maja 08, 2019

"Gamibt" Maciej Siembieda


Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Gambit
Data premiery: 3.04.2019
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 424

   Gambit to trzecia powieść w dorobku autora Macieja Siembiedy. Pisarz od ponad trzydziestu lat zajmuje się dziennikarskimi śledztwami historycznymi. W 2017 roku debiutował na rynku powieści utworem „444” opowiadający o tajemnicy zawartej w obrazie Jana Matejki „Chrzest Władysława Warneńczyka”. Historia z „Gambitem” rozpoczęła się dla autora dawno temu. Trafił kiedyś na cmentarzu na bardzo interesujący i dziwny nagrobek, który go mocno zafrasował. Napisał wtedy reportaż prosząc czytelników gazety, w której ówcześnie pracował, o informacje, mając nadzieję, że znajdzie się ktoś, kto wie coś o postaci z nagrobka. Przez długi czas nikt się nie odzywał, aż w końcu zgłosił się do autora brat zmarłego. Mężczyźni się spotkali, brat opowiedział mu nieprawdopodobną historię ich życia. Opierając się na tej opowieści autor napisał kolejny reportaż. Przeczytał go Ryszard Kapuściński, po czym poradził autorowi, by napisał o tym powieść. Autor wtedy jeszcze nie wyobrażał sobie, że mógłby napisać coś mającego objętość 400 stron... W końcu wiele lat później, „Gambit” trafił w ręce czytelników!

   Powieść opowiada historię dziejącą się od 1939 do 1990 roku, główną bohaterką powieści jest Wanda Kuryło. Czytelnik śledzi jej losy na przestrzeni lat, od czasów wojny, kiedy to jako młoda dziewczyna wstępuje do podziemia i otrzymuje do wyśledzenia tajną misję, od której powodzenia mogą zależeć dalsze losy kraju, poprzez jej pracę dla amerykańskiego kontrwywiadu, aż po emeryturę. Prócz Wandy ważną rolę w powieści odgrywa jeszcze dwójka bohaterów – braci Ostrowskich, z który jeden jest wielką miłością dziewczyny, a drugi jest wyśmienitym szachistą i konstruktorem samochodów. Losy tych trzech postaci raz mocno połączone, przecinają się później w najmniej spodziewanych momentach.

Kompozycyjnie książka składa się z prologu, części 1 (czarne – 16 rozdziałów) oraz części 2 (białe – 12 rozdziałów) i epilogu. Ważne też są słowa „od autora” zamykające całą powieść, gdzie przyznaje, że prócz postaci Wandy, reszta historii jest historią prawdziwą.  Narracja powieści prowadzona jest w 3 osobie czasu przeszłego i głównie skupia się na Wandzie. Styl autora jest bardzo filmowy, zwraca uwagę na wiele szczegółów, które jednak nie zakłócają odbioru, przez całą powieść czytelnik po prostu płynie.

Jak już wspomniałam, głównym bohaterem powieści jest Wanda. Po ojcu Łemka,  piękna i mądra dziewczyna. To właśnie ojciec zaraził ją swoja miłością do broni, nauczył ją strzelać, aż dziewczyna stała się strzelcem wyborowym. Wanda odsunęła od siebie całe swoje życie, by walczyć i służyć krajowi. Przede wszystkim jest szpiegiem, tajnym agentem, dopiero później kobietą. Podczas wojny przeżywa dwie miłości, które nie kończą się szczęśliwie. Dookoła cały czas krąży śmierć i zdrada. Wanda całe swoje życie przeżywa w pewnym zawieszeniu, niepewności, męczy ją przeszłość i niewyjaśniona historia. Jest ambitna, sprytna i wytrwała. A przede wszystkim samodzielna i zaradna. Świetna postać.

Drugim istotnym bohaterem powieści jest Włodzimierz Ostrowski – Dzidek. Ułan AK, którego losy podczas wojny splatają się z losami Wandy. Bohaterowie zakochują się w sobie, mimo trwającej wojny spędzają ze sobą cudowne, szczęśliwe chwile. Jednak nic nie trwa wiecznie, pewnej nocy ich losy się rozdzielają.. Dzidek jest dosyć tajemniczą postacią, ciężko mi o nim coś napisać... Na pewno jest wytrwały i pomysłowy. Uważny i sprytny. Silny i szybki, umie sobie radzić w każdej sytuacji.

Muszę jeszcze wspomnieć o Jerzym Ostrowskim. Od niego ta historia się rozpoczyna. W prologu, który dzieje się w 1966 roku, bohater pracuje w zakładach motoryzacyjnych. Jerzy żyje cały czas w strachu, boi się, że w końcu władza zwróci się do niego, ukarze go za coś, co kiedyś zrobił jego brat. Jest zdolnym pracownikiem, a jego pasją są szachy. Bierze udział w konkursach, jego poziom gry jest światowy. Jego losy też połączone są ściśle z Dzidkiem i Wandą.

W powieści jest wiele pobocznych postaci. Każda z nich ma jakąś rolę do spełnienia, sporo z nich istniało naprawdę. Czytelnik poznaje agentów, szpiegów, polityków, z których każdy osobno rozgrywa własną grę, można powiedzieć partię szachową... Jest dużo pionków i figur, dużo poświęceń i „zbijania”. Ale to głównie życie Wandy jest grą w szachy, dziewczyna naprawdę wiele musi poświęcić, by przeżyć, by zwyciężyć...

Muszę od razu powiedzieć, że ta powieść to według mnie mistrzostwo. Dialogi są świetne, cała historia poprowadzona wręcz filmowo, nie ma tu ani jednego zbędnego opisu, ani jednego zbędnego słowa! Ciężko mi o niej cokolwiek więcej powiedzieć, brak mi słów – jest tak dobra. Przez kilka dni dosłownie żyłam tą historią, a gdzie mi tam do powieści szpiegowskich. To jest historia życia, historia miłości, historia poświęceń. Mocna i wzruszająca. Idealna. Dalej nie mieści mi się w głowie, że większość tego wydarzyła się naprawdę.

Moja ocena: 9/10



Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza