listopada 17, 2026

"Zabójcza niespodzianka" Alexandra Benedict

Autorka: Alexandra Benedict
Tytuł: Zabójcza niespodzianka
Cykl: Edie O’Sullivan, tom 2
Tłumaczenie: Ewelina Gałdecka
Data premiery: 28.10.2026
Wydawnictwo: Mova
Liczba stron: 336
Gatunek: powieść kryminalna / cosy crime
 
Zanim zaczęła pisać powieści, zajmowała się muzyką - pisała teksty piosenek, była piosenkarką indie-rockową, komponowała ścieżki filmowe i do programów telewizyjnych. W 2013 roku zadebiutowała jako pisarka, co ukierunkowało jej dalszy kierunek działań jako twórczyni audioprodukcji, wykładowczyni kreatywnego pisania, mentorki i trenerki. Początkowo wydawała książki jako A.K. Benedict oscylując wokół gatunku thrillera i powieści grozy, jednak kilka lat później dokonała zmiany - już jako Alexandra Benedict zaczęła tworzyć świąteczne powieści kryminalne w klasycznym stylu z nutą nowoczesności. I to właśnie z nich znana jest w naszym kraju - “Zabójcza niespodzianka” to jej czwarty świąteczny kryminał, jaki doczekał się tłumaczenia na polski. To równocześnie kontynuacja przygód osiemdziesięciokilkuletniej Edie O’Sullivan, autorki krzyżówek, którą poznaliśmy w “Świątecznej morderczej układance” dwa lata temu (recenzja - klik!), choć wcale nie trzeba tej historii znać, by sięgnąć po “Zabójczą niespodziankę”. Dobra informacja jest taka, że to nie koniec przygód tej bohaterki, w stosunku do wydania anglojęzycznego jesteśmy rok do tyłu - w Anglii właśnie ukazał się tom trzeci z tą bohaterką. Możemy więc być spokojni - najprawdopodobniej za rok znowu doczekamy się spotkania z piórem Alexandry Benedict.
 
W Szkocji, na jednej z wysp położony jest zamek, który niedawno rodzina Morecombe-Clark przekształciła w luksusowy hotel. Zanim nastąpi oficjalne otwarcie, z okazji świąt Bożego Narodzenia kilka osób zostało zaproszonych na ekskluzywny, przedpremierowy pobyt - to ostatnia szansa na wykrycie tego, co jeszcze niedopracowane, sprawdzenie czy goście będą zadowoleni, jak i możliwość promocji miejsca. W grupie zaproszonych znajdują się burmistrz, dziennikarz podróżniczy, właścicielka witryny internetowej poświęconej podróżom, influencerka i kilka innych osób, wśród których znajdują się też zwycięzcy konkursu. Bo Riga w końcu coś wygrała! Od lat w konkursach zdobywała same bzdury, aktualna nagroda jednak ma pozwolić jej odczarować święta jej partnerce, nieco młodszej od niej osiemdziesięciokilkuletniej Edie O’Sullivan. A jako że Riga ma dar przekonywania, to razem z nimi w podróż wyruszył też adoptowany syn Edie, którego rodzina dołączyć ma do nich kolejnego dnia. Po dotarciu do hotelu rozpętuje się jednak burza, która odcina go na kilka godzin od reszty świata. W tym czasie goście mają czas na rozpakowanie, oficjalne przywitanie i inne atrakcje. Nie wiedzą jeszcze jednak, że wśród nich ktoś przygotował coś… morderczego. Ktoś ma niecny plan, by pozbawić kilku gości życia za grzechy, jakie w przeszłości popełnił. Bo przecież tylko grzeczne dzieci w święta dostają prezenty, prawda?
„- Czy ktoś może mi wytłumaczyć, dlaczego dostałam złotą foremkę do wykrawania ciasteczek w kształcie ofiary morderstwa? - Anna uniosła ją i pokazała. Naprawdę miała ten typowy kredowy obrys ofiar znalezionych na miejscu zbrodni.
- To piernikowy trupek! - zażartował George.”
Książka rozpisana jest na prolog, 35 rozdziałów i epilog. Rozdziały często dzielone są na krótsze fragmenty, a otwiera je określenie czasu (o ile następuje zmiana daty) oraz literka - po złożeniu wszystkich czytelnik może rozwiązać jedną z kilku łamigłówek w tekście książki zawartych. W sumie jest ich pięć, a o każdej wspomniane jest na początku książki, by czytelnik wiedział jakich ukrytych wiadomości w tekście szukać - to między innymi nawiązania do świątecznych, starych filmów. Po wskazówkach dotyczących łamigłówek zamieszczony został też spis postaci w powieści występujących - jak na klasyczną stylizację przystało.
Narracja powieści prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego z kilku perspektyw, w których przoduje Edie i Mara, menedżerka i córka właścicieli posiadłości, która wpadła na pomysł przekształcenia zamku w hotel, a od czasu do czasu pojawia się i perspektywa mordercy (to zaledwie dwa lub trzy krótkie rozdziały). W trakcie powieści autorka stosuje też coś na kształt książki w książce - jeden z rozdziałów przytacza opowieść grozy, jaką Mara odczytuje gościom hotelu pierwszego wieczoru ich pobytu. Przez tekst przewijają się różne zagadki, a język, jakim postacie się posługują, jest naturalny i codzienny, dialogi dodają historii dynamizmu.
„Ze wszystkich dotychczasowych dziewczyn Oscara Bella żyła z nim najdłużej. Co oczywiście nie znaczy, że inne umarły. Wiesz, o co mi chodziło.”
Intryga powieści zawiązuje się bardzo spokojnie, cały początek to bardziej klimatyczna powieść humorystyczna niż powieść kryminalna, jednak dzięki temu, że w prologu poznajemy poczynania mordercy na kilka dni przed Wigilią, czytelnik wie, że zbrodni ma się spodziewać - to tylko kwestia czasu, aż coś się wydarzy. Dzięki temu zabiegowi autorka po prologu może dać sobie czas - na zapoznania czytelnika z miejscem, postaciami i ich historiami, na zbudowanie świąteczno-zimowego klimatu. Dopiero gdzieś w połowie dochodzi do pierwszej zbrodni, co zmienia tempo akcji - do tego momentu dzieje się dużo, a czytelnik czuje zmianę, która jasno sugeruje, że teraz trzeba już zachować czujność. Intryga prowadzona jest z pomysłem, w klasycznym stylu, choć problemy, jakich dotyka, mają… współczesne nazwy - mimo to znane są od wieków. Finalne rozwiązanie zagadki, odkrycie sprawcy może w czytelniku wywołać mieszane odczucia, gdyż autorka w pewnym stopniu pozbawia nas możliwości samodzielnego dojścia do sedna sprawy, sprawcę możemy odkryć tylko częściowo. Mam jednak wrażenie, że w tym kryminale tak naprawdę nie chodzi o odpowiedź na pytanie kto?, a dlaczego? i pod tym kątem historia układa się satysfakcjonująco i niejednoznacznie. Słodko-gorzkie zakończenie sprawia, że czytelnik zostaje po zakończeniu lektury z pytaniami natury moralnej, które dają do zrozumienia, że świat nigdy nie będzie czarno-biały, nawet jeśli uczynki niektórzy są jednoznacznie złe.
„Trudno jest kategorycznie stwierdzić, jaka jest najgorsza rzecz, jaką zrobiliśmy.”
Bo autorka oparła swoją historię na kategorii, jaką przybiera Mikołaj - na prezenty zasługują tylko dobre dzieci, złe powinny zostać w jakiś sposób ukarane. Ale to nie jedyne nawiązane do tego okresu roku – w historii aż roi się od świątecznych zwyczajów, ogromu tradycyjnych potraw, jak i postaci ze świętami związanymi pochodzącymi z różnych zakątków świata. Autorka świetnie wpasowała te wszystkie ciekawostki w fabułę powieści, dzięki czemu czytelnik czerpie z tego przyjemność, a nie kwestionuje naturalności.
„To nie wina Bożego Narodzenia, że jakiś psychopata zabija ludzi, prawda?”
Poza całą świąteczną aurą, jak i intrygą opartą o motyw krzywdy i czynienia zła, ważnym punktem powieści są postacie i ich relacje. Poza samą Edie, kobietą, której pamięć zaskakuje, która posiada ogromną wiedzę tak przydatną w tworzonych przez nią krzyżówkach, dużo uwagi przyciąga Mara, czterdziestoletnia kierowniczka hotelu. To postać skomplikowana, bo mimo swojego wieku nadal emocjonalnie od rodziców uzależniona - to lustro, w którym przejrzeć będzie mógł się niejeden czytelnik. Szukająca aprobaty oschłego rodzica i pocieszenia u drugiego, nie do końca wiedząca jak znaleźć swoje miejsce na ziemi, pełna lęku i braku refleksji na temat własnych potrzeb. Mara w tej powieści przechodzi pewną przemianę, a jej rozmowy z Edie są konkretne, ale też inspirujące, zagrzewające do walki i poszukiwań swojego własnego szczęścia. Po okazji tej, ale nie tylko tej bohaterki, poruszany jest też temat adopcji, sporo miejsca zajmuje też wątek związków i tego, jak wiele miejsca w takiej relacji powinno być dla siebie, a jak wiele dla drugiej osoby.
„- Tato - zwróciła się Mara do Ivana, kiedy obie kobiety odeszły: Izzie po schodach w górę, a Kimberley do kuchni - możesz nie nazywać mnie “Puddingiem”? A przynajmniej nie w obecności personelu. Mam czterdzieści lat i jestem ich szefową.
- Nie musisz nic więcej dodawać, kochanie. Będę trzymał buzię na kłódkę - odpowiedział, przytulając ją.
- Doskonały pomysł. - Mama pogłaskała go po ramieniu.
- Ale zawsze będziesz moim Puddingiem - ciągnął tata. - Dostarczonym mi w Boże Narodzenie niczym najlepszy z prezentów.”
“Zabójcza niespodzianka” to bardzo klimatyczna świąteczna powieść kryminalna oparta o klasyczne motywy gatunku - odcięcie od świata, zamknięte grono podejrzanych. Autorka świetnie oddaje nastrój świąt przytaczając zwyczaje z różnych części świata, ale dodaje też coś od siebie - wątek współczesności, rodzin patchworkowych, i związków jednopłciowych. Intryga powieści dobrze osadzona została w tematyce świąt Bożego Narodzenia, a tym, co przewodzi całej tej historii jest poszukiwanie i zadbanie o to, by po prostu czuć się szczęśliwym jednocześnie nie stając się tym, kto w święta dostanie w prezencie rózgę… To przyjemna lektura, która w wydźwięku przynosi pytania niejednoznaczne zmuszające czytelnika do własnych refleksji, do chwili zastanowienia nad granicą pomiędzy dobrem a złem. Na koniec muszę też zwrócić uwagę na wydanie - świąteczna okładka i złocenia urzekły mnie tak, że nie mogę się na nią napatrzeć od chwili, kiedy trafiła w moje ręce!
„Nikomu nie można było ufać w tych czasach. Ani personelowi, ani przyjaciołom, ani rodzinie, a już na pewno nie narratorom.”
Moja ocena: 7,5/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Mova.


Dostępna jest też w abonamencie 


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz