"Orient" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: Orient

Cykl: Jakub Kania, tom 6

Data premiery: 08.11.2023

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 360

Gatunek: powieść sensacyjna / thriller

 

Wśród fanów polskiej powieści kryminalnej prawdopodobnie nie ma czytelnika, który nie słyszałby o Macieju Siembiedzie - to autor, który debiutował zaledwie sześć lat temu, ale w tym czasie podbił wieje czytelniczych serc, jego książki nie tylko były nominowane, ale również zostały nagrodzone Nagrodą Wielkiego Kalibru, jedną z najbardziej cenionych w tym gatunku. Do sześciu z dziewięciu powieści zostały już również sprzedane prawa do ekranizacji. Cechą szczególną Macieja Siembiedy jest sprawne budowanie fikcji literackiej na bazie historii prawdziwych, co robi w sposób mistrzowski - najczęściej bierze kilka niezwiązanych ze sobą afer kryminalnych, zagadek, którymi żył swego czasu świat lub sama Polska i za pomocą fikcji robi z nich jedną spójną, rozbudowaną zagadkę. W budowaniu tych historii często sięga do swojego wieloletniego doświadczenia dziennikarza śledczego - powieści beletrystyczne zaczął pisać dopiero na emeryturze, wcześniej był nagradzanym dziennikarzem, który zajmował się śledztwami historycznymi. Trochę jak jeszcze do niedawna Jakub Kania…

 

Połowa roku 2014, Jakub Kania nie pracuje już jako prokurator IPN-u, teraz prowadzi śledztwa na potrzeby jednej z największych firm ubezpieczeniowych w Polsce. Po kilku pomniejszych, praktycznie od ręki rozwiązanych sprawach trafia się w końcu coś dużego, coś co pozwoli mu się wykazać - a przynajmniej tak uważa jego szef, który twierdzi, że tą sprawą nie zajmie się lepiej nikt od Kani.  Mianowicie musi odnaleźć Orient Express, zabytkowy pociąg, który osiem lat temu zapadł się pod ziemię… W tym czasie w Chinach panuje poruszenie, urzędnicy szykują się do utworzenia nowego Jedwabnego Szlaku, który ma być dla nich świetnych narzędziem dla masowego przemytu - oczywiście o tym wiedzą nieliczni, ci, którzy dla własnych celów od dawna współpracują z chińską triadą… Jak te dwie sprawy się łączą? I co do tego ma Heniek “Pająk”, król zbieraczy złomu z Terespola?

 

Książka rozpisana jest na prolog, trzy części i epilog. Trzy części składają się w sumie na 22 rozdziały, a te podzielone są na krótkie scenki przedstawiając naprzemiennie trzy różne historie: śledztwo Kani, intrygę chińską oraz losy Heńka. Co ciekawe, w przeważającej większości fragmenty zakończone są podaniem dnia i godziny zdarzeń, co daje wrażenie, że na coś czekamy, gdzieś w końcu będzie ta godzina zero - zaskakująco dobrze tak prosty zabieg buduje napięcie. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, narrator jest wszechwiedzący i uważny - chętnie opisuje nie tylko same zdarzenia, ale i to, co dzieje się wokół. Styl powieści jest na naprawdę wysokim poziomie - nie ma się co dziwić, Maciej Siembieda od samego początku nas do tego przyzwyczajał. Jest niesamowicie płynny, spokojny, czuć w nim zrozumienie i miłość do słowa, do języka polskiego. Książka jest tak dobrze napisana, że po prostu czyta się sama.

 

 Maciej Siembieda tym razem swoją uwagę skierował na pociągi, ten chiński współczesny, który ma kursować nowym Jedwabnym Szlakiem i drugi, ten, który w fanach powieści kryminalnych wzbudzi ogromną ekscytację - Orient Express! Przyznam, że sama nie miałam pojęcia, że ten tytułowy pociąg Agathy Christie istniał (istnieje!) naprawdę, więc dzięki tej powieści mogłam wiele dowiedzieć się o jego historii - już samo to było fascynujące, bo jak się okazuje, jego historia obejmuje dużo, dużo więcej niż tylko tę słynną brytyjską pisarkę.

“- Czy to był ten sam ten Orient Express z powieści Agathy Christie?

- Dokładnie ten. Trzynaście zabytkowych wagonów z lat dwudziestych i trzydziestych ubiegłego wieku.”

To na nim opiera się więc spora część intrygi kryminalnej, ale nie tylko - jest jeszcze ten wątek chiński, ba! nawet Kania na chwilę się tam wyprawia! To wątek wymagający większej uwagi, bo skupiony na szemranej polityce i działaniach, porachunkach mafijnych. Równoważy go dobrze lekka historia Heńka, którego długo roli w tym spektaklu nie znamy… Intryga kryminalna zatem jest bardzo bogata, bardzo zagmatwana - każda jej nić jest jednak skrupulatnie ułożona, tu wszystko jest po coś, wszystko ma swoje zadanie, choć z początku może się wydawać inaczej. Mimo tego przez historię płynie się z lekkością, a co ważniejsze - z ciekawością, tym przyjemnym napięciem, które sprawia, że książki po prostu nie chce się odkładać. Większa część historii toczy się w tempie umiarkowanym, finał jednak jest całkiem dynamiczny.

 

Już nieraz w recenzjach książek Macieja Siembiedy podkreślałam, że autor ogromną wagę przywiązuje do detali świata przedstawionego, do tego, by każdy szczegół oddać w stu procentach. I tak jest i tym razem – czy to chodzi o wyszukiwania internetowe czy o opisy orientalnego jedzenia. Jest to na pewno element, który wpływa na tempo akcji, ale jednocześnie nadaje światu przedstawionemu prawdziwości, co ogromnie podziwiam.

 

U Siembiedy postacie są zawsze nośnikiem powieści, tym elementem, dzięki któremu cała intryga, cała historia może wybrzmieć. A jednak i ich kreacje, choć nie są na pierwszym miejscu, to też zasługują na uwagę. Fani serii na pewno są już mocno do Jakuba przywiązani, choć podejrzewam, że ci dołączający dopiero teraz do serii, też szybko zapałają do niego sympatią. Kuba w końcu ma trochę więcej psychicznego luzu dzięki nowej pracy, a jednak problemy się nie zmniejszają – teraz trafia na wątki osobiste, gdyż jego partnerka Kasia zaczyna borykać się z depresją. Jest to temat trudny, ale w historii poboczny – obecny, ale nie dominujący. A jednak jego esencja oddana jest dobrze, choć zdaje się, że może nieco skrótowo – a może to wszystko dzięki najlepszym lekarzom, do których Kuba ma dostęp dzięki nowym znajomościom? Depresja to jednak nie jedyny trudny temat dotyczących postaci tej historii – jest też hazard, alkoholizm, ale i zwyczajna (dla fanów kryminałów) zemsta. Każdy z tych problemów jest w historii obecny i choć pozostaje w tle, to da się wyczuć, że traktowany jest poważnie.

 

„Orient” to tom serii przełomowy, zmieniający drogę zawodową głównego bohatera – środowisko IPN-u mocno go ograniczało, mocno osadzało w przeszłości. Teraz w końcu bohater będzie mógł zająć się wszystkim, co tylko wpadnie do głowy autora! To nieoczekiwana, ale wydaje się, że bardzo korzystna zmiana, ja na pewno już nie mogę doczekać się kolejnych zagadek, z którymi przyjdzie się Kubie mierzyć. W tej historii czuć zabarwienie sensacyjne, to rozbudowana intryga oparta na zagadkach związanych z koleją gra pierwsze skrzypce. Jest nieśpieszne, ale bardzo ciekawie, w stylu czuć te wyczucie, tę inteligencję i obycie ze słowem pisanym. A dla fanów kryminałów wątek Orient Expressu będzie nie lada gratką! „Orient” to solidna powieść, która zadowoli wszystkich fanów inteligentnej sensacji.

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Agora.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"444" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: 444

Cykl: Jakub Kania, tom 1

Data premiery: 15.05.2024

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 496

Gatunek: powieść sensacyjna

 

Twórczość Macieja Siembiedy towarzyszyła mi jeszcze zanim powstał ten blog, od roku 2018, momentu, w którym sięgnęłam po lekturę “444”, jego debiutu beletrystycznego, który wtedy na rynku dostępny był już od roku. Książka ta rozpoczyna cykl powieści sensacyjnych, w których główny bohater Jakub Kania, prokurator IPN-u, grzebie w przeszłości i w każdym tomie prowadzi inne pasjonujące śledztwo. Aktualnie tomów serii mamy już sześć, poza tym jest także seria polsko-grecka licząca dwa tomy oraz powieść osobna “Gambit”. I recenzje wszystkich książek, które ukazały się pod szyldem Wydawnictwa Agora (czyli bez dwóch pierwszych) możecie znaleźć na tym blogu (klik!). Dzisiaj jednak następuje zmiana, gdyż debiut autora, po siedmiu latach od pierwszego wydania, wydany został ponownie. W zmienionej, lekko odchudzonej wersji, oczywiście z nową oprawą graficzną i pod szyldem Wydawnictwa Agora. Sama zatem miałam okazję uzupełnić kolekcję w swojej biblioteczce, przypomnieć sobie tę lekturę oraz zamieścić tę recenzję na blogu. Teraz więc brakuje już tylko jednego tytułu, tomu drugiego serii “Miejsce i imię” - choć chyba możemy mieć nadzieję, że i ten tytuł wydany zostanie ponownie? Bardzo bym chciała!

Maciej Siembieda to aktualnie bardzo rozpoznawalny pisarz na polskim rynku powieści kryminalnej, który w mistrzowski sposób łączy prawdę historyczną z fikcją literacką.

 

Jakub Kania to czterdziestoletni prokurator IPN-u, mocno ceniony, który swego czasu został okrzyknięty polskim Sherlockiem Holmesem. Teraz znowu działa - na chwilę przed ekshumacją zwłok zdobywa informację, która stawia proceder pod znakiem zapytania. Jednak jego przełożony go nie słucha, przez co naraża cały IPN na pośmiewisko. By z tego wybrnąć pilnie szuka tematu, którym można by zająć media i polską społeczność, wciska więc Kubie pewnego dziennikarza, który od dawna zabiega u nich, by przyjrzeli się tajemnicy obrazu Jana Matejki pt. “Chrzest Warneńczyka”. Twierdzi, że z obrazem związana jest pewna przepowiednia, Arba, to znaczy cztery, która głosi, że ludzkość będzie miała cztery próby pogodzenia chrześcijan z islamem - co 444 lata na świecie pojawi się wybraniec, który miałby tego dokonać, a prób takich będzie cztery. Kuba raczej jest świadomy, że zajęcie się tą sprawą to będzie tylko wabik dla przychylności dziennikarza, ale może dzięki temu od czasów wojny zaginiony obraz się odnajdzie? Szybko jednak okazuje się, że sprawa może być poważniejsza niż się wydawała, gdyż na chwilę przed pierwszym spotkaniem z Kubą dziennikarz ginie w wypadku samochodowym… Czy to zbieg okoliczności czy jednak coś jest na rzeczy? Gdzie jest obraz i jeśli przepowiednia jest prawdziwa, to dlaczego trzy próby pojednania poniosły klęskę?

 

Książka rozpisana jest na 11 tytułowanych części i epilog. Części podzielone są na rozdziały, jest ich w sumie 74, a akcja powieści toczy się naprzemiennie - rozpoczynamy od czasów współczesnych, by w drugiej części przenieść się do roku 998, na dwa lata przed pierwszą próbą pojednania. I tak każde kolejne parzyste części to spojrzenie wstecz, historia kolejnych prób i samego obrazu. Książkę zamyka posłowie autora, w którym tłumaczy co jest prawdą, a co fikcją literacką i czym różni się nowe wydanie od tego pierwszego, debiutanckiego. Narracja książki prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, czasy współczesne to przede wszystkim podążanie śladami Kuby, czasy przeszłe to postacie bardzo różne z obydwu grup wyznaniowych. Styl powieści jest mocno charakterystyczny dla Macieja Siembiedy - czuć tutaj miłość do języka polskiego, czuć dbałość o to, by słowa układały się w spójne, płynne zdania, a te tworzyły jedność. Jest też trochę delikatnej zabawy - autor lubi nadawać rzeczom ludzkie cechy, nie szczędzi też humoru w dialogach, które są lekko zabawne, lekko uszczypliwe w odpowiednich momentach, co nadaje lekturze przyjemnie niezobowiązującego charakteru. Całość czyta się z prawdziwą przyjemnością, każde zdanie, każde słowo naprawdę dobrze tutaj pasuje.

“- Szukam pana Dzwonnika. Wiesz może, w którym pokoju pracuje?

Kobieta parsknęła śmiechem.

- Tutaj - ruchem głowy wskazała drzwi, przed którymi stali. - Tylko się tak do niego nie zwracaj, bo niczego nie załatwisz. Facet ma pseudonim “Dzwonnik”, bo potrafi wszystkiego się dowiedzieć, nie wychodząc z tego pokoju. - A widząc, że Kania nadal niczego nie rozumie, dodała: - On po prostu dzwoni. Rozumiesz? Bierze telefon i dzwoni.”

“444” to tom pierwszy serii z Jakubem Kanią, a więc jego początki, pierwszy główny zarys tej postaci, która będzie czytelnikom towarzyszyć przez kolejnych kilka lat. Sama z przyjemnością przypomniałam sobie te podstawy - w tym tomie poznajemy jego nadmorskie korzenie i historię ojca, jak i obserwujemy początek znajomości z Kasią, którą te śledztwo stawia na jego drodze. Kuba to bohater bardzo sympatyczny, uparty i dociekliwy, ale w zdrowych proporcjach - wie, że praca się kiedyś kończy, wie, że czasem zwyczajnie trzeba odpuścić, choć nie przychodzi mu to z łatwością. Jest inteligentny, bywa uszczypliwy, ale tylko w stosunku do ludzi, którzy nie budzą jego, a zarazem i naszego szacunku. Ceni sobie dobre jedzenie, dobre wino i możliwość poszerzenia swojej wiedzy. Nie sposób go nie lubić! Tym samym jest to idealnie skrojona postać, by czytelnik chciał poznawać jego dalsze losy.

“Przebłysk lata działał zbawiennie na zbiorową osobowość narodu, który - choć był przekonany, że Pan Bóg jest Polakiem - nie został nagrodzony przez Stwórcę zbyt przyjaznym klimatem.”

Akcja powieści, jak już wspomniałam, podzielona jest na dwa czasy - teraźniejszość i przeszłość. I tak, jak teraźniejszość jest sensacyjna, lekko spiskowa, dosyć dynamiczna, opiera się na jednym śledztwie, tak przeszłość wzbudza podziw - z tego względu, że obejmuje trzy milenia, a w każdym autor oddał wycinek rzeczywistości z dokładnością, stylizując lekko sposób mówienia postaci, okraszając historie przepowiedni i obrazu wydarzeniami i postaciami prawdziwymi. I tak poczynamy od walk z Maurami, poprzez czasy polskiego króla Warneńczyka aż po lata PRL-u, ba! nawet wychodzimy lekko w przyszłość, jednak tutaj to przewidywania, a nie prawda historyczna 😉 Jednak pozostałe czasy oddane są z dbałością o detale, budzą podziw wiedzą autora, jaką czuć, że posiada tak swobodnie opisując dane czasy.

“Jesteśmy ludźmi obdarzonymi rozumem, a mordujemy się bez opamiętania, zamiast handlować, podziwiać nasze kultury i wymieniać pożytki z wiedzy.”

Sama intryga, zagadka, która jest szkieletem tej historii musiała stanowić duże wyzwanie - bo nie tylko sięga dawnych czasów i łączy je ze współczesnymi, ale też opowiada o dwóch całkiem różnych religiach, o których pisząc autor musiał się naprawdę dużo dowiedzieć. I tak przyglądamy się wierzeniom islamu, różnych grupom, jakie się w nich tworzą, różnym podejściom do świata, do wyznających inne wartości i religie. To temat niestety współcześnie mocno aktualny, w końcu od kilkunastu lat słyszymy o dżihadystach, ISIS i innych tego typu terrorystach, którzy w imię religii odbierają życie nie tylko sobie, ale i innym. I przyznam, że jestem pełna podziwu, że taki temat autor wybrał sobie na debiut, gdyż zwyczajnie jest trudny, by przedstawić go tak, by czytelnika faktycznie wciągnął, ale nie oburzył. I Siembiedzie się to udało, zamienił go w rozrywkowo-sensacyjną historię, która jednak niesie sobą przesłanie, refleksję na temat walki o ideały, rozsądku w ich dobieraniu i zaślepieniu, jakie niektóre idee są w stanie spowodować… Mamy tu przecież nie tylko terrorystyczne islamskie ugrupowania, ale i czasy nazizmu, II wojnę światową, czasy komunizmu i wpływów rosyjskich. Wiem, że brzmi to groźnie i przytłaczająco, ale właśnie autor podaje to w takiej formie, że choć zmusza do refleksji, to nie przytłacza - a to naprawdę sztuka!

“Idea potrafi zawładnąć umysłami, a najbardziej niebezpiecznym miejscem na ziemi jest ludzki mózg.”

A jak już jesteśmy przy sztuce, to warto też zaznaczyć, że cała historia kręci się wokół jednego obrazu. Obrazu, który nawet w którymś momencie historii zostaje nazwany nudnym czy przeciętnym, ale na pewno nie najwybitniejszym dziełem Matejki. A jednak to on nas przyciąga, fascynuje. Poznajemy historię jego powstania, śledzimy jego dalsze losy. Jest to obraz, który z polskich dzieł malarskich był najczęściej kradziony… dlaczego? Co w nim takiego jest? To naprawdę fascynująca, zagadkowa, pasjonująca historia! Oczywiście oparta na hipotezach, ale i a prawdzie historycznej!

“Płótno Matejki w tamtych czasach było jak film dokumentalny nakręcony przez ekipę BBC. Było nośnikiem prawdy, w którą nikt nie ośmieliłby się wątpić.”

Z perspektywy lat, muszę przyznać, że “444” to był debiut naprawdę odważny. Historia osadzona na przestrzeni trzech tysiącleci, przenosząca czytelnika przez przeróżne kraje, choć oczywiście Polska jest tą bazą wypadową, tą, w której wszystko się łączy. Bogata w prawdę historyczną, w wiedzę o różnych epokach, w ciekawostki dotyczące malarstwa i jego funkcji w czasach, gdy aparatów fotograficznych nie było. Historia przemierzająca królewskie dwory, islamskie pałace i pola bitwy. Historia sensacyjna, mocno zajmująca, z przyjemnie sympatycznym głównym bohaterem i śledztwem, które z uwagą śledzimy. Sprawiająca tak dobre wrażenia, że nie sposób nie zostać fanem autora i Jakuba Kani, zmuszająca do tego, by sięgnąć zaraz po jego dalsze losy. Dla mnie taka trochę nostalgiczna historia, od której moja miłość do książek Macieja Siembiedy się zaczęła….

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Wotum" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: Wotum

Cykl: Jakub Kania, tom 3

Data premiery: 11.03.2020

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 392

Gatunek: powieść sensacyjna/thriller

Maciej Siembieda zalicza się do grona moich ulubionych polskich pisarzy. Na każdą jego powieść czekam z ogromną niecierpliwością, wypatruję nowych wpisów autora w mediach społecznościowych, a teraz czekam na każde kolejne opowiadanie z serii #setkadokawy – opowiadanie na sto słów, krótka forma literacka w dobie koronawirusa.

Siembieda przez przeszło 30 lat prowadził dziennikarskie śledztwa historyczne. To szanowany dziennikarz, który kilka razy został nagrodzony tak zwanym polskim Pulitzerem, czyli nagrodą Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w kategorii reportaż. Teraz, niejako na emeryturze, przerabia swoje najciekawsze śledztwa na powieści – nikt tak jak on nie łączy prawdy z fikcją, w jego powieściach te dwie płaszczyzny przenikają się nieustannie.

Na mnie jak na razie największe wrażenie z beletrystycznego dorobku autora zrobił zeszłoroczny „Gambit” – to historia wielowymiarowa, pełna, piękna i wzruszająca. (recenzja – klik!). Książki z cyklu o Jakubie Kani, detektywie z IPN-u są trochę inne – bardziej sensacyjne, z większym humorem, powiedziałabym, że trochę lżejsze. Nie znaczy to, że są gorsze – nie, po prostu są inne.

„Wotum” skupia się na wątku najsłynniejszego polskiego sakralnego obrazu – Czarnej Madonny. W grudniu 2012 na obraz przeprowadzony zostaje zamach – gdyby nie szyba pancerna, zainstalowana przed obrazem na chwilę przed tym wydarzeniem (przypadek?) to zostałby zniszczony na zawsze. Definitor zakonu paulinów jest przekonany, że za tym wszystkim stoi tajna sekta, sięgająca czasów potopu szwedzkiego, która nie uznaje dewocjonaliów. Ze swoimi podejrzeniami zgłasza się do Jakuba Kani, prosi go o pomoc w rozwiązaniu zagadki. Kuba początkowo niechętny w końcu ulega definitorowi i jak zawsze w pełni poświęca się śledztwu. Gdzie go ono zaprowadzi? Czy tajna sekta faktycznie istnieje? I co do tego wszystkiego ma kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z pewnej wsi na Opolszczyźnie, która objęta jest ścisłą tajemnicą?

„Jeśli rzeczywiście ludzie pochodzą od małpy, to prokurator Jakub Kania pochodził od beagle’a, a raczej – biorąc pod uwagę skłonność do nadwagi – od basseta. Kiedy trafił na ślad, nie dało się go zatrzymać, a że nikt jeszcze nie wymyślił sposobu, jak przekonać rasowego psa gończego, by usiadł spokojnie i podjął trop za cztery dni, Kuba musiał pojechać w Wigilię do biblioteki. Nawet kosztem złamania przyrzeczenia. Po prostu musiał.”

Książka składa się z prologu, pięciu części i epilogu. Każdy z rozdziałów podzielony jest na rozdziały opatrzone datą i miejscem wydarzeń. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, głównie skupia się na postaci Kuby, bacznie obserwuje jego zachowania i myśli, jest wszystkowiedząca.

O stylu autora mogłabym napisać prawdziwą epopeję. Nikt nie pisze z takim pazurem, z takim zamiłowaniem a zarazem zrozumieniem słowa. Siembieda bawi się językiem, nie stroniąc od humoru. To prawdziwa przyjemność czytać jego powieści, z „Wotum” nie było inaczej. Mogłabym się założyć, że nawet o najnudniejszej czynności na świecie, autor potrafił by napisać tak, że czytałoby się z zapartym tchem. Z gracją sięga po morze środków stylistycznych, nie boi się ożywiać takie przedmioty jak ekspres do kawy czy drukarkę. Przede wszystkim widać, że pisanie to dla autora niesamowita frajda, czuć to na każdej stornie, a czytelnik dzięki temu razem z autorem bawi się znakomicie.

Co do samej fabuły, to, jak zawsze u autora w cyklu o Kani, jest dużo wątków sensacyjnych, które wydają się wręcz nieprawdopodobne, ale podszyte są prawdziwymi wydarzeniami. Pełno to spisków, intrygi i tajemnic, nie sposób się nudzić, a każdą stronę czyta się w pełnym skupieniu, by nie uronić ani jednego szczegółu.

Nie byłabym też sobą, gdybym nie wspomniała o bohaterach. Jakub Kania to całkowite przeciwieństwo znanych nam detektywów. Nie pije (a przynajmniej nie w nadmiernych ilościach), wiedzie spokojne rodzinne życie z uroczą partnerką i dwoma córkami przy boku, nie ma większych problemów egzystencjalnych, a jego środowiskiem naturalnym jest kuchnia i restauracja. Jak sam twierdzi, jego mózg działa na cukier, więc nie odmawia sobie serniczka czy innych słodkości. Chodzi w czerwonym swetrze, który wcale nie skrywa jego brzuszka. To bohater, którego chyba nie da się nie polubić, a ja lubię go tym bardziej, bo podzielam jego kulinarno-degustacyjne pasje 😊

„Doznania kulinarne u większość ludzi budzą błogą beztroskę, u niego natomiast wywoływały produkt uboczny: niezwykła jasność myślenia. Logika Kuby współgrała z jego przewodem pokarmowym. Po kotlecikach jagnięcych z rozmarynem, jakie zjadł przed kwadransem, mógłby wytłumaczyć teorię względności swojej młodszej córce.”

W tym tomie znajdziemy też mocno rozwinięty wątek relacji Kuby z jego ojcem, zrozumiemy jego przeszłość i podejście do rodziny. Z wszystkich trzech opowieści o tym bohaterze, ta chyba najmocniej zagłębia się w jego prywatną historię.

Ostatnią sprawą, o której koniecznie muszę tu wspomnieć, jest temat dzieł sztuki, ich kradzieży, podróbek i innych tajemnic z nimi związanych. To wdzięczny temat, dla mnie każda książka, która w jakikolwiek nawiązuje do sztuki, a szczególnie do malarstwa, jest fascynująca, z tą nie było inaczej. Tu poznajemy historię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, a także ogólnie losy sztuki sakralnej – temat, który raczej nieczęsto przewija się w literaturze. Tym mocniej go tutaj doceniam, bo oczywiście większość tylko opowieści oparta jest na prawdzie.

O książce mogłabym jeszcze długo pisać, ale myślę, że najważniejsze punkty udało mi się już przytoczyć. Nie przedłużając – „Wotum” to świetna powieść sensacyjna, którą czyta się z ogromną przyjemnością. Historia wciąga tym mocniej, iż swoje fundamenty zawdzięcza faktom, prawdziwym historiom, które autor odkrywał lata temu w czasach swojej kariery dziennikarza śledczego. Do tego dokładamy dobry humor i umiłowanie słowa pisanego i mamy książkę, która na rynku literatury rozrywkowej zajmie naprawdę wysokie miejsce. Ja oczywiście już teraz czekam na kolejną powieść autora, chociaż wiem, że na stworzenie tak dobrej, przemyślanej i dopracowanej w każdym calu historii na pewno przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać. Niemniej jednak – warto!

Moja ocena: 8/10

Za egzemplarz książki do recenzji dziękuję Wydawnictwu Agora!

Czytaj więcej »

"Kołysanka" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Kołysanka
Cykl: Jakub Kania, tom 5
Data premiery: 09.11.2022
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 344
Gatunek: powieść sensacyjna / thriller
 

Maciej Siembieda na rynku książki w moim odczuciu jest fenomenem. Aktualnie to autor powieści sensacyjnych, w których prawda historyczna sprawnie połączona jest z fikcją literacką. Pomysły na te powieści czerpie ze swoich dawnych śledztw dziennikarskich, którymi zajmował się przez około trzydzieści lat pracy reporterskiej. Były to historie z przeszłości, które publikował w wielu różnych znanych magazynach, za które zdobył trzykrotnie Nagrodę Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Jest to autor, który od lat ma do czynienia ze słowem pisanym, niejako autor ‘starej daty’ w jak najbardziej pozytywnym tego słowa znaczeniu – dla niego nie liczy się sam przekaz, sama historia, ale równie mocno sposób i język jej opowiedzenia. Przez takie połączenie autor nie ma sobie równych!

„Kołysanka” to piąty tom serii z prokuratorem IPN Jakubem Kanią, jednak opisuje on osobne śledztwo, przez co książkę można czytać w oderwaniu od reszty.

O tomie trzecim i czwartym możecie poczytać tu: "Wotum" - klik!, "Kukły" - klik!

 

Historia rozpoczyna się, gdy Jakub Kania dostaje od swojego zwierzchnika pudełko pełne starych dokumentów. W nich jest jedna fotografia, która budzi w panach zainteresowanie – na zdjęciu widocznych jej kilku mężczyzn, Rosjan, specjalnych wysłanników NKWD, którzy w 1945 roku przysłani zostali do Grodkowa na Opolszczyźnie. Wśród nich jeden mocno się wyróżnia – to znany rosyjski kompozytor Aram Chaczaturian. Co robił na tych terenach? Nie wydaje się, by został wysłany po prostu do mordowania ludności… Zatem czego człowiek tak zaangażowany w dobra kulturowe mógł szukać w opolskim Grodkowie? Jakub Kania udaje się na miejsce, by spróbować się czegoś o pobycie kompozytora dowiedzieć, a pomocą służy mu tamtejsza marszałek Iwona Kern, która aktualnie pośredniczy w sprzedaży tamtejszego pałacu w Kopicach, dawnego miejsca zamieszkania Joanny Gryzik zwanej polskim Kopciuszkiem… Jak współczesność łączy się z przeszłością? Co stało się na tych ziemiach po zakończeniu II wojny światowej? I gdzie w tym wszystkim tytułowa kołysanka?

„- Jak służyłem w wojsku, tajnym zadaniom nadawaliśmy umowne miana znane jedynie wtajemniczonym (…). Jak być pan nazwał swoją misję? (…)

- „Kołysanka”?

Książka składa się z prologu, dwunastu rozdziałów, epilogu i posłowia, w którym autor wyjaśnia co w tej historii jest prawdą, a co fikcją. Rozdziały pogrupowane są na dwie części (opus 1, opus 2), pierwsza toczy się w dwóch liniach czasowych – w czasach powojennych i współcześnie, druga już tylko współcześnie. Rozdziały podzielone są na nienumerowane podrozdziały, oznaczony miesiącem i rokiem wydarzeń. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przez narratora wszechwiedzącego, które obserwuje w obydwu czasach kilka postaci. Styl powieści jest zachwycający, autor z niesamowitym wyczuciem i umiejętnością posługuje się językiem tworząc barwne opisy i żywe, bardzo realne dialogi. Często nadaje też przedmiotom cechy ludzkie, a i posługuje się delikatnym humorem, przez co całą powieść czyta się lekko, wręcz się przez nią płynie. Jest rytmicznie, niesamowicie poprawnie językowo, co docenią wszyscy czytelnicy przywiązujący wagę do strony technicznej, stylistycznej powieści.

„Lubił Opole.

Miasto potrafiło zachować urok i normalność, choć jego historia od zawsze cierpiała na chorobę dwubiegunową. W miejscu, w którym prokurator IPN włączał się do ruchu, wieża piastowskiego zamku przytulała się do gmachu Urzędu Wojewódzkiego, zbudowanego przed wojną w stylu Neues Bauen adorowanym przez administrację Hitlera.”

Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że „Kołysanka” jest inna niż wcześniejsze tomy tej serii. Bardziej spokojna, bardziej stonowana i statyczna, choć nie da się zaprzeczyć, że trochę się w niej dzieje. Mnie, jak zawsze, zachwyciła postać Kuby, który ma podejście całkiem stoickie (no, prócz jednej sytuacji… 😉 ), jest miłośnikiem dobrego jedzenia i przyjemnego otoczenia. To człowiek inteligentny i czujny, potrafiący przejrzeć zagrania przeciwnika. A w tej części ma ich kilku…

„Znajomi często żartowali, że prawdziwi detektywi toczą z przestępcami krwawe walki na pięści, uczestniczą w strzelaninach i pościgach samochodowych. Tymczasem on siedzi wygodnie w ciepłym pomieszczeniu i wertuje stare papierzyska, ryzykując jedynie tym, że upaprze je jedzonym właśnie batonikiem.

Nic sobie z tego nie robił. Zagadek, które rozwiązał dzięki archiwom, i emocji, jakich dostarczyły mu stare dokumenty, nie zamieniłby na żadną z przygód policjantów z kryminalnego. Poza tym jego śledztwa nie wymagały mięśni, w których kult Kuba wierzył umiarkowanie, a bodaj nawet wcale. Jeśli chodził do siłowni, to do siłowni mózgu. Czytelni.”

Chyba nie zdradzę za wiele, gdy powiem, że jednym ze wspomnianych przeciwników jest Iwona Kern. Kobieta przebiegła, sprytna i równie mocno egoistyczna. Czytelnik obserwuje jej starania, śledzi jej plan dosyć długo nie wiedząc do czego on może prowadzić, przez co całe otoczenie tej bohaterki staje się podejrzane, a równocześnie w porównaniu do niej stosunkowo niewinne. To naprawdę sprawnie wykreowany zły charakter!

„No cóż (…). Życie. Jak mawia moja kumpela: miłość ci wszystko wypaczy.”

Wspomniałam już, że historia toczy się w dwóch planach czasowych i to ten dawny z połowy XIX wieku jest oparty na historii prawdziwej. Skupia się na postaci Karola Goduli, który w młodości został okropnie okaleczony zarówno fizycznie, jak i psychicznie, co jednak nie powstrzymało go, by zdobyć fortunę w biznesie kopalnianym. Historia jego podopiecznej Joanny również jest prawdziwa, to dziewczyna, którą porzuciła matka, a którą Godula przygarnął do siebie i uczynił spadkobierczynią fortuny… Oczywiście i tu pojawiają się wątki fikcyjne, które tworzą historię bardziej sensacyjną, a które angażują w nią jednego z najsłynniejszych kompozytorów na świecie. Mnie jednak mocno zafascynował sposób przedstawienia postaci i samych miejsc w XIX wieku. Język jest tu delikatnie dopasowany do opisywanych czasów, co dodaje lekturze autentyczności.

 

Autor w swojej powieści sprytnie wykorzystał motyw pałacyku w Kopicach, który aktualnie znajduje się w ruinie. Wokół niego usnął intrygę kryminalną, którą łączy wszystkie występujące w powieści postaci. Intryga jest ciekawa, zajmująca, choć poprowadzona dosyć spokojnym rytmem, a jednak przynosząca niespodziewane skutki…

„Ma pan rację (…). Trzeba mieć anielską cierpliwość. Z tym, że aniołów czas nie dotyczy, a mnie nagli. Sprawy, którymi się zajmuję, wydarzyły się wiele dziesięcioleci temu, a władza często starała się je ukryć. W moich śledztwach nie pomagają ani dokumenty, o ile w ogóle są, ani kamery monitoringu, bo ich nie było. Wszystko, co mogę odnaleźć, jest w pamięci świadków.”

Podsumowując, „Kołysanka” to ciekawe połączenie powieści sensacyjnej z historią z przeszłości, z której autor wykorzystuje wszystkie atuty towarzyszące postaciom w tamtych czasach. Mamy tu świetną intrygę, zahaczamy o wątki związane z kulturą, a także o samo spojrzenie na człowieka naznaczonego w taki czy inny sposób przez społeczeństwo. Historia ubrana jest w doskonały styl, a w jej każdym zdaniu czuć miłość do języka polskiego, do słowa pisanego, co we mnie zawsze budzi silne emocje. To warta uwagi pozycja, nie tylko dla fanów powieści sensacyjnych!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Agora.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Sobowtór" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: Sobowtór

Cykl: Jakub Kania, tom 7

Data premiery: 23.04.2025

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 376

Gatunek: powieść sensacyjna / historyczna

 

Maciej Siembieda to jeden z polskich współczesnych autorów, który nigdy czytelnika nie zawodzi. Czy to przez jego niepowtarzalny, elokwentny i przyjemnie zabawny styl, w którym czuć, że pisanie sprawia mu czystą radość? Czy wplatanie historii prawdziwych w fikcję literacką? A może wieloletnie doświadczenie nagradzanego dziennikarza śledztw historycznych? Kto wie, ważne, że to za każdym razem działa!

Autor debiutował w roku 2017 pierwszym tomem serii thrillerów sensacyjnych z Jakubem Kanię - wtedy prokuratorem IPN-u, teraz, od dwóch najnowszych tomów: szóstego i siódmego eksperta od oszustw ubezpieczeniowych. “Sobowtór” jest jego dziesiątą powieścią.

 

Rok 2016, Warszawa. Towarzystwo Ubezpieczeń i Asekuracji Hathor Polska dostaje zlecenie na ubezpieczenie dwóch obrazów, które Fundacja Soboniów zamierza wystawić podczas wielkiej wystawy sztuki szykowanej na rok przyszły - są to obrazy znanego malarza, nikt nie wie jednak jakiego, ale wszystkie mają zaświadczenia o autentyczności. Firma widzi w tym świetny interes, doskonały sposób na zarobek, Jakub Kania jednak po rozmowie z dziennikarką specjalizującą się w malarstwie sprzed wieków, jest przekonany, że Fundacja Soboniów planuje jakieś przekręt… Kiedy dzieli się swoją uzasadnioną wątpliwością z przełożoną, dostaje zakaz, by się tą sprawą nie zajmować. Jednak nie daje mu to spokoju, szczególnie iż wkrótce dowiaduje się, że w sprawę może być zamieszany fałszerz sztuki, którego od pięciuset lat ścigają służby… Jak to możliwe? Jeden człowiek nie może tak długo żyć, a jednak co jakiś czas na rynku pojawiają się obrazy powstałe jedną ręką, z użyciem XVI-wiecznych materiałów, a jednak za każdym razem nieprzechodzące testów na stwardnienie farby, co dowodzi, że zostały namalowanie niedawno… Czy to właśnie taki obraz ma pojawić się teraz na planowanej wystawie?

 

Książka podzielona jest na prolog, dwie części składające się w sumie z 47 rozdziałów i epilog. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przede wszystkim z perspektywy Jakuba, jednak nie tylko - pojawiają się też rozdziały, które mogą być powiązane z fałszerzem, a gdy akcja cofa się do chwili na moment przed wybuchem II wojny światowej, uwaga czytelnika skupiona zostaje na Kazimierzu Soboniu i hrabiance Ninie Rzewuskiej. Podział czasu akcji rozłożony jest na fragmenty - kilka rozdziałów spędzamy we współczesnym świecie, by na kilka kolejnych przenieść się w czasy II wojny światowej i później. Jak już wspomniałam, styl powieści jest charakterystyczny dla autora. Czuć w nim dbałość o słowo i miłość do języka polskiego, który traktowany jest tutaj z poszanowaniem. Autor lubi bawić się opisami, porównaniami i metaforami, dzięki czemu dostajemy takie kombinacje słów, o jakich nie pomyśli nikt inny. A jednak wszystkie te zabiegi są na tyle subtelne, że nie odciągają uwagi od samej historii, która zawsze dla autora sprawuje rolę nadrzędną.

“(...) teczki (...) są czyste jak sumienia polityków. W sensie nieużywane.”

Tutaj historia toczy się dwutorowo, choć w obydwu czasach skupia się na motywie sztuki malarskiej i przekrętach z nią związanych. W przeszłości sporo miejsca zajmuje wątek II wojny światowej i tego, co działo się ze obrazami na terenie Krakowa na przykładzie jednego bohatera - bohatera wątpliwego moralnie, który jednak wpadł na trop tak zwanego Gemella, czyli sobowtóra malującego dokładnie tak, jak Holbein. W czasach współczesnych wątek sobowtóra jest kontynuowany, jednak tym, co mocno przyciąga naszą uwagę jest temat ubezpieczenia wystawy i próba odkrycia w czym tkwi haczyk… Autor opowieść prowadzi sprawnie, dobrze utrzymuje zaciekawienie czytelnika na stałym poziomie, sprytnie podsuwając kolejne tropy i sugerując, że niemożliwe jednak może być możliwe…. Cała intryga jest solidnie zbudowana, a tym, co wyjątkowo zaskakuje, jest splecenie fabuły z fikcji i prawdy tak koronkowo, że bardzo trudno jest ją od siebie odróżnić. Autor pomaga nam w tym dopiero w posłowiu. Podziw czytelnika na pewno wzbudzi też sama wiedza autora - w historię bardzo sprawnie i niewymuszenie wplecione są ciekawostki z malarstwa, jak i szczegóły tego, jak wyglądają teraz i prace konserwacyjne i badania historii obrazów. Naprawdę fascynujące procesy!

“- Zaraz, zaraz - przerwał Kuba. - Jak to możliwe?

Dziennikarka zmrużyła oczy.

- Czego nie rozumiesz? Po prostu Hans Holbein nigdy nie umarł. Mieszka sobie gdzieś na świecie, ma jeszcze parę starych desek, trzaska co jakiś czas kolejny portrecik z epoki i układa listę gości na swoje pięćsetne urodziny.”

Tym, co łączy serię w jedno, są nie tylko motywy dość często pojawiającej się szeroko pojmowanej sztuki i wplecenie w fabułę historii prawdziwej, ale i postać Kuby, który nie jest kreacją tak dominującą nad fabułą, by czytelnik, który wybrał lekturę serii niechronologiczną, poczuł, że ma jakieś braki. Zresztą najczęściej czas pomiędzy tomami jest na tyle duży, że życie Kuby zmienia się gdzieś w tle. Tym razem od wydarzeń z “Orientu’” nie upłynęło wiele, Kuba jest w sumie w tym samym momencie życia, nadal jego małżeństwo zdaje się chwiejne, a teraz przyjdzie im zmierzyć się z kolejnymi wyzwaniami partnerskimi i rodzicielskimi. A jednak Kuba to po prostu dobry facet - nawet kuszony przez ponętne koleżanki, trzyma się wiernie swojej Kasi, nawet kuszony grubą kasą, nie daje się przekupić i zawsze dąży do prawdy i sprawiedliwości. Jest przy tym swobodny, bardzo łatwo rozmawia mu się z ludźmi, bardzo łatwo prowadzi rozmowy. Nie będę też ukrywać, że moją sympatię wzbudza jego zamiłowanie do naprawdę dobrego jedzenia, które w tej historii również przez fabułę przewijać się musi.

“- Kuba - stwierdziła - byłbyś całkiem dobrym menadżerem, gdyby nie jedna wada, która cię dyskwalifikuje. Podchodzisz do tematów zbyt emocjonalnie. To bardzo nieprofesjonalne. Czemu ty się tak unosisz honorem?

Jakub Kania wzruszył ramionami.

- Nie wiem - odparł. - Może dlatego, że go mam.”

W tym tomie najbardziej wyrazistą postacią jest dziennikarka Ludmiła Ungier, kobieta ponętna i posiadająca dużą wiedzę, sprytna i nieukrywająca swojej seksualności. Jej postać dobrze obrazuje przeciwności, z jakimi nawet najsłynniejsi dziennikarze muszą się borykać, dodaje też pikanterii, choć sama akurat za tym aspektem fabularnym nie przepadam.

 

A co z tytułem? Można go rozpatrywać na wielu płaszczyznach, w fabule pojawia się wiele dubli wszelakich - nie zamierzam ich zdradzać, to prawdziwa frajda tropić jest samodzielnie! Fanów twórczości autora jednak najmocniej na pewno zafrapuje sam obraz, który widnieje na okładce książki (i który oczywiście odgrywa ważną rolę w fabule), który przedstawia wizerunek … sobowtóra samego autora!

 

O “Sobowtórze” mogłabym jeszcze pisać dużo i długo - autor swoją opowieść ubarwił takimi detalami, taką ilością szczegółów, że tak naprawdę na każdej stronie znalazłoby się coś, co byłoby warte umówienia w recenzji. A jednak nie ma co przedłużać, lepiej skończyć już teraz - myślę, że wystarczy napisać, iż “Sobowtór” to historia dopracowana, w której czuć tę frajdę z budowania opowieści, spisywania jej na kartce. To coś dla czytelników chętnie sięgających po powieści z motywem historycznym, jak i tajemnicą delikatnie szpiegowską - w końcu tropienie fałszerza sztuki (na pewno fałszerza?) musi mieć w sobie wydźwięk lekko sensacyjny. Wiedza autora, umiejętność wplatania jej w historię tak swobodnie, jak i ogrom ciekawostek zawartych w powieści sprawiają, że jest to lektura niezapomniana, która daje czytelnikowi czystą przyjemność. Gdyby tylko wszyscy autorzy dbali już o samą warstwę językową powieści tak bardzo jak robi to Maciej Siembieda!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Kukły" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

 

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: Kukły

Cykl: Jakub Kania, tom 4

Data premiery: 14.04.2021

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 376

Gatunek: powieść sensacyjna / thriller

 

Maciej Siembieda to, moim zdaniem, jeden z najlepszych współczesnych polskich pisarzy zajmujący się gatunkami rozrywkowymi – w końcu jego książki to połączenie kryminału, thrillera i powieści sensacyjnej. Robi to jednak w sposób mistrzowski, skupiając się równie mocno na stronie językowej, co fabularnej.

Autor ten na rynku książki beletrystycznej po raz pierwszy pojawiał się w roku 2017 z pierwszym tomem cyklu o detektywie IPNu Jakubie Kani pt. „444”. Na ten moment cykl liczy cztery tomy, poza tym w 2019 roku ukazał się rewelacyjny „Gambit” – osobna książka, moim zdaniem najlepsza autora (recenzja - klik!). Teraz, razem z nią, na moim podium pojawiają się „Kukły” – czwarty tom serii o Jakubie Kani, które bezapelacyjnie mogę uznać, że najlepszy z całej serii!

Siembieda przed swoją przygodą z beletrystyką przez wiele lat był znanym dziennikarzem śledczym, zajmował się sprawami historycznymi, pisał reportaże, artykuły do popularnych magazynów jak „Polityka” czy paryska „Kultura”. Jest trzykrotnym zdobywcą nagrody polskiego Pulitzera – Nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Był też redaktorem naczelnym kilku gazet regionalnych. Teraz z tych dziennikarskich doświadczeń skrzętnie korzysta w tworzeniu powieści beletrystycznych – nikt tak jak on nie potrafi spleść ze sobą fikcji z faktami!

 

Historia „Kukieł” zaczyna się w roku 1997, kiedy młody Jakub Kania od niedawna zatrudniony jest w gdańskiej prokuratorze rejonowej. Pewien prokurator niemiecki, Joachim Richter chce przekazać Komendzie Policji zbiór policyjnych oznak i emblematów jego ojca – podobno wielkiej wartości. Komendant i wojewoda zwracają się do prokuratora o przyjrzenie się temu historycznemu zbiorowi, ten wyznacza do niego jednego ze swoich podwładnych - Kanię, który szybko wiąże ojca niemieckiego prokuratora ze zbrodniarzami odpowiedzialnymi za zamordowanie obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku w 1939 roku. Sprawa robi się głośna, w prasie na ten temat pojawia się artykuł, który ściąga do Gdańska niemiecką dziennikarkę – Ursulę Förster. Ta jest pod wrażeniem tego, jak szybko Kuba rozpracował tę sprawę, więc zwraca się do niego z prośbą – chce by Kania pomógł jej rozpracować Krąg Przyjaciół, niemieckie nazistowskie stowarzyszenie sięgające czasów Himmlera, na którego nowego dowódcę aspiruje wspomniany Richter. Ursula chce zapolować na aktualnego zwierzchnika Kręgu – Klausa Volkmana, który przed II wojną światową był zarządcą majątku rodu von Trauwitzów i został tam oskarżony o nakłaniania do podpalenia i wyłudzenie odszkodowania. Od tego tropu postawiają więc zacząć - Ursula musi wracać do Niemiec, ale Kuba wybiera się na Śląsk, do miejsca, w którym mieszkał ten arystokratyczny ród. Co tam znajdzie? Jak dużą władzę ma stowarzyszenie? I jaki jest ich cel? Czy grzebiąc w tej sprawie Kuba nie narazi się na niebezpieczeństwo?

„Sprawiedliwość oddano im dopiero parę lat temu, gdy komisja zajęła się zbrodniami przeciwko narodowi polskiemu. Również tymi dokonanymi samoobsługowo: na Polakach przez Polaków zamienionych przez ideologię w kukły – bezwolne, ale morderczo sprawne w niszczeniu tych, którzy kult jednostki uznali za nieludzki i szkodliwy.”

Książka składa się z prologu, dwóch części i epilogu. Każda część podzielona jest na rozdziały, w sumie jest ich 17. Te z kolei podzielone są na podrozdziały, których akcja toczy się naprzemiennie w 1997 roku oraz w czasie i po II wojnie światowej. Narracja prowadzona jest trzeciej osobie czasu przeszłego, podąża za Kubą oraz za członkami Kręgu Przyjaciół. Styl powieści jest rewelacyjny! Dosłownie w każdym jednym zdaniu widać dbałość o piękno języka, tak że lektura książki jest ogromną przyjemnością – czytelnik po prostu płynie przez kolejne zdania. Narrator jest czujny, zwraca uwagę na pozornie nieznaczące szczegóły otoczenia, nie szczędzi nam też ironiczno-zabawnych komentarzy ogólnych.

„Mam wrażenie, że mieszkańcy krajów, w których od zawsze piło się wino, są sympatyczniejsi. Nie sądzisz? Francuzi, Włosi, Hiszpanie. W ubiegłym roku byłem w Portugalii i przyznam, że nigdy nie spotkałem tak miłych i radosnych ludzi.”

Często też ucieka się do antropomorfizacji, opisując przedmioty i zwierzęta jak ludzi.

„Wcale nie potrzebowały milionów lat ewolucji, aby pojąć prostą zasadę, że ich pokarm pochodzi z ręki człowieka. A skoro człowiek jedzenie trzymał i się nim nie dzielił, nie miały skrupułów, aby załatwić sprawę samoobsługowo. Nie pękały. Były mewami z miasta. Mafią silnych i pełnych tupetu osobników rządzących w Gdyni. Jeśli ktoś burzył ustalony przez nie porządek, to inscenizował kawałek „Ptaków” Hitchcocka i sytuacja wracała do normy.”

 Całość czyta się naprawdę świetnie, ja przez całą lekturę miałam uśmiech na twarzy wywołany czystą przyjemnością obcowania z tą książką.

 

Jak wspomniałam już na wstępie, Siembieda jak nikt łączy fakty z fikcją. I tutaj też – historia, na której osadzona jest legenda o rodzie von Trauwitzów oparta jest na prawdziwych wydarzeniach, które autor opisał kiedyś w jednym ze swoich reportaży. Tak samo Krąg Przyjaciół Himmlera zafascynowany okultyzmem również jest prawdziwy, choć fikcją jest jego przedłużenie na czasy współczesne. W książce znajdziemy też wiele mniejszych wydarzeń, które faktycznie miały miejsce – między innymi powódź stulecia, która zastaje naszych bohaterów na Śląsku tropiących losy Klausa. Jest jeszcze jedna istotna rzecz, która opiera się na faktach, ale tego już zdradzić Wam nie mogę, jednak muszę podkreślić, że temat jest naprawdę fascynujący! Sama domyśliłam się o co chodzi trochę wcześniej niż zostało to ujawnione, tylko dlatego, że dwa lub trzy tygodnie temu oglądałam na ten temat krótki reportaż 😊

„ – (…) To normalny, spokojny facet. Chociaż nie wiem, czy normalny, bo kompletnie nieprzystosowany do rzeczywistości. Ma zasady, dotrzymuje słowa, jest szarmancki, szlachetny, lojalny… - wyliczała.

- Jak rycerz – rozmarzyła się Jutte.

- Dobrze powiedziane. Tyle że rycerz w dzisiejszych czasach może zostać najwyżej Don Kichotem.”

Dla fanów serii na pewno gratką będzie poznanie wcześniejszych losów Kuby, w czasach kiedy nie pracował jeszcze w IPNie. Nasz bohater w 1997 roku jest całkiem świeżo po studiach, chwilę temu rozwiódł się z żoną, więc jego życie towarzyskie raczej nie jest za bogate, choć, nie ukrywając, od samego początku znajomości z Ursulą bohaterowie mają się ku sobie. Oczywiście już teraz widzimy cechy Kuby, które znamy dobrze z poprzednich tomów serii jak jego wielka miłość do jedzenia, która dla mnie jest gratką tym większą, bo sama tę miłość podzielam.

„Kaczka uniosła się wysoko ponad kulinarną wyobraźnię Jakuba Kani.

Układał i wygłaszał coraz to nowe strofy poematu na jej temat, przerywając tylko po to, aby zastosować interpunkcję w postaci łyka wina. Oszołomiło go chyba jeszcze bardziej. Nigdy wcześniej nie pił czegoś tak aksamitnego i głębokiego zarazem.”

Kuba oczywiście jest mężczyzną spostrzegawczym, uważnym i z zasadami, choć jak tylko złapie trop sprawy, to niewiele jest rzeczy, które mogłyby go powstrzymać przed jej rozwiązaniem. Z ogromną przyjemnością śledziłam jego pierwsze z poważnych śledztw!

„ – (…) Na mieście mówi się, że robisz karierę w prokuraturze.

- To się okaże – odparł.

- Stary, bądź człowiekiem – jęknął naukowiec. – Po co żeś tam poszedł? Z twoją przenikliwością więzienia wkrótce będą przepełnione.”

Oczywiście oprócz Kuby jest też wielu innych bohaterów wartych uwagi – każda, nawet najmniejsza postać oddana jest z dużą uwagą i skupieniem. Co do samej fabuły to autor przegania nas po całej Polsce, nawet raz razem z bohaterem zahaczamy o Niemcy. Historia jest ciekawa, dosyć tajemnicza, a przeplatanie postępów Kuby z spiskowaniem członków Kręgu Przyjaciół, a także poznawanie ich losów, jak i sedna organizacji w czasach II wojny światowej jest naprawdę poprowdzone mistrzowsko – nie da się od tej historii oderwać.

 

Nie będę już przedłużać, bo pisać o książce mogłabym jeszcze długo, ale i tak byłyby to same zachwyty! Jeśli lubicie historyczne ciekawostki, dużo akcji, charakternych bohaterów, dialogi z humorem i kochacie nasz piękny polski język, to „Kukły” są lekturą dla Was idealna! Ja ogromnie ją polecam, dawno nie czułam takiej przyjemności z lektury jak przy tym tytule. To zdecydowanie moja ulubiona książka Siembiedy od razu po „Gambicie”!

 

Moja ocena: 9/10

 

Za możliwość zapoznania się z lekturą przedpremierowo dziękuję Autorowi książki oraz Wydawnictwu Agora!

Czytaj więcej »

"Upiór" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: Upiór

Cykl: Jakub Kania, tom 8

Data premiery: 25.03.2026

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 336

Gatunek: powieść kryminalna / sensacyjna

 

Od kilku dobrych lat powieści Macieja Siembiedy cieszą się ogromną popularnością, co jego samego stawia w czołówce polskich autorów tworzących w gatunku powieści kryminalnych. Co ciekawe, na rynku beletrystycznym pojawił się zaledwie dziewięć lat temu - w 2017 debiutował powieścią “444” (recenzja - klik!), która rozpoczęła cykl z Jakubem Kanią, wtedy jeszcze przedstawianym jako prokurator IPN-u. Nie było to jednak jego pierwsze spotkanie z piórem i tajemnicami, które oddziałują na wyobraźnię - wcześniej przez ponad trzydzieści lat był dziennikarzem, prowadził śledztwa historyczne, za które był nagradzany i do teraz jest ceniony. I to w jego powieściach czuć - nie tylko pod względem literackim, który dopracowany jest do perfekcji, ale też pod kątem fabuły, która usiana jest ciekawostkami, na jakie w przeszłości się natknął. “Upiór” jest tego perfekcyjnym przykładem - opiera się o historie i ludzi, z jakimi jego ścieżka skrzyżowała się dwadzieścia lat temu. To trzynasta powieść w karierze beletrystycznej Macieja Siembiedy, ósma z cyklu z Jakubem Kanią - pisana jest jednak tak, że można czytać ją bez zachowania kolejności chronologicznej serii.

 

Grudzień 2018 roku dla Beaty Kopczyńskiej jest prawdziwym dopełnieniem klęsk, jakie spadły na nią w przeciągu ostatniej dekady. Do tej pory poważany w środowisku Dom Pogrzebowy Kopczyńskich w wyniku pomyłki pracownika zmuszony jest zamknąć swoją działalność - biznes przechodzi w ręce innego właściciela, by zarządzająca nim Beata mogła pokryć wysokie odszkodowanie, jakie musi zapłacić za przypadkową zamianę ciał… Kiedy więc okazuje się, że sama jest beneficjentką polisy na dwa miliony staje przed poważnym dylematem - co jest ważniejsze: prawda czy pieniądze? To jednak nie tylko od niej zależy. W sprawę ingeruje firma ubezpieczeniowa, która decyduje się przeprowadzić śledztwo, niepewna czy taka wypłata na pewno się należy. A żeby to zrobić, trzeba zgłębić się w historię ojca Beaty, Marka, który jeszcze jako nastolatek dziwnie mocno interesował się tematem śmierci… Jaka tajemnica kryje się w jego historii? I co jego opowieść ma wspólnego z Władysławem Reymontem? To zadanie dla Jakuba Kani, jednak czy na pewno będzie w stanie się go podjąć?

“W mojej branży nie można tracić człowieczeństwa, ale trzeba umieć wyłączyć emocje.”

Książka rozpisana jest na cztery części i epilog. Każda część dzielona jest kilkustronicowe rozdziały, które otwiera określenie czasu - akcja powieści rozpoczyna się w grudniu 2018 roku, kończy kilka miesięcy później, ale nie toczy się całkowicie linearnie, bo sięga aż trzydziestu lat wstecz. Umiejscowienie akcji dyktowane jest samą opowieścią - początkowo czas teraźniejszy przeplata się z przeszłością, później to w przeszłości zostajemy na dłużej, by ostatecznie wrócić i zostać już w szeroko pojmowanej teraźniejszości. Początkowe zmiany czasu i narracji mogą wymagać od czytelnika większego skupienia, konieczne jednak są, by oddać historię w pełni.

Narracja powieści prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a narrator obserwuje naprzemiennie kilka postaci: jest oczywiście Kuba, ale i Beata Kopczyńska, a w przeszłości jej ojciec i kilka innych postaci w całą sprawę uwikłanych. Stylistycznie książka jest znakomita - lekkość pióra autora, jego swoboda w posługiwaniu się językiem literackim, który z jednej strony jest elegancki, z drugiej bardzo plastyczny, sprawia, że przez powieść się płynie, nie ma w niej żadnego zawahania, żadnego momentu, w którym ze względu na budowę zdania musiałabym wracać, by na pewno zrozumieć, co autor chciał przekazać, co zdarza mi się często u innych autorów - u Siembiedy nigdy. Ten autor z dużym wyczuciem prowadzi narrację, w odpowiednich miejscach przyspiesza, by za chwilę pokusić się o stwierdzenia uniwersalne, a czasami o lekką ironię, co sprawia, że powieść jest po prostu równa i pełna. Niewiele autorów dba o język tak, jak ten!

“Milczenie to najlepsze lekarstwo na wszystko, co nas prześladuje. Udawajmy, że czegoś nie ma, to może to coś rzeczywiście zniknie. Tuszujmy niewygodne tematy, ukrywajmy prawdę, zamiatajmy ją pod dywan. Albo lekceważmy. Wmawiajmy sobie, że to nic takiego. Aż dobierze się do nas tak, że nie będziemy mogli nad tym zapanować. A wtedy pozostaną już tylko leki, terapia, szpital psychiatryczny albo samobójstwo.”

Oczywiście nie umniejsza to dbałości o samą fabułę. W “Upiorze” przede wszystkim zaskakuje pomysł, w którym autor łączy biznes funeralny z ludzkim, znanym od wieków lękiem przed śmiercią, a w szczególności przed… pogrzebaniem za życia, co ma nawet specjalną nazwę - to tafefobia. To jeden z wręcz pierwotnych lęków ludzkości, którego historia jest makabryczna, acz ciekawa, z czego tutaj Siembieda korzysta w pełni. Nie byłby jednak sobą, gdyby intrygi nie rozbudował mocniej - poruszamy się więc w tematach dawnych legend, nowoczesnych wynalazków, a także wspomnianego i widocznego na okładce Władysława Reymonta, którego krótką biografię wraz z jednym w jego utworów w powieści poznajemy. Jak zawsze budując intrygę, autor opiera się częściowo na prawdzie historycznej, którą dzięki fikcji literackiej składa w jedną, skomplikowaną, wielowątkową i budzącą podziw całość.

 

Książka poprzez swoją tematykę osadza się na wąskiej granicy pomiędzy życiem a śmiercią - czy jest coś pomiędzy? Czy można żyć i nie żyć równocześnie? Jak doświadczenia śmierci czy śmierci pozornej wpływają na człowieka i jego bliskich? To ważne pytania, jakie fabularnie musimy sobie postawić.

“- Czy my od teraz jesteśmy na ty? (...)

- Zawsze byliśmy. Tylko brakowało nam emocji, żeby to wprowadzić w życie.”

Intryga prowadzona jest w tempie umiarkowanie spokojnym - początkowo częste zmiany czasu sprawiają, że historia daje wrażenie bardziej dramatu rodzinnego niż sensacji. Później proporcje się zmieniają, intryga się zagęszcza, jednak nadal nie jest prowadzona jak w typowej sensacji - bo tu nie rządzi gatunek, tu pierwszeństwo ma po prostu historia, która dobrze przemyślana, cały czas podsyca ciekawość czytelnika. Sama zagadka w pewnym punkcie fabuły nie jest trudna do rozwiązania, przynajmniej częściowo, mimo to autor i tak porządnie czytelnika zaskakuje.

“Podczas egzaminu przed wydaniem broni więcej uwagi poświęcano przepisom niż praktyce.

Przepisy. Potrafiły wykończyć więcej policjantów niż bandyci.”

A postacie? Jak zawsze u Siembiedy, są nośnikiem historii, a mimo to są dobrze dopracowane pod kątem psychologicznym. Każda z nich, niezależnie od stopnia uwikłania w fabułę, jest bardzo ludzka, ich zachowanie jest naturalnie, nie razi sztucznością. Czarne charaktery długo zachowują ziarno tajemniczości, nie brak też postaci dziwnych, zaskakujących, których pasje i fobie wychodzą poza to, z czym spotykamy się na co dzień. Stałe postacie serii są stabilne, sympatyczne, zachowują zgodność charakterów z tym, co już o nich z wcześniejszych tomów wiemy.

“Nie wolno przerywać ludziom, których coś trapi i chcą się zwierzyć.”

“Upiór” Macieja Siembiedy to powieść, w której historia prawdziwa przecina się z fikcją literacką, w której pobrzmiewają echa ludzkich dramatów, ale też i historii sensacyjnych, gangsterskich, a nawet szpiegowskich. Śledztwo prowadzi fabułę w ciekawe rejony, przez kilka różnych miejsc po Polsce, które związane są z główną tematyką powieści - upiorami, zmarłymi powracającymi z grobów, czy po prostu śmierci, które śmiercią nie były. Autor zaprasza nas do świata, w którym realizm zaciera się ze spirytualizmem, a znane historie ukazywane są w całkiem innym świetle. To powieść nasączona ciekawostkami podana w spójnej, doskonale dopracowanej językowo formie - czytanie jej to czysta przyjemność!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »