 90. zaczęły powstawać pierwsze filmy w gwiazdorskiej obsadzie, ostatnie kilka lat przyniosło też seriale: z Boschem, z Ballard i Hallerem. Michael Connelly uczestniczy w tworzeniu każdego z nich - jest producentem wykonawczym, przy niektórych również dokłada się do tego, jaki kształt przybiera scenariusz. Można chyba zatem przyjąć, że faktycznie będą to ekranizacje, a nie seriale luźno z książkami powiązane.

W Polsce Michael Connelly wydawany był głównie przez Wydawnictwo Prószyński i Ska i Wydawnictwo Sonia Draga, które jest aktualnym polskim wydawcą autora. Mam nadzieję, że Wydawnictwo szybko wznowi wydawanie pierwszym tomów cyklu - kilka lat temu ukazało się pięć pierwszych, kolejne są jednak w Polsce aktualnie niedostępne. A po pierwszym spotkaniu z tym bohaterem w “Gwieździe pustyni” jestem pewna, że będę chciała tę znajomość kontynuować, ba! nadrobić wszystkie wcześniej wydane tomy.

 

Los Angeles, lato. Na życzenie i za wstawiennictwem radnego Jacka Pearlmana powołany zostaje Zespół do spraw Niewykrytych Zabójstw, któremu przewodzić ma policjantka Renée Ballard. Ogromne ilości spraw wraz z nią przekopywać mają ochotnicy - to emerytowani policjanci, prokuratorzy i cywile. Zespół nie jest duży, a każdy jego członek pojawia się raz w tygodniu, poza Ballard oczywiście. I Harrym Boschem, który niedługo później do nich dołącza. Jego kartą przetargową jest sprawa, która dręczy go od lat - niewyjaśnione morderstwo czteroosobowej rodziny Gallagherów. To możliwość ponownego rozpatrzenia tej sprawy oferuje mu Ballard za pomoc w śledztwie, które ma przesądzić o ich być lub nie być. W śledztwie morderstwa siostry radnego, do którego doszło w latach 90… Czy faktycznie po upływie trzydziestu lat da się jeszcze znaleźć coś nowego, coś, co doprowadzi ich do rozwiązania i skazania winnego?

„(...) szedł wzdłuż regałów, przesuwając palcami lewej dłoni po mijanych grzbietach. Każdy segregator zawierał niewyjaśnione morderstwo. To była dla niego uświęcona ziemia. Biblioteka zaginionych dusz. Zbyt wiele spraw, by mogli je rozwiązać. Zbyt wiele, by mogli ukoić ból.”

Książka podzielona jest na dwie tytułowane części: Biblioteka zaginionych dusz i Uświęcona ziemia oraz epilog. Części rozpisane są na numerowane pięćdziesiąt cztery rozdziały, których narracja toczy się naprzemiennie - raz z perspektywy Boscha, raz z perspektywy Ballard. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a język, jakim autor się posługuje, jest bardzo przystępny. Zdania są krótkie, spora część akcji rozgrywa się w dialogach, w które sprawnie wplecione są wyjaśnienia policyjnych czy prawnych procedur - autor bardzo pilnuje, by czytelnik dobrze działania policji i ich legalność, zakres rozumiał, równocześnie przedstawiają je tak, by wyszło to jak najbardziej naturalnie - w większości to się sprawdza, może tylko raz czy dwa miałam wrażenie, że dana postać powinna wiedzieć to, co jest jej tłumaczone. Mam wrażenie, że w tekście pojawia się tylko to, co faktycznie niezbędne - nie ma dłużyzn, opisy są esencjonalne, a życie prywatne postaci pozostaje w odległym od śledztw tle. W porównaniu do “Cataliny” (recenzja - klik!), czyli mojego pierwszego spotkania z tym autorem, “Gwiazdę pustyni” czytało mi się jeszcze lepiej, po prostu przez tekst płynęłam.

„- A te kwiaty są niesamowite (...).

- Gwiazdy pustyni (...). Jeden facet mówił mi, że one stanowią dowód na istnienie Boga w tym pojebanym świecie. Są nieugięte, odporne na gorąco i na zimno, na wszystko, co spróbuje je powstrzymać.”

Sprawa, a raczej dwie sprawy kryminalne są bazą i centrum powieści. Obydwie dotyczą przeszłości, jedna dalszej, druga mniej odległej - w rozwiązaniu obydwu pomóc ma nie tylko specjalistyczna wiedza śledczych, ale również postęp techniki. Dzięki temu obydwie skupione są wokół ponownego przeglądania akt, dowodów, ponownego rozpytania świadków - chodzi o to, by na sprawę spojrzeć świeżym okiem. I coś w tych zagadkach jest, coś, co sprawia, że pochłaniają nawet lepiej niż kryminały oparte o śledztwa dotyczące spraw aktualnych. Może chodzi o ten wydźwięk emocjonalny? Próbę znalezienia odpowiedzi na pytania, które od lat dręczą rodziny ofiar? To z takimi osobami Ballard i Bosch muszą się spotykać - bliskich tych, którzy zginęli. To poruszające momenty, a szacunek z jakim podchodzą do nich postacie jasno obrazuje, że i dla śledczych mimo upływu lat znalezienie winnych, wymierzenie sprawiedliwości nadal jest tym, co naprawdę ważne. A może chodzi o tempo? Akcja w takich sprawach nie może toczyć się szybko - musi być czas na zastanowienie, na poszukanie nowych dróg dla śledztwa.

Główną część fabuły pochłania sprawa śmierci siostry radnego - to ta starsza sprawa, przy której można skorzystać z nowych możliwości techniki. Autor wprowadza czytelnika w badania genealogiczne, w techniczne nowinki badania dowodów i tego, jak po kiedyś niemożliwych do zbadania tropach można teraz dość do celu. Sprawa Gallagherów wydaje się dodatkiem, który potrzebuje mniej uwagi fabularnej, ale równie mocno oddziałuje emocjonalnie - nie tylko przez okrucieństwo zbrodni, ale również przez podejście Harry’ego, który wydaje się zdolny do wszystkiego, by w końcu dojść do prawdy. Rozwiązania obydwu spraw są dobrze przemyślane i zaskakujące, autor dobrze wie, jak poprowadzić fabułę tak, by nie stracić uwagi czytelnika ani na chwilę.

„Świat jest pełen gniewu. Ludzie robią rzeczy, jakich się nie spodziewasz. Jakich sami się nie spodziewają.”

Jednak żadna ze spraw nie mogłaby zostać ponownie otwarta, gdy nie ingerencja polityka. I w ten sposób pozornie bezstronne prawo staje się ściśle związane z wpływami politycznymi, z interesami tych, którzy są u władzy. Próby ingerencji w śledztwo, z jakimi musi zmagać się Ballard też wywołują dużo emocji, a równocześnie pobudzają ciekawość - w końcu i za tę kotarę możemy zajrzeć, zobaczyć, jak funkcjonuje cały sztab ludzi zebrany wokół polityka.

„Dziesiątki osób stąpały po posadzce z hiszpańskich płytek, opuszczając Los Angeles albo właśnie do niego przybywając. W dłoniach miały walizki, torby i marzenia.”

Choć to wątki typowo kryminalne stoją na pierwszym miejscu w powieści, świetnie uzupełniającym je dodatkiem są kreacje postaci. Już sam skład Zespołu wzbudza uśmiech na twarzy, a nawet ciche parsknięcia śmiechem, by za chwilę wywołać oburzenie. Ballard stoi naprzeciw prawdziwego wyzwania, by nad taką ekipą zapanować!

Ale właśnie - mimo wszystko to Ballard i Bosch grają tu pierwsze skrzypce. On jest posunięty w wieku, nie może już tyle co kiedyś, choć przecież nadal trzyma się doskonale. Ona wyrozumiała, ale trzymająca się zasad, dobra przyjaciółka i po prostu dobry człowiek. Obydwoje zdeterminowani, by móc powiedzieć rodzinom ofiar: mamy sprawę, wiemy, kto pozbawił waszych bliskich życia.

„Stracił już prawie całkowicie wiarę w ludzką dobroć. Dla niego przemoc nie stanowiła odstępstwa od normy. Ona była normą.”

Przyznam, że jestem pod dużym wrażeniem “Gwiazdy pustyni”. Nie spodziewałam się, że dwudziesty czwarty tom serii może się czytać z taką lekkością i łatwością bez znajomości części poprzednich, że tak łatwe będzie wejście w ten już przecież mocno rozbudowany fabularnie świat. A jednak autor zdaje się stawiać na prostotę: prywatność postaci zostaje na drugim planie, najważniejsze są sprawy kryminalne, które emocjonalnie poruszają. Całości dopełniają umiarkowane tempo akcji, jasność zasad formalnych i próby poradzenia sobie z przeszkodami, a zarazem determinacja postaci, by dojść do sedna sprawy, ale równocześnie zrobić wszystko, jak należy. To przede wszystkim zadanie Ballard, bo Bosch po prostu robi, to co potrafi - angażuje swoją spostrzegawczość, dobry zmysł i dedukcję, a także znajomość ludzkich zachowań, by dojść do sedna sprawy. Teraz pozostaje mi już tylko zapytać - dlaczego za tę serię wzięłam się tak późno?! Już teraz, w tym momencie, chcę więcej!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Sonia Draga.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Agata Szajba. Srebrny wąż" Lena Jones - zapowiedź patronacka

 Zaledwie pół roku temu polscy czytelnicy poznali Agatę Szajbę, a już za kilkanaście dni będziemy mogli cieszyć się całą trylogią w naszych rękach! 19 sierpnia premierę będzie mieć tom trzeci pt. "Agata Szajba. Srebrny Wąż", a Kryminał na talerzu ma ogromną przyjemność objąć go patronatem medialnym. Ten tom, jak i poprzednie dwa (recenzje - klik!), przypisane są do wieku 9+, a ja dopowiadam - nie widzę w dla tej serii żadnych górnych wiekowych ograniczeń! Sama też bawię się przy niej świetnie!

Agata Szajba, młoda detektywka, wraz z przydzielonym jej partnerem Arturem zajmuje się zaginięciem kuratorki National Gallery. Kiedy podczas oglądania wystawy poświęconej van Goghowi dostrzega tajemniczy znak na „Słonecznikach”, zostaje wciągnięta w wir niebezpiecznej zagadki. Ślady prowadzą przez mroczne tunele pod Londynem aż do luksusowych rezydencji, w których nikt nie jest tym, za kogo się podaje. Pojawienie się Srebrnego Węża sprawia, że śledztwo zaczyna rzucać nowe światło na niewyjaśnioną śmierć matki Agaty. Rozpoczyna się wyścig z czasem, w którym stawką są nie tylko bezcenne arcydzieła, ale i życie młodej detektywki.

"Srebrny Wąż" nieco różni się od poprzednich dwóch tomów - wcześniej Agata była po prostu 13-letnią uczennicą jednej z londyńskich szkół z dużymi detektywistycznymi aspiracjami. Teraz jest już członkinią Gildii Strażników, a to otwiera nowy etap jej życia! Bez względu na wiek odbiorcy jestem przekonana, że czytelnicy będą zachwyceni móc towarzyszyć jej w tej drodze, podczas której nie tylko dobra zagadka kryminalna prowadzona w przyjemnie dynamicznym tempie ma znaczenie, ale też relacje międzyludzkie i emocje związane z przeżyciami, z jakimi nieraz trudno sobie poradzić. Trzy tomy w zupełności wystarczą, by pokochać Agatę i zrobić dla niej stałe miejsce na własnej półce dla literackich przyjaciół! Będę tęsknić za tą bohaterką, ale ogromnie się cieszę, że miałam przyjemność ją poznać. A tym, co serii z Agatą jeszcze nie znają podpowiadam - warto już teraz zakupić całość, bo bez względu na to, od którego tomu  zapoznacie się z tą bohaterką, na jednym tomie na pewno się nie skończy! 

Autorka: Lena Jones

Tytuł: Srebrny Wąż

Cykl: Agata Szajba, tom 3

Tłumaczenie: Monika Wiśniewska

Data premiery: 19.08.2026

Wydawnictwo: Kropka

Liczba stron: 344

Gatunek: powieść detektywistyczna / kryminał przygodowy

Wiek: 9+

Książka dostępna jest już w przedsprzedaży. 

PS. Jeśli o poprzednich dwóch tomach chcecie dowiedzieć się czegoś więcej, to zapraszam na wyprawę śladami Agaty Szajby i jej pierwszej sprawy kryminalnej (klik!) oraz wywiad z redaktorką prowadzącą serii (klik!).

We współpracy patronackiej z Wydawnictwem Kropka.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Serce pełne grobów" Ian Rankin

Autor: Ian Rankin

Tytuł: Serce pełne grobów

Cykl: John Rebus, tom 24

Tłumaczenie: Robert Ginalski

Data premiery: 15.07.2026

Wydawnictwo: Albatros

Liczba stron: 448

Gatunek: kryminał

 

Ian Rankin to najpopularniejszy współczesny szkocki autor powieści kryminalnych. Uznawany jest za króla podgatunku tartan noir, charakterystycznego dla literatury szkockiej, w którym klasyczny czarny kryminał jest mocno oparty na lokalnym realizmie społecznym. W tym roku autor świętuje cztery dekady obecności na rynku książki - debiutował w 1986 roku powieścią oddzielną, by rok później zapoczątkować serię, z której znany jest na cały świat. To seria z Johnem Rebusem, edynburskim śledczym, którego przygody na ten moment liczą dwadzieścia pięć tomów. Poza nią Rankin napisał jeszcze kilka innych powieści: trylogię z Malcolmem Foxem, kilka osobnych tytułów oraz trzy kryminały wydane pod pseudonimem Jack Harvey. Tłumaczony jest na ponad dwadzieścia języków, na swoim koncie ma ekranizacje, programy telewizyjne i ważne nagrody literackie - między innymi jest czterokrotnym zdobywcą Dagger Awards!

Polscy czytelnicy na tłumaczenie jego dzieł musieli trochę  poczekać - dopiero w 2003 roku na naszym rynku ukazał się tom pierwszy z Rebusem pt. “Supełki i krzyżyki”. Wydawnictwo Albatros przejęło jego twórczość kilkanaście lat później, a od roku 2022 wydaje ponownie pierwsze tomy serii w nowej, spójnej, bardzo szkockiej szacie graficznej. Na ten moment w nowym wydaniu dostępnych jest dziewięć tomów - pięć pierwszych i cztery najnowsze pomijając tom dwudziesty piąty, który jeszcze nie doczekał się polskiego tłumaczenia.

 

Rok 2021, świat dochodzi do siebie po lockdownach spowodowanych pandemią koronawirusa. Edynburg powoli odżywa - co prawda w lokalnych pubach ciągle jeszcze nie jest tak tłoczno jak wcześniej, ale już można wyjść z domu, napić się piwa. John Rebus, detektyw policji na emeryturze, skrzętnie z tego korzysta - wraz ze swoim czworonożnym towarzyszem chętnie wychodzi z domu, próbuje odżyć po miesiącach spędzonych w zamknięciu. I właśnie teraz trafia mu się sprawa - dawny znajomy, a zarazem lokalny gangster teraz unieruchomiony na wózku inwalidzkim zleca mu odnalezienie pewnego mężczyzny, który rozpłynął się cztery lat temu, a teraz podobno był widziany gdzieś w okolicy. Cafferty zarzeka się, że nie ma wobec niego złych zamiarów, zatem Rebus postanawia przyjrzeć się tej zagadce - czy ujawni, co odkrył Cafferty’emu, to już inna sprawa.

W tym czasie edynburska policja w postaci Sioban Clarke mierzy się z kłopotliwą zbrodnią popełnioną przez jednego z nich - Francis Haggard właśnie został aresztowany za przemoc domową. Sioban nie zamierza mu odpuszczać, a kiedy to do aresztanta dociera, ten postanawia działać - obiecuje wsypać kolegów z posterunku Tynecastle, którzy dopuszczali się łamania prawa i zamiatania spraw pod dywan. Gdyby to miało nie przynieść skutku. Haggard zabezpiecza się też hasłem stresu pourazowego, którego miał w tym towarzystwie się nabawić. Czy faktycznie tyle wystarczy, by uniknąć kary za znęcanie się nad własną żoną?

 

Książka rozpisana jest na prolog i epilog, które zamykają powieść w klamrze - te dwa rozdziały opisują aktualne wydarzenia rozgrywające się na sali sądowej podczas rozprawy, na której sądzony jest Rebus. Wszystko to, co pomiędzy, toczy się wcześniej, w czasie zatytułowanym “kiedyś”, który można łatwo ulokować w roku 2021. Te zdarzenia rozpisane są na osiem dni i 31 rozdziałów, które dzielone są dodatkowo na krótsze fragmenty. Narracja ułożona jest naprzemiennie, raz towarzyszymy Rebusowi, by za moment przenieść się do edynburskiej policji, dzięki czemu równocześnie śledzimy dwie kryminalne sprawy. Narrator, choć ma wgląd w emocje postaci, to przede wszystkim skupia się na wydarzeniach - przedstawia je w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego. Książka składa się z dużej ilości dialogów, które w zależności od sytuacji, bywają podszyte ironią bądź sarkazmem, co nadaje powieści zadziornego charakteru. To poprzez rozmowy, styl wypowiedzi, bardzo dużo się o postaciach, a raczej o ich relacjach dowiadujemy.

„Zajmując się przemocą domową, trzeba sympatyzować z ofiarą, a zarazem zachowywać obiektywizm. Być po trochu policjantką, psycholożką i pracownicą socjalną.”

Świat, jaki odrysowuje się w “Sercu pełnym grobów” do wesołych nie należy. Tu granica między prawem a bezprawiem wydaje się zatarta, grzechy przeszłości, stare winy mocno oddziałują na aktualną rzeczywistość. Autor tę historię osadza w tematyce korupcji, przestępstw popełnianych przez tych, którzy mają tych złych ścigać, ale też tych, którzy żeby to zrobić, bardzo często sami naginają zasady. Tu nikt nie jest czarno-biały, nawet najbardziej praworządne postacie popełniają czyny, które podważają ich kompas moralny. I to bez względu na wiek, bo choć podział na starych i młodych jest mocno zauważalny, to jednak zbrodnie nadal pozostają takie same.

 

Sam Rebus, choć znajduje się już na emeryturze, pod pewnymi względami nadal się nie zmienia. Nadal nie ma nic przeciwko kłamstwu, które doprowadzi go do celu, nadal najlepiej myśli mu się przy kuflu piwa w pubie. A jednak wiek postaci jest już mocno odczuwalny, wątek przemijania, nieustannego pędu świata, który pozostawia w tyle osoby starsze, jest bardzo wyrazisty.

„Czy starzy ludzie nadal mogą wpływać na rzeczywistość, odgrywać jakąś rolę, zostawiać po sobie ślad, nawet jeśli świat ich już nie chciał? Czasami właśnie to sprawiało, że z tym większą determinacją nie dawali się wykluczyć. Chcieli być słyszani. Chcieli, żeby ludzie ich widzieli.”

Intryga kryminalna prowadzona dwutorowo utrzymana jest w typowym dla kryminałów noir stylu. Gangsterzy, brudne interesy stoją w jej centrum, choć nie brakuje też przecież wątku bardziej personalnego - część akcji skupia się na żonie Haggarda, dzięki czemu autor może poruszyć temat przemocy domowej, do jakich dochodzi w rodzinach policyjnych, przedstawić jak to wszystko wygląda od środka. Zagadka posuwa się do przodu tempem spokojnym, a choć nie czułam podczas lektury dużego napięcia, to jej finał faktycznie mnie zaskoczył. Podejrzewam, że intrygę odbiorą lepiej ci czytelnicy, którzy dobrze znają całą serię - dało się wyczuć, że ze strony policji, jak i gangsterów, większość postaci dobrze się zna, a zatem powinna być znana też czytelnikowi. Bez tej zażyłości trochę brakuje bazy emocjonalnej, by w historię zaangażować się mocniej.

 

A wszystko to rozgrywa się na tle świata po pandemii, w którym zagrożenie zarażenia covidem nadal jest wysokie. Autor prowadzi nas przez ten znajomy, ale jakże inny teraz Edynburg, mniej zatłoczony, częściowo ciągle jeszcze ukryty za maseczkami pojawiającymi się na co drugiej twarzy. Miasto pełni ważną rolę w powieści - historia przegania nas po jego uliczkach, zahaczamy raz po raz o puby, kluby i szemrane dzielnice. To ciekawy, bardzo charakterystyczny edynburski klimat!

„Skutkiem ubocznym było to, że choć wskaźnik niektórych przestępstw spadł na łeb na szyję, inne poszybowały w górę – w tym przemoc domowa. Związki stały się szybkowarami.”

“Serce pełne grobów” to kryminał pisany w starym, “brudnym” stylu. Tu nie normalność wyznacza drogę postaci, a ich własne interesy, przez co podejmowane decyzje, reakcje i zachowania bywają trudne do przewidzenia. Klika policjantów nie wydaje się znacząco różnić od grupy gangsterów, w której każdy chroni każdego - oczywiście do czasu. Stare grzechy, przewinienia, pozornie już zapomniane, potrafią niepostrzeżenie wyjść na wierzch i rozgościć się w rzeczywistości, w której kolejne pokolenia zamiast patrzeć w przód, podejmują w kółko te same decyzje co ich rodzice. Dla fanów serii powieść z pewnością będzie mocno sentymentalną wycieczką, ale i tych, którzy Rebusa wcześniej nie znali, powinna zaciekawić na tyle, by na jednym tomie nie poprzestać.

 

Moja ocena: 7/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Albatros.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Dotyk śmierci" Lisa Regan - patronacka recenzja przedpremierowa

Autorka: Lisa Regan

Tytuł: Dotyk śmierci

Cykl: Josie Quinn, tom 12

Tłumaczenie: Marta Czub

Data premiery: 29.07.2026

Wydawnictwo: Dolnośląskie

Liczba stron: 336

Gatunek: kryminał

 

Lisa Regan to amerykańska bestsellerowa autorka, o której świat usłyszał kilka lat temu wraz z wzrastającą popularnością jej serii kryminalnej z detektywką Josie Quinn. Rozpoczęta w 2018 roku na ten moment na rynku anglojęzycznym liczy już dwadzieścia cztery tomy, a autorka nie kryje tego, że z wydawnictwem umowę podpisaną ma na kolejne jedenaście. Wygląda na to, że amerykańscy czytelnicy mocno zżyli się z bohaterką serii, zresztą nie inaczej stało się w Polsce - u nas tom pierwszy wydany został w 2022 i z każdym kolejnym tomem i rokiem grono polskich fanów tej serii się powiększa (recenzje – klik!).

A jednak to nie seria z Josie wprowadziła autorkę w świat pisania i wydawania powieści. Jak sama przyznaje, pisze od czasów nastoletnich, choć na rynku debiutowała już dobrze po osiągnięciu pełnoletności. Po raz pierwszy jej powieść na półkach księgarskich zagościła w 2012 roku i przez najbliższe sześć lat autorka wydała jeszcze cztery inne tytuły, które złożyły się na dwa tomy dwóch serii i jedną powieść niezależną - te książki na ten moment nie doczekały się polskiego tłumaczenia.

 

Pensylwania, miasteczko Denton, sierpień. Po czterech miesiącach zawieszenia Josie szykuje się na powrót do pracy - choć w tym czasie nie próżnowała, dbała o siebie fizycznie, to jednak psychicznie nadal nie doszła z własnymi emocjami do ładu, nadal czuje dziwne otępienie, obojętność. Może dlatego po wizycie u psycholożki, kolejnej zmarnowanej godzinie, w czasie której nie umiała się otworzyć, zamiast do domu jedzie na pobliski cmentarz, gdzie pogrzebany został jej pierwszy mąż, przyjaciel z czasów, gdy nie miała obok siebie nikogo? Tego dnia jednak nie dane jest jej pobyć samej ze sobą - niedługo po przekroczeniu bramy cmentarza słyszy krzyk. To przerażona kobieta, która właśnie znalazła ciało znajomej, z którą na zawsze połączył ją wypadek sprzed dwóch lat, w którym zginęły ich dzieci. To jednak nie śmierć samobójcza - ewidentnie ktoś kobietę tutaj przyniósł, upozował, zalał jej gardło woskiem. Josie szybko orientuje się, że to zaginiona asystentka kancelarii prawnej, która zniknęła przed czterema dniami… Tylko dlaczego te miejsce, ta poza, ten wosk i napis na ręce, który wydaje się kompletnie niezrozumiały?

 

Książka rozpisana jest na 46 kilkustronicowych rozdziałów pisanych w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego przede wszystkim z perspektywy Josie, choć kilka z nich to retrospekcje z dnia wypadku autobusu szkolnego, w którym zginęła piątka dzieci. To i kilka szybko pojawiających się poszlak jasno sugeruje, że aktualne zdarzenia muszą być w jakiś sposób z wypadkiem sprzed dwóch lat powiązane. Język, jakim autorka się posługuje, jest prosty i uniwersalny, bez przekleństw, które mogłyby odrzucić niektórych czytelników, zdania są nieskomplikowane, dialogi spójne i naturalne - książkę czyta się płynnie, bez potknięć, bez zwracania uwagi na sam język, który służy tu temu, bo oddać czytelnikowi historię śledztwa i głównej bohaterki.

„Żałoba to jazda bez trzymanki, której nie można przerwać bez względu na to, jak bardzo by się tego chciało.”

Jak każdy tom serii, tak i ten można czytać bez znajomości części pozostałych - autorka w skrócie zarysowuje życie i relacje Josie, tak by czytelnik nie czuł się zagubiony bez względu w którym momencie serii dołączy. Ten tom jednak dla głównej bohaterki jest szczególny - musi poradzić sobie z bólem straty, jakiego do tej pory nie doświadczyła, a o której dowiedzieliśmy się w tomie poprzednim („Śpij, laleczko” – klik!). Teraz Josie nie jest już tą chowającą się w sobie i niepozwalającą się do siebie nikomu zbliżyć detektywką, jaką była w tomach pierwszych. Teraz, choć nadal nie potrafi radzić sobie z własnymi emocjami, ma ich tak dużo, że musi je w jakiś sposób zacząć czuć - nie da się ich już maskować, a więc trzeba zacząć je akceptować. To dla niej droga pełna wyzwań, droga wyboista, która raz nadaje jej pędu, by za chwilę wtrącić w czarną dziurę. Sprawa, do której dołącza od razu po powrocie do pracy, jej aktualny stan uwypukla – bo spotyka się z ludźmi, którzy stracili kogoś, bez kogo nie wyobrażają sobie życia. To mocno na nią oddziałuje, sprawia, że coraz więcej w niej zadumy, coraz więcej refleksji do zmiany. Jej psychologiczny portret z tomu na tom staje się pełniejszy, nie popada w stagnację, a nieustannie się rozwija, dając nadzieję na przyszłość, a równocześnie skutecznie przywiązując do niej czytelnika. Autorka dobrze wyczuwa proporcje uwagi, którą musi poświęcić bohaterce i wszystkim tym, którzy są wokół niej tak, by ich doświadczenia poruszały i zapadały w pamięć, a jednak nie przyćmiewały intrygi, która w każdym tomie tworzy zamkniętą, oddzielną całość.

„Z takim natężeniem emocji była w stanie sobie poradzić głównie dlatego, że Noah nie próbował jej pocieszać. Nie próbował maskować jej bólu ani go wypierać, ani odwracać od niego jej uwagi. Wiedział, że to nie działa. Ale był tu z nią i z jej uczuciami, tyle mógł zrobić.”

Mimo innej fabularnej bazy, sposób budowania intrygi jest w każdym tomie podobny. Intryga jest złożona, śledztwo prowadzone uważnie, ale z na tyle odpowiednio dobranymi twistami, by czytelnik miał problem z oderwaniem się od lektury. Dynamizm historii, który najmocniej odczuwany jest pod koniec, nie ociera się o przesadę, co mam wrażenie, że często amerykańskim autorom się zgadza - Lisa Regan każdy element powieści potrafi wyważyć tak, by świetnie pasował do całości. Intryga tego tomu osadzona jest na dramatycznym zdarzeniu, które połączyło na zawsze pięć rodzin, które stało się dla nich doświadczeniem granicznym, zmieniającym całe życie, wywracającym poczucie sensu istnienia. Mimo trudnych tematów, autorka nie pozwala popaść czytelnikowi w przygnębienie - to zagadka jest najważniejsza, to szukanie tropów i próba połączenia wszystkich elementów odciąża emocje postaci, przywracając powieść na jej charakterystyczne, rozrywkowe tony.

„Śledztwo w sprawie zabójstwa na tym właśnie polega (…). To, co z pozoru wydaje się zupełnie nieistotne, w ostatecznym rozrachunku może stanowić klucz do całej sprawy.”

Niemniej jednak nie da się ukryć - cała opowieść oparta jest o najtrudniejszy etap życia człowieka. O okres żałoby. Okres, w którym na nowa trzeba nauczyć się żyć po stracie kogoś, bez kogo życie wydaje się niemożliwe. Co mówić, jak postępować, jak wrócić do życia i czy w ogóle jest po co - to wszystko przewija się w tle, zaprząta uwagę, pozwala się z tematem oswoić. Równocześnie też przestrzega przed bardzo ludzką tendencją do gdybania, myślenia o tym, co by było, gdyby w przeszłości coś zrobiłoby się inaczej. To pułapka, która zamiast pomagać, coraz mocniej wciąga człowieka w mroczne rejony żalu i żałoby.

„Codziennie, każdego dnia, podejmujemy tego rodzaju decyzje i robimy to z założeniem, że świat jest relatywnie bezpieczny. Przez cały dzień dokonujemy oceny ryzyka, która bazuje na naszym doświadczeniu i oczekiwaniach, niekoniecznie uwzględniających zabójców albo pijanych kierowców.”

“Dotyk śmierci” to dla Lisy Regan najbardziej osobisty z tomów. Podczas jego tworzenia sama musiała mierzyć się z żałobą, zatem emocje, jakie czuły jej postacie, były jej w tamtym momencie bardzo bliskie. I to czuć. Tę rozpacz, ten otępiający smutek, który wszystko spowija szarą mgłą. A jednak intryga nie traci na wyrazistości. Jak zawsze jest porywająca, wielowątkowa, ale przemyślana tak, że po ujawnieniu rozwiązania wszystkie elementy wskakują na swoje miejsce, pozostawiając czytelnika z pytaniem jak mógł nie zauważyć tego wcześniej. Dobra zagadka i śledztwo oparte na rozmowach i dedukcji, a nie na dzikich pogoniach zapewniają kilka godzin solidnej kryminalnej rozgrywki, w której nie brakuje człowieka i jego emocji.

 

Moja ocena: 7,5/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy patronackiej z Wydawnictwem Dolnośląskim.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »