"W sieci strachu" Mike Omer

Autor: Mike Omer

Tytuł: W sieci strachu

Cykl: Tajemnice Glenmore Park, tom 3

Tłumaczenie: Robert Ginalski

Data premiery: 23.11.2022

Wydawnictwo: Świat Książki

Liczba stron: 384

Gatunek: kryminał

 

Mike Omer to amerykański pisarz izraelskiego pochodzenia. Pisać zaczął już w wieku nastoletnim, jednak za kryminały zabrał się dopiero kilkanaście lat później, a seria Tajemnice Glenmore Park była tą debiutancką w tym gatunku literackim. Na rynku amerykańskim ukazała się w całości w 2016, polski czytelnik musiał czekać aż do końcówki 2021 roku, by móc zacząć się z nią zapoznawać. Wcześniej w Polsce ukazała się seria o Zoe Bentley („Umysł zabójcy” – klik!, „W ciemnościach” – klik!, „Gęstsza od krwi” – klik!), a teraz czekamy na premierę najnowszej serii o Abby Mullen, która na rynku rodzimym autora liczy już 3 tomy. Wygląda na to, że Mike Omer lubuje się w trylogiach, ale tworzy je w jednym świecie – bohaterowie przenikają prze serie, i tak np. Zoe Bentley odgrywa i w Glenmore Park kilka małych rólek.

Sama z twórczością autora spotkałam się w roku poprzednim i przyznam, że od razu zdobył moją sympatię – świetnie łączy trudne, mroczne zbrodnie ze sporą dawką humoru i ciekawymi, wiarygodnymi kreacji zarówno policjantów, jak i przestępców.

O poprzednich dwóch tomach serii Tajemnice Glenmore Park możecie poczytać tu: „Pajęcza sieć” – klik!, „Zabójcza sieć” – klik!, ale tomy powiązane ze sobą są bardzo luźno, więc nic nie stoi na przeszkodzie, by zapoznawać się z nimi oddzielnie, jako osobne, niezależne od siebie powieści.

 

Fabuła „W sieci strachu” skupia się na zaginięciu dwunastoletniej dziewczynki, Abby Lisman. Śledcza Hannah Shor zostaje poproszona przez jej rodzinę do przyjrzenia się sprawie – matka dziewczynki jest przyjaciółką matki Hannah. Sytuacja z początku nie wygląda groźnie, możliwe, że dziewczynka po prostu spędza czas ze swoją przyjaciółką i jej rodziną o czym zapomniała powiadomić rodziców. Niestety szybko okazuje się, że założenie jest błędne, policja odnajduje jej przyjaciółkę, która zeznaje, że zostały obydwie napadnięte, a Abby porwana przez nieznanych sprawców. Chwilę później zdjęcie Abby zostaje opublikowane na jej profilu w mediach społecznościowych z żądaniem 3 milionów okupu. Sprawa jest naprawdę poważna, zaangażowane zostaje FBI, profiler i oczywiście media. Kto porwał Abby i skąd wziął przypuszczenie, że jej rodziców stać na tak wysoki okup? Czy Hannah zdoła odnaleźć dziewczynkę zanim wydarzy się coś nieodwracalnego?

 

Książka składa się z 25 rozdziałów pisanych w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego. Rozdziały podzielone są na krótkie sceny opisujące zdarzenia z perspektywy kilku postaci – przede wszystkim Hannah i porwanej Abby, ale i innych jak np. partner Hannah Bernard, rodziców porwanej czy osoby względnie postronne. Styl powieści jest lekki, bardzo płynny, momentami zabarwiony humorystycznie, co trochę równoważny poważny temat zbrodni. Książkę czyta się naprawdę bardzo przyjemnie, stosunek przemyśleń postaci do opisu wydarzeń jest odpowiednio wyważony.

 

W tym tomie główną bohaterką jest Hannah, która w poprzednich dwóch również się pojawiała, jednak nie na aż tak ważnym miejscu. Teraz jednak poznajemy ją w całej okazałości, poczynając od lekkiej desperacji w udowodnieniu, że jest dobrą i kompetentną śledczą aż po jej potrzebę bliskości i związku z mężczyzną. Tak, wątek romansowy też tu się pojawia, choć oczywiście jest dosyć marginalny. Hannah jako osoba, której rodzice porwanej ufają najmocniej, daje z siebie wszystko, by odnaleźć dziewczynkę, czasem nawet posuwa się do nie do końca czystych zagrywek… To postać skomplikowana, ale i budząca sympatię.

Za to mała Abby jest bardzo mądrą i zaradną dziewczynką. Czytelnik obserwuje ją od momentu porwania, przygląda jak radzi sobie w zamknięciu, jak stara się coś samodzielnie zdziałać i jak, przede wszystkim, motywuje samą siebie, by nie tracić nadziei. Rozdziały opisujące jej perspektywę są dużym plusem tej powieści.

 

Intryga kryminalna jest zajmująca i pełna zaskoczeń. Z początku zdarzenia toczą się spokojnym rytmem, jednak z każdą stroną nabierają rozpędu aż do wielkiego, spektakularnego finału, którym nie pogardziłoby amerykańskie kino akcji. Przedstawienie zdarzeń z punktu widzenia wielu postaci daje poczucie szerokiego obrazu, a jednak ciężko przewidzieć kim naprawdę jest sprawca tego zamieszania. Intryga więc uknuta jest z dużym sprytem.

 

Najbardziej jednak podobało mi się to, jak autor świetnie wmieszał w sprawę media społecznościowe i internautów-detektywów amatorów, którzy są pewni, że zbadają sprawę lepiej od policji. Z jednej strony Internet jest bardzo pomocny – ludzie mogą łatwiej wspierać poszkodowanych czy to po prostu dobrym słowem, czy pomocą finansową, z drugiej jest również ułatwieniem dla przestępców – ci tutaj wykorzystują media społecznościowe do kontaktu z rodziną porwanej, a wiedzę zaczerpniętą z seriali i książek skrzętnie wykorzystują, by nie dać się złapać. Ponadto są też wspomniani detektywi-amatorzy, którzy są bardzo skorzy do szybkiego wydawania osądów, czasem nawet bez dowodów. Z kolejnej jeszcze strony, czasem mogą wpaść na coś, na co nie wpadła policja. Tak, Internet to bardzo skomplikowane medium…

 

Muszę przyznać, że po tomie drugim, który w mojej ocenie wypadł nie najlepiej, trochę bałam się jaki będzie trzeci tom tej serii. Na szczęście autor wrócił na dobre tory, które tak doceniłam w jego pozostałych czterech powieściach. I choć nadal czuć, że jest to seria debiutancka, to jednak tom ten naprawdę prezentuje zadowalający poziom – intryga jest skomplikowana i zajmująca, kreacje postaci przekonywujące, akcja szybka, dialogi zabawne, temat Internetu ciekawy i aktualny. Bawiłam się naprawdę dobrze w czasie lektury i z prawdziwą niecierpliwością czekam na polskie tłumaczenie najnowszej serii autora!

 

Oceniam 7,5/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Świat Książki.

Książka dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Finalistka" Magdalena Majcher

Autor: Magdalena Majcher

Tytuł: Finalistka

Data premiery: 26.10.2022

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 304

Gatunek: thriller psychologiczny / true crime

 

Magdalena Majcher to bardzo ciekawa postać wśród naszym polskich pisarzy. Debiutowała w 2016 roku, chwilę po urodzeniu drugiego dziecka, by udowodnić, że nawet niemowlak nie może powstrzymać zdeterminowanej kobiety przed spełnieniem własnych marzeń 😊 Zaczynała od powieści obyczajowych z solidną warstwą psychologiczną, a kiedy na swoim koncie miała już około dwudziestu tytułów, zdecydowała, że dojrzała do historii mroczniejszych, kryminalnych. I tak w 2021 ukazała się jej pierwsza powieść oparta na prawdziwej zbrodni – „Mocna więź”, książka, która zrobiła na mnie wrażenie piorunujące i była jedną z najlepiej ocenionych książek jakie czytałam rok temu (TOP2022 – klik!). Z serii powieści opartych na zbrodniach prawdziwych ukazały się jeszcze „Obca kobieta” i „Małe zbrodnie”, w międzyczasie powstała też w pełni fikcyjna „Najgorszy dom”. Rok 2022 autorka zamknęła powrotem do zbrodni prawdziwych w „Finalistce”, a ja już z niecierpliwością czekam na jej kolejne tytuły – podczas spotkań na targach książki w roku 2022 udało mi się autorkę trochę powypytywać o jej plany i mogę Wam przysiąc – jest na co czekać!

 

„Finalistka” to historia, o której finale usłyszała cała Polska w 1996 roku. Młodziutka Agata Szklarska (nazwisko fikcyjne, postać prawdziwa) kilka lat wcześniej rozpoczęła swoją drogę w karierze modelki, i choć nie zgadzała się z wartościami, jakie ten zawód ze sobą niesie, to została doceniona przez projektantów i organizatorów konkursów – tytuł Miss Polski był dopiero początkiem jej kariery. Niestety już przy jej pierwszych występach przyplątał się do niej pewien mężczyzna – Darek, odludek, dosyć dziwny typ. Zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia i od tego momentu to ona stała się dla niego całym światem. Problem w tym, że Agata nawet nie wiedziała o jego istnieniu… Czytelnik od początku wie, że ta historia nie skończy się dobrze, jednak nie chodzi w niej o pytanie co się wydarzyło, ale jak i dlaczego do tego doszło.

 

Książka rozpisana została na prolog, trzy części składające się z 33 rozdziałów i epilog. Rozdziały są opatrzone nazwą miejscowości, w których dochodzi do opisywanych zdarzeń i datą roczną. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego naprzemiennie z perspektywy Agaty i Darka, w finale również z perspektywy policji. Styl powieści jest staranny i dosyć oszczędny, skupia się na przekazaniu emocji i myśli postaci, tak by przedstawić czytelnikowi jak najszerszy obraz sytuacji bez podkoloryzowania lirycznym stylem czy wymyślnymi wyrazami. Historia przedstawiona jest prosto, ale z dużą wnikliwością. Książka zakończona jest posłowiem autorki, w którym wyjaśnia co jest prawdą, a co fikcją i pokrótce wyjaśnia powody powstania tej powieści. Na samym końcu zamieszczona jest też bibliografia z artykułów i książek, z których korzystała autorka w czasie pisania powieści.

 

Magdalena Majcher z dużym wyczuciem buduje przed czytelnikiem obraz swoich postaci. Agatę poznajemy jako młodziutką dziewczynę, maturzystkę, która chce spróbować swoich sił w modelingu, jednocześnie traktując to jako zabawę i zajęcie na chwilę – na przyszłość ma inne plany. Pochodzi z dobrego, normalnego domu, z zasadami skutecznie wpojonymi przez rodziców, którzy trochę boją się o to, co może ją spotkać na drodze modelki. Agata jednak zdaje się traktować to wszystko bardzo normalnie, woda sodowa jej do głowy nie uderza, a środowisko, w którym dochodzi do różnych nadużyć, zamiast zepsuć, po prostu zniesmacza. Czytelnik przygląda się jej zarówno podczas kolejnych występów, jak i w życiu prywatnym, obserwując jakie myśli pojawiają się w jej głowie. Wydaje się, że jest to zwyczajna, bardzo sympatyczna dziewczyna, niezdolna do krzywdzenia innych z premedytacją.

Z drugiej strony dostajemy portret Darka, stalkera, którego obsesja z każdym zetknięciem się z Agatą nabiera mocy. Pokrótce przedstawiona zostaje nam jego relacja rodzinna (starszy syn, nadal mieszkający z matką, odludek bez przyjaciół i doświadczeń romantycznych), stosunek do znajomych z pracy i pracowników szkoły, w której się kiedyś uczył. Mimo że sytuację obserwujemy z jego punktu widzenia, od razu da się wyczuć, że jest to człowiek dziwny, zdaje się upośledzony w tworzeniu relacji międzyludzkich, ale jednak nie wydaje się skory do przemocy psychicznej czy fizycznej. Przede wszystkim jednak obserwując portret Darka przyglądamy się jak fascynacja może stać się groźną obsesją, jak człowiek nią ogarnięty przestaje odróżniać fikcję od rzeczywistości, jak bardzo mózg i urojone wyobrażenia są w stanie zakłamać zdarzenia prawdziwe. Zwykłe przypadkowe spojrzenie może być odczytane jako połączenie dusz, nic nieznacząca rozmowa obietnicą na wspólną przyszłość. To niesamowite, ale przede wszystkim przerażające, przyglądać się temu jak obsesja narasta niezauważona przez nikogo z zewnątrz.

 

No właśnie, bo Darek dla otoczenia wydaje się całkowicie niegroźny. Sama Agata ledwo go kojarzy i mimo że wydaje jej się, że widuje go za często, że może ją prześladuje, to bagatelizuje sprawę. Otoczenie tak samo – ktoś ignoruje dziwne słowa, ktoś inny nie łączy faktów. I to te błahostki prowadzą do tragicznego finału. Bo kto wie, gdyby ktoś zareagował wcześniej narażając się nawet na śmieszność i oskarżenie o przesadę, to może do takiej sytuacji jednak by nie doszło?

„Bo przyjaciół nie poznaje się w biedzie. Prawdziwych przyjaciół można poznać po tym, jak znoszą cudze sukcesy.”

Mówimy jednak o latach 90tych XX wieku, kiedy pojęcie stalkingu nie istniało, nie wspominając już o objęciu go prawem karnym. Teraz, trzydzieści lat później, mamy już na to paragraf, a jednak nadal brzmi on tak, że kobiety (i nie tylko, choć to właśnie tą płeć częściej stalking dotyka) nadal nie czują się bezpieczne i czasem nie widzą sensu zgłaszania sprawy na policję. Jeśli nie widać sensu teraz, to tym bardziej nie było sensu 30 lat temu, prawda? Nic więc dziwnego, że Agata i jej otoczenie nie zareagowali w porę. Temat jednak jest tak ważny, może prowadzić do tak poważnych konsekwencji, że im więcej się o nim mówi, tym lepiej. Lepiej zareagować przedwcześnie niż nie zareagować wcale.

 

W obliczu stalkingu opisanego w tej książce, temat, o którym chcę teraz wspomnieć, wydaje się błahy, ale odgrywa tu ważną rolę w kreacji charakteru Agaty, a więc i na koniec pozwolę sobie o nim krótko napisać. Mianowicie warunki pracy w modelingu, to, jak często dochodzi tam do nadużyć, jak zepsute zdaje się być to towarzystwo. Duże pieniądze, piękne kobiety i mężczyźni wykorzystujący to, że to oni mają głos decydujący. Autorka porusza ten problem w tle, ale robi to w sposób bardzo dosadny.

 

Podsumowując, „Finalistka” to bardzo smutna i wstrząsająca lektura. Opowiada o historii młodej kobiety, a jednak po części i o tym, co może spotkać każdą (i każdego) z nas. To opowieść o chorej obsesji, która w niekontrolowany sposób urosła do tak dużych rozmiarów, że musiała zakończyć się tragicznie. Przeraża mnie to, jak człowiek może zatracić się w swoich urojeniach, jak bardzo odkleić od rzeczywistości. Równocześnie po raz kolejny jestem pod wrażeniem tego, jak realnie, jak dogłębnie Majcher potrafi wejść w głowę opisywanych postaci, jak bardzo wczuć się w uczucia ludzi, którzy istnieli naprawdę i na podstawie wywiadów czy rozmów zbudować tak dogłębny portret psychologiczny. Przerażająca, ale warta uwagi pozycja.

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem W.A.B.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Oko snajperki" Kate Quinn

Autor: Kate Quinn

Tytuł: Oko snajperki

Tłumaczenie: Anna Gralak

Data premiery: 09.11.2022

Wydawnictwo: Mando

Liczba stron: 480

Gatunek: powieść historyczna

 

Kate Quinn to bestsellerowa autorka powieści historycznych. Debiutowała w roku 2010 pierwszym tomem serii o Imperium Rzymskim, później zajmowała się też rodziną Borgiów, aż w końcu kilka lat temu osiadła w XX wieku w czasach II wojny światowej. Jej pierwsza książka o tym okresie na polskim rynku ukazała się w 2020 roku i od razu podbiła serca czytelniczek. Była to „Sieć Alice” (recenzja – klik!), później ukazały się też „Łowczyni” i „Kod Róży”, a jej najnowszą powieścią jest „Oko snajperki”. Wszystkie cztery tytuły opowiadają o kobietach, które w czasie II wojny światowej dokonały czynów niezwykłych. Z „Okiem snajperki” nie jest inaczej.

 

Rok 1942. Na międzynarodową konferencję studentów organizowaną przez żonę prezydenta Eleanor Roosevelt zaproszona zostaje delegacja rosyjska, w której skład wchodzi Ludmiła Pawliczenko, najlepsza rosyjska snajperka, która w ciągu roku wojny wyeliminowała ponad trzysta celów.

Rok 1937, Związek Radziecki. Mila to młoda, dwudziestojednoletnia dziewczyna, matka pięcioletniego chłopczyka, która łączy obowiązek bycia matką z pracą i przygotowywaniem się na studia historyczne. Próbuje też rozwieźć się z mężem, dobrym chirurgiem, ale naprawdę paskudnym człowiekiem, który na każdym kroku krzyżuje jej plany.

Jak to się stało, że tak młoda, zajęta zwyczajnymi tematami dziewczyna kilka lat później została nazwana Panią Śmiercią? Najgroźniejszą snajperką jaką ZSRR posiadał w czasie II wojny światowej? To historia nie tylko o jej karierze wojskowej, ale i przemianie w pewną siebie, dojrzałą kobietę.

„Poczynając od Lenina, radzieccy mężczyźni zawsze lubili opowiadać o kobietach stających z nimi ramię w ramię w każdej dziedzinie, jaką ma do zaoferowania społeczeństwo, ale gdy chodziło o opiekę nad dziećmi, szorowanie naczyń albo bicie brawa, z moich obserwacji niezmiennie wynikało, że większość tego opiekowania się, szorowania i klaskania wciąż przypadała w udziale kobietom. Nie żebym jakoś szczególnie to kwestionowała: po prostu tak był urządzony świat, od zawsze.”

Książka składa się z prologu, 35 rozdziałów i epilogu. Wydarzenia z 1942 roku są opisywane naprzemiennie z wcześniejszymi losami bohaterki, te pierwsze pisane są z perspektywy człowieka podszywającego się pod dziennikarza oraz opatrzone fragmentami pamiętnika pierwszej damy, fragmenty opisujące historię Mili z jej perspektywy zaczynają się zawsze od zdania z jej oficjalnego dziennika i zdania z jej dziennika prywatnego zapowiadającymi zdarzenia, o których opowiadać będzie następujący po nich fragment. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przez fałszywego dziennikarza, w pierwszej osobie czasu przeszłego przez Milę oraz w pierwszej osobie czasu teraźniejszego, gdy pojawiają się fragmenty z pamiętnika Eleonory Roosevelt. Styl powieści jest bardzo przyjemny, a jako że większa część powieści przedstawiona jest przez samą Milę, to zdarzenia okraszone są mocno jej własnymi odczuciami i przemyśleniami. To książka trudna w tematyce, ale w płynności lektury bardzo przyjemna.

 

Z początku nie jest to specjalnie łatwa czy zajmująca lektura – historia rozwija się powoli, czytelnik nie za bardzo wie o co chodzi z tą konferencją, a Milla oszczędnie opowiada o sobie jako 21letniej dziewczynie. Jednak gdzieś tak za 150 stroną historia się rozkręca, pojawiają się emocje, a czytelnik zaczyna mocno Mili kibicować i tak zostaje już do samego końca. Piszę o tym, bo w tej sytuacji ważne, by nie zniechęcać się już na samym początku – mogę Wam przysiąc, że później emocji będzie aż nadto.

Może na mój odbiór początku lektury wpłynęła też aktualna sytuacja polityczna – zaraz minie rok, od kiedy Rosja najechała na Ukrainę. Dla mnie od tego czasu historie toczące się w czasie wojny są naprawdę trudne, cały czas kierują moje myśli w tamtą stronę, a tu działo się to tym mocniej, bo przecież fabuła po części toczy się w Rosji. Kiedy więc Mila ochoczo zgłasza się do wojska, chce bronić swojego kraju, to u mnie pojawiały się myśli: naprawdę? Tego kraju, który teraz jest oprawcą?

Jednak tak czułam się tylko na początku, później na sytuację spojrzałam inaczej i to dzięki tłumaczeniom Mili. To kobieta, która walczy o swój kraj, ale nie dla władzy czy wsparcia polityki, a dlatego, by zapewnić swojemu dziecku godną przyszłość, kraj, w którym jej syn będzie mógł żyć spokojnie, nie martwiąc się o swoje bezpieczeństwo. Mila idąc na wojnę wykazała się ogromną odwagą, poświęceniem ostatecznym, największym jakie mogła okazać, choć z początku się tego tak nie odczuwa. To kobieta dzielna i odważna, kobieta pewna swoich ideałów, która w ich obronie jest w stanie poświęcić własne życie.

„Snajperzy muszą być spokojni, żeby byli skuteczni, i dlatego kobiety są dobre w strzelnictwie wyborowym. Nie ma bowiem na świecie takiej kobiety, która nie nauczyła się przełykać wściekłości, by sprawiać wrażenie spokojnej.”

Kate Quinn pisze książki, w których miesza prawdę historyczną z fikcją literacką. Opierając się na dokumentach historycznych buduje historię, swoją wyobraźnią zapełniając luki w faktach. I robi to naprawdę doskonale. Tu nie tylko historia świetnie spina się w jedną zamknięta i pouczającą całość, ale i pod względem psychologicznym kreacje postaci są doskonałe. To, jak udało jej się wykreować Milę, jak pełny jej obraz dostaje czytelnik, budzi mój ogromny podziw. Bo ostatecznie poznajemy bohaterkę z każdej strony – kobietę, matkę, żonę, kochankę, snajperkę, studentkę, córkę. Mimo że wojna przerwała tak brutalnie normalne życie, zmiażdżyła cele na przyszłość, a przynajmmniej postawiła je w stanie zawieszenia, to jednak Mila nie przestała być ani na chwilę żadną z tych wymienionych stron. To bardzo intymny, bardzo dokładny i nakreślony z wyczuciem wielowymiarowy portret kobiety, która miała siłę, by walczyć o samą siebie, choć na jej drodze ciągle pojawiały się kolejne przeszkody.

„(…) mniej się boję, gdy czuję w ręku pokrzepiający ciężar karabinu. To naprawdę niedorzeczne – posiadanie broni nie sprawiało, że stawałam się niezniszczalna – ale czułam się mniej bezradna. Nie mogłam odepchnąć od siebie strachu, lecz mogłam go wepchnąć do swojej broni.”

Historia opowiadana przez Quinn to historia o zabarwieniu obyczajowym, a jednak wciąga jak najlepszy thriller. Nawet bardziej, bo thriller nie budzi aż tak różnych emocji. Nie wiem ile razy nad książką płakałam, ile razy Mili współczułam, ile razy byłam pełna podziwu dla jej pomysłowości, charyzmy i odwagi. Razem z nią walczyłam o miejsce kobiet w każdym szeregu, o równouprawnienie, razem z nią żegnałam kolejne osoby, które zabierała jej wojna. Jest to książka, którą po czasie naprawdę ciężko odłożyć, od której ciężko odciągnąć myśli. Budzi to podziw tym bardziej, że to opowieść o kobiecie, która istniała naprawdę. Naprawdę jestem zachwycona kreacją tej bohaterki i biję brawo Quinn za wyczucie w jej kreacji i przedstawieniu!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Mando.

Książka dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Dama" Dagmara Andryka

Autor: Dagmara Andryka

Tytuł: Dama

Cykl: detektyw Anna Maria Kier, tom 3

Data premiery: 17.11.2022

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka

Liczba stron: 328

Gatunek: kryminał

 

W roku 2022 książki Dagmary Andryki naprawdę często pojawiały się na półce z nowościami! Po czterech latach nieobecności, autorka wróciła z aż trzema tytułami wydanymi w jednym roku („Król” recenzja – klik!, „As” recenzja – klik!, „Dama”). Na rok 2023 zapowiedziana jest ostatnia część cyklu kryminalnego o byłej policjantce, teraz prowadzącej agencję detektywistyczną Annie Marii Kier. I czekam na ten finał z niecierpliwością!

Poza serią o Kier, autorka wcześniej napisała też trylogię o dziennikarce Marcie Witeckiej, której akcja rozgrywa się w małym miasteczku Mille, a która wydawana była w latach 2015-2018.

 

Fabuła „Damy” rozpoczyna się, gdy w drodze z przedszkola bliźniaki młodej matki znajdują klucze w puszce. Znalezisko jest dziwne, ale jako że przytwierdzony do nich jest też numer, który wygląda na numer telefonu, kobieta się pod niego zgłasza. Okazuje się, że to numer Kingi, której sześć lat temu zaginęła pięcioletnia córka, a klucze to prawdopodobnie nowa wskazówka w sprawie. Policja dowód ten ignoruje, więc kobieta zgłasza się do agencji Anny Marii Kier. Anna i Wanda mają ponownie przyjrzeć się sprawie i dowiedzieć, dlaczego to właśnie tam ktoś znalazł te klucze, skoro Kinga mieszka w całkiem innym mieście… Sprawa od początku jest mocno skomplikowana, a w międzyczasie i życie głównego bohaterki komplikuje się jeszcze bardziej – odkrywa kolejne zdrady, podejrzewa wszystkich wokoło, a syn coraz mocniej potrzebuje leczenia zagranicą… Jak sobie z tym wszystkim poradzi?

 

Książka rozpisana jest na trzy części, które w sumie składają się na 33 rozdziały, ale tym razem nie są opatrzone datą i miejscem, w odróżnieniu do dwóch poprzednich tomów. Część trzecia powieści w pełni poświęcona jest na prywatne wątki głównej bohaterki. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, narrator podąża za kilkoma postaciami, jednak to Anna jest tą priorytetową, tą której miejsca poświęca się najwięcej. Styl powieści jest prosty, przyjemny, momentami kolokwialny, co nadaje lekturze bliskości do życia codziennego. Tym razem słownictwo jest wyważone, nie było tu niczego, co jakoś znacząco by mi przeszkadzało. Książkę czyta się dobrze, płynnie i szybko.

 

W tym tomie wraca silna Anna, którą zaprezentowała się już czytelnikom w tomie pierwszym. Anna, która mimo naprawdę przytłaczających problemów prywatnych, nie poddaje się i walczy, by w końcu je rozwiązać. Leczenie jej syna nie idzie zgodnie z przewidywaniami, więc sama zajmuje się tym, by móc pozwolić sobie na leczenie go zagranicą. Sama wszystko organizuje – miejsce w klinice, nocleg i fundusze. W międzyczasie zajmuje się sprawą z przeszłości, próbuje odkryć co tak naprawdę stało się z jej matką, która zmarła, gdy Anna była niemowlęciem. Do tego prowadzi skomplikowaną sprawę w agencji dotyczącą zaginięcia dziecka sprzed lat. I daje radę! Taką Annę lubię, takiej Annie chce się kibicować! Oczywiście postać jest złożona, dręczy ją masa wątpliwości, emocji, a jej niepokój został w książce naprawdę dobrze oddany.

„Jeszcze raz spojrzała na wyświetlacz i zrozumiała, że tak naprawdę w tym bólu i lęku jest sama. Wszyscy za chwilę wrócą do swoich zajęć.

Ale przecież człowiek zawsze jest sam.”

W tym tomie Wanda też przechodzi przemianę, a przynajmniej to czytelnik może się jej przyjrzeć bliżej. Wanda coś kombinuje, coś jest nie tak, tylko co? Ten wątek poprowadzony jest równie sprawnie, co zaskakująco.

 

Intryga kryminalna dotycząca zaginięcia sprzed lat poprowadzona jest naprawdę świetnie – tajemnica utrzymuje się od początku do końca historii, mimo że przecież cały czas detektywi odkrywają nowe tropy. Z tym, że wszystko tu wydaje się podejrzane – zarówno obcy mężczyzna krążący wokół przedszkola, były ojciec dziewczynki, który, jak się okazuje mieszka, w pobliżu, jak i podejrzanie często pojawiający się samochód. A może to Kinga zwariowała? Jej zachowanie może na to wskazywać. Niejasności się mnożą, hipotez jest wiele, a rozwiązanie i tak zaskakuje!

 

Warto też wspomnieć o temacie, który sygnalizowany jest przez postać byłego męża Kingi – mężczyzna zachowuje się dziwnie, wspomnienia Kingi z czasów małżeństwa są niepokojące, czy więc w grę może wchodzi przemoc domowa? Wtedy na zaginięcie trzeba by chyba spojrzeć trochę inaczej…

 

Podsumowując, mimo że „Dama” jest najkrótszą z trzech dostępnych aktualnie części, to w mojej ocenie jest tą najlepszą. Nie mam jej prawie nic do zarzucenia, zarówno intryga kryminalna zbudowana jest na wysokim poziomie, jak i wątki prywatne bohaterki są mocno zajmujące i zaskakujące. Bawiłam się przy tej lekturze świetnie, przeczytałam ją w tempie ekspresowym i już czekam na więcej!

 

Moja ocena: 7,5/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Prószyński i S-ka.

Książka dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Daisy Darker" Alice Feeney

Autor: Alice Feeney

Tytuł: Daisy Darker

Tłumaczenie: Agnieszka Patrycja Wyszogrodzka-Gaik

Data premiery: 26.10.2022

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 368

Gatunek: powieść kryminalna / thriller

 

Alice Feeney to brytyjska autorka thrillerów psychologicznych, która na swoim koncie ma już pięć tytułów, z czego u nas ukazały się trzy (pierwszy, trzeci i piąty). Wcześniej była dziennikarką BBC przez piętnaście lat, teraz poświęca się tworzeniu powieści. Jej książki sprzedały się w ponad milionowym nakładzie, tłumaczone są na ponad dwadzieścia pięć języków, a prawa do ekranizacji jej czwartej powieści wykupił producent serialu The Crown. „Daisy Darker” to jej najnowsza powieść, inna niż wszystkie, bo wygląda trochę na zabawę gatunkiem i wątkami znanymi z literatury i filmów.

 

Fabuła zaczyna się 30 października 2004 roku w Kornwalii, kiedy to babcia zwana Naną zaprosiła całą rodzinę na swoje osiemdziesiąte urodziny przypadające w Halloween. Wszyscy mają tego dnia zjawić się w domku zwanym Seaglas, który położony jest na półwyspie, który w czasie przypływu każdego dnia na kilka godzin zostaje odcięty od świata. Przed przypływem zbiera się cała rodzina: syn babci, jego była żona i trzy dorosłe już córki, jedna z własną nastoletnią córką. Szybko okazuje się, że babcia jest przekonana, że w każdym momencie może umrzeć – mimo że nic jej nie dolega, to jednak kiedyś wróżka powiedziała jej, że nie dożyje osiemdziesiątych urodzin… Dlatego też Nana, ten ostatni zjazd rodzinny, traktuje jako okazję do ujawnienia swojego testamentu. Wszyscy zdają się na to łasi, w końcu starsza pani to autorka popularnych książek dla dzieci. Szybko okazuje się jednak, że większość z nich dziedziczy nic nieznaczące drobiazgi, więc atmosfera staje się coraz mocniej napięta… W końcu w nocy budzi ich krzyk – nastoletnia Trixie znalazła Nanę martwą w kuchni, z rozbitą głową. A na tablicy widnieje dziwny wierszyk o ich rodzinie… Czy był to wypadek? Nie wydaje się, w wierszyku fragmenty o Nanie zostały przekreślone. Zatem kto zabił starszą panią? Grono podejrzanych jest wąskie, a każdy zdaje się mieć jakiś ukryty motyw…

„Uważam, że większość kryminałów jest przeceniana (…). Istnieje wiele mądrzejszych sposobów na wykończenie kogoś niż zabicie go.”

Książkę otwiera mapka z przekrojem parteru domu Seaglass oraz notka od agenta, który twierdzi, że dostał ten anonimowy rękopis pocztą w pewne Boże Narodzenie. I tu zaczyna się historia właściwa rozpisana na 50 rozdziałów z określeniem daty, miejsca i godziny ze wskazaniem ile czasu zostało jeszcze do końca przypływu w rozdziałach, które opisują wydarzenia aktualne. Momentami fabuła za sprawą wspomnień narratorki lub kaset pozostawionych przez tajemniczego sprawcę zamieszania, przenosi się lata wstecz, odsłaniając fragmenty z dzieciństwa Daisy i jej sióstr. Narratorką jest właśnie Daisy, a wydarzenia przedstawia w pierwszej osobie czasu teraźniejszego w rozdziałach toczących się w 2004 roku, oraz czasu przeszłego w momencie retrospekcji. Styl powieści jest spokojny, wyważony, bardzo pasuje do bajkowej atmosfery. Narratorka opisuje nam zdarzenia opatrzone od razu własnymi komentarzami, nie szczędzi też dosyć ogólnych, uniwersalnych spostrzeżeń. To daje poczucie spokojnego rytmu fabuły, ale ta poprowadzona jest tak sprawnie, że czytelnik zgłębia się w lekturę z przyjemnością.

„(…) często zachodzę w głowę, czy rodzimy się z miłością w sercach, którą życie stopniowo wymazuje, pożera po kawalątku, aż wszelka empatia i serdeczność zupełnie znikają. Uczymy się kochać bez względu na to, czy w naszym życiu istnieje ktoś, kto nas tego uczy. Miłość jest odruchowa jak oddychanie, lecz nie musimy jej przejawiać. Podobnie jak z oddechem, możemy ją wstrzymać, jeśli chcemy. Tyle że nie na zawsze. Bo wtedy pojawia się ból.”

Jak wspomniałam na wstępie, książka mocno nacechowana jest motywami, chwytami znanych z klasycznych powieści kryminalnych, jak i kina. Sama najmocniej czułam tu wpływ reżysera Tima Burtona, który w podobnie awangardowy sposób przedstawia świat w swoich filmach. Bo „Daisy Darker” składa się na bardzo ekscentryczne osobowości i dziwy w elementach otoczenia. Poczynając od głównej bohaterki, która urodzona z wadą serca miała nie dożyć dorosłości, a jednak zjawia się na urodzinach równie swobodna i cicha jak zawsze, w warkoczach i ogrodniczkach, poprzez matkę dziewczyn i jej średnią córkę, które skupione są na atutach zewnętrzności i w bardzo obrazowy sposób to okazują, aż to samą Nanę, pisarkę, która żyje w samotności, ubiera się tylko w kolory różowy i fioletowy, ma korytarz wypełniony tykającymi osiemdziesięcioma zegarami, a jej dom nie tylko co chwilę odcięty jest od reszty świata, ale tak odbija światło, że świetnie współgra, stapia się z otoczeniem. Wszystko to utrzymane jest w konwencji baśniowości, trochę odrealnione od świata, co właśnie mocno kojarzy mi się ze wspomnianym reżyserem. Jednak nie tylko z jego filmów znalazłam tu motywy! Ale to związane jest z zagadką kryminalną, więc resztę pozwolę Wam odkryć samodzielnie 😊

„(…) dzieci są odporniejsze od dorosłych. O wiele lepiej wykorzystują to, czym dysponują, i mniej czasu poświęcają na martwienie się tym, czego nie mają.”

Intryga kryminalna oparta jest na klasycznych założeniach gatunku. Mamy wąskie grono podejrzanych, tajemnicę wiszącą w powietrzu i ukryte motywy, których intensywność czuć w relacji pomiędzy członkami rodziny. Muszę przyznać, że autorce udało się wykreować naprawdę zaskakującą fabułę, jak i tak umiejętnie podrzucać tropy, by czytelnik cały czas czuł się zaabsorbowany lekturą. Powolne odsłanianie historii z przeszłości, obserwacja postaci i co godzinę pojawiające się kolejne zaskoczenia utrzymują zaciekawienie czytelnika cały czas na wysokim poziomie. Wszystko to utrzymane w konwencji klasyki kryminału, spokoju i dedukcji, zbrodni cichej i zaskakującej, w którym to motyw ma znaczenie pierwszorzędne.

 

Pod ciekawą warstwą fabularną kryją się też ciekawe tematy – przede wszystkim te dotyczące funkcjonowania (lub nie) rodziny. Daisy wychowała się w dosyć koślawej rodzinie, by nie powiedzieć dysfunkcyjnej, i nie o jej ekscentryczność tu chodzi. Ojciec ciągle nieobecny, matka kochająca bardziej ogród niż swoje dzieci i siostry, które jakoś nigdy nie umiały się ze sobą dogadać. Pozornie nikomu nie działa się krzywda, a jednak coś cały czas było nie tak. Ten wieczór, noc i wspomnienia są dla Daisy punktem wyjścia do zastanowienia się dlaczego to wszystko zawsze wyglądało tak, a nie inaczej, i dlaczego każda z sióstr została obarczona przez tę rodzinę jakimś trudnym do pozbycia się balastem. Ale czy nie tak jest w każdej rodzinie?

„Rodziny spaja specyficzny rodzaj miłości, nawet te dysfunkcyjne. Nasza miłość jest misternie utkaną siecią miliona wspomnień i wspólnych chwil. Siec jest powiązana mocno, ale są w niej oczka na tyle duże, że każde z nas się prześliźnie, jeśli będzie się go łapało niewłaściwie.”

Podsumowując, „Daisy Darker” zaskoczyła mnie mocno filmowo-ekscentrycznym klimatem, poczynając od kreacji samych baśniowych postaci, po atmosferę i szczegóły otoczenia. Zagadka opisana jest spokojnie, ale zbudowana została sprawnie i z dużym wyczuciem, przez co ciekawość nie opuszcza czytelnika do końca. Nie polecam brać książki do ręki z pewnością, że jest to czysty kryminał lub thriller, bo są tu wątki, które mocno zaskakują, a których w tym gatunku się nie spodziewamy. A jednak mimo wszystko to dobrze zbudowana powieść, która zaskakuje uroczym klimatem znanych z dawnych filmów i książek.

 

Moja ocena: 7,5/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem W.A.B.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"As" Dagmara Andryka

Autor: Dagmara Andryka

Tytuł: As

Cykl: detektyw Anna Maria Kier, tom 2

Data premiery: 09.08.2022

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka

Liczba stron: 376

Gatunek: kryminał

 

Dagmara Andryka nie jest specjalnie znaną autorką kryminałów, o jej książkach nie mówi się dużo – a szkoda, bo po lekturze trzech mogę przyznać, że pisze bardzo przyjemnie z gracją łącząc wątki kryminalne z obyczajowymi. Na rynku pojawiała się w 2015 z „Tysiącem”, pierwszy tomem serii o dziennikarce Marcie Witeckiej, trylogii, którą ukończyła w 2018 roku. Za to teraz, bo kilkuletniej nieobecności, w 2022 roku powróciła z tetralogią o Annie Marii Kier i w jednym roku ukazały się aż trzy jej tomy! Na czwartą pt. „Walet” jeszcze czekamy, dostępne są już „Król” (recenzja – klik!), „As” i „Dama”. I jest to jedna z tych serii, którą lepiej czytać po kolei – wątek z życia prywatnego bohaterki jest tu dosyć istotny, nie mówię jednak, że książek nie da się czytać osobno – bo da się, każdy tom opowiada o innej zagadce kryminalnej, a prywatne wątki są szybciutko i pokrótce streszczone. Myślę jednak, by w pełni docenić serię i kreację głównych postaci warto zachować kolejność chronologiczną, tym bardziej, że każdy tom czyta się naprawdę szybko.

 

Fabuła „Asa” rozpoczyna się na przełomie 2018 /2019 roku. Anna z Wandą zdecydowały się założyć agencję detektywistyczną, Anna zdobyła już licencję detektywa, więc sprawy może przyjmować już oficjalnie. I od razu zgłasza się Lukrecja Woźniak-Bąk, którą skierował do nich instruktor z kursu Ireneusz Piasecki. Zleceniodawczyni to autorka bardzo znanych i popularnych powieści erotycznych, które publikuje pod pseudonimem Looka Wood i dzięki temu pozostaje anonimowa – nikt z jej otoczenie nie wie, że to ona jest tą autorką. By w pełni zachować tę anonimowość, do promocji w mediach zatrudniła dublerkę, Kasię Wieczorek, która prowadzi jej profil na Instagramie wrzucając ponętne zdjęcia własnej figury, za to nigdy nie pokazując twarzy. Niestety Kasia pada ofiarą stalkingu – ktoś wysyła jej dosyć niepokojące maile. Lukrecja nie zamierza zgłaszać tego na policję, nie chce by jej mały przekręt dla fanów wyszedł na jaw, dlatego to Annie i Wandzie zleca sprawdzenie i odnalezienie stalkera. Sprawa wygląda na prostą, jednak kiedy z Kasią urywa się kontakt, a chwilę później policja znajduje jej ciało, okazuje się, że śledztwo będzie dużo mocniej skomplikowane niż się zapowiadało…

 

Książka składa się z trzech części rozpisanych na 41 rozdziałów, w których określony jest czas i miejsce. Rozdziały opisujące zdarzenia aktualne, toczące się w 2019 roku, od czasu do czasu rozdzielone są krótkimi rozdziałami z przeszłości, odkrywającymi historię Lukrecji. Narracja prowadzona jest w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego i z perspektywy kilku postaci opisuje bieżące wydarzenia od razu opatrzone ich komentarzami i myślami.  Oczywiście pierwsze skrzypce gra tu Anna, jednak sytuację poznajemy też z perspektywy Lukrecji, Piaseckiego, Wandy, a także potencjalnego sprawcy. Styl powieści jest prosty, przyjemny, momentami kolokwialny, co jednak nie jest wadą powieści – przez to książka zdaje się bliższa codzienności. Nie mogłam jednak nie zwrócić uwagi na nadmiernie powtarzane zwroty, w szczególności jeden, który nie przypadł mi do gustu – mianowicie określenie Anny jak „piczka-zasadniczka”. Dla mnie to sformułowanie nacechowane jest negatywnie i j obraźliwie, więc każde jego pojawienie wybijało mnie z rytmu. To jednak znowu moje skrzywienie na punkcie języka, a może po prostu nieznajomość takowego zwrotu wpłynęła na minimalnie gorszy odbiór tego tomu w porównaniu do „Króla”.

„Małe miasteczka mnie przerażają.”

Może też moje oczekiwania tutaj trochę zawiniły, gdyż nastawiając się na lekturę książki, w której bohaterką jest pisarka, liczyłam na fabułę kręcącą się wokół książek. Oczywiście po części właśnie tak tutaj jest, jednak w dużej mierze uwaga skupiona jest na seksualności – nic dziwnego, Lukrecja to w końcu autorka erotyków, więc czytelnik na pewno chciałby wiedzieć, skąd wzięło się to, co bohaterka opisuje… Ja jednak fanką wątków erotycznych nie jestem, więc i to nie całkiem mi podpasowało.

 

Wygląda na to, że recenzję zaczęłam od wyliczania minusów, więc wspomnę o jeszcze jednym szczególe – momentami dziwiła mnie relacja Anny z ojcem, który teraz siedzi w więzieniu i ma zostać oskarżony o hm… oszustwa i przekupstwa to najlżejsze z zarzutów. Ojciec nie dopuszcza myśli, że Anna mogłaby w niego przestać wierzyć, więc uparcie chce ją zmusić do pomocy, a bohaterka nie umie się temu oprzeć – możliwe, że to, że wychowywał ją sam ojciec, wpływa na jej aktualne decyzje odnośnie tej sytuacji, mnie jednak momentami trudno było uwierzyć w to, jak Anna daje mu się traktować. Jej uległość budziła mój sprzeciw (tu dokładała też ta ‘piczka-zasadniczka’) jednak dopuszczam do siebie myśl, że odebrałam tę wątek właśnie w ten sposób, dlatego, że sama teraz stawiam na dbanie o własne dobro i częstsze mówienie ‘nie’, więc gdy bohaterka tak bardzo daje sobą pomiatać, to sama miałam jej ochotę wyłożyć trochę racji psychologicznych o self-care 😉

„Janusz, jej eksmąż, lubił rozmawiać właściwie tylko o dwóch rzeczach w życiu, o książkach i o jedzeniu. Czasem też o synu, ale nigdy z takim entuzjazmem jak o barszczyku i pasztecikach.”

To o czym teraz pisałam, to tak naprawdę małe niuanse, które gdzieś tam podświadomie podczas lektury mi się odzywały, nie znaczy to jednak, że książka jest zła – to przyzwoity kryminał, z ciekawą intrygą, fajnymi postaciami i ważnymi aktualnie tematami, nad którymi warto się pochylić. Przede wszystkim mowa tu o życiu w Sieci, o tym jak łatwo teraz podejrzeć drugiego człowieka, bo każdy tak chętnie sam opowiada o sobie w mediach społecznościowych. Dla chcącego więc znalezienie wielu informacji na temat drugiego człowieka, wcale nie jest takie trudne. Nie pomaga nam w tym technika i bardzo świadomości, jak mocno człowiek jest teraz na każdym kroku inwigilowany. Ja po lekturze np. od razu wyłączyłam oś czasu w google…

„(…) dziś zgadzamy się na wszelkie nowoczesne rozwiązania na ślepo, bez sekundy zastanowienia. W imię bezpieczeństwa, wygody, luksusu. W zamian za ciągłą inwigilację.”

Wspomniałam już o wątku pisarskim, o tworzeniu powieści. Lukrecja odkrywa przed nami tajniki, dzięki niej możemy przyjrzeć się jak wygląda praca pisarza, a dla książkoholika to zawsze jest sporą atrakcją. Bohaterka właśnie przygotowuje się do premiery kolejnej, długo wyczekiwanej przez fanów książki, goni z terminami i przygotowuje się do promocji we współpracy z żyjącą jeszcze wtedy Kasią. Na podstawie tych dwóch bohaterek możemy też prześledzić jak autor w dobie Internetu musi sam starać się o promocję i obecność w mediach – to kolejne ciekawe zagadnienie.

„Premierę każdej książki okupowała niewyobrażalnym stresem i lękiem. Bała się hejtu, niezrozumienia, wyśmiewania. Bała się ostrych jak brzytwa słów zdegustowanych czytelniczek, które kilkoma zdaniami obracały wniwecz jej wielomiesięczną pracę.”

W tym tomie, prócz trochę bliższemu przyjrzeniu się Annie i Wandzie, czytelnik zapoznaje się z Piaseckim, który dołącza do ich zespołu. Ta postać nadaje firmie lekkości i takiej swojskości, Piasecki mało czym się przejmuje, działa spontanicznie i instynktownie, nie musi się spinać, by osiągnąć jakiś efekt. To trochę rozluźnia napięte wątki z życia prywatnego Anny i jest naprawdę dobry zabiegiem.

 

Jak widać, „As” wzbudził we mnie dużo różnych emocji i choć uważam, że jest on ciut gorszy od tomu pierwszego, to nie powstrzymało mnie to ani na moment przed sięgnięciem po tom trzeci. I tu już mogę Wam powiedzieć, że tom trzeci wynagradza wszystko 😉 „As” to ciekawy kryminał z mocno rozbudowanym wątkiem obyczajowym, który ze względu na motyw bohaterki-pisarki, doceni każdy książkoholik. Podobało mi się zgrabne omówienie tematów łatwości śledzenia w Sieci, unaoczniające, że potrzeba chronienia prywatności powinna być w naszym społeczeństwie podkreślana dużo mocniej niż faktycznie jest. To książka łatwa, szybka i przyjemna, a czytając ją warto pod ręką mieć już kolejny tom.

 

Moja ocena: 6,5/10

 

Za możliwość lektury dziękuję Wydawnictwu Prószyński i S-ka!

Książka dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Uczniowie Hippokratesa. Doktor Zosia" Ałbena Grabowska

Autor: Ałbena Grabowska

Tytuł: Doktor Zosia

Cykl: Uczniowie Hippokratesa, tom 3

Data premiery: 26.10.2022

Wydawnictwo: Marginesy

Liczba stron: 552

Gatunek: powieść historyczna / obyczajowa

 

Ałbena Grabowska na polskim rynku książki istnieje już od dwunastu lat, ja jednak z jej prozą zapoznałam się dopiero pod koniec 2020 roku, kiedy to w moje ręce trafił pierwszy tom serii Uczniowie Hippokratesa pt. „Doktor Bogumił” (recenzja – klik!). Książka niesamowicie przypadła mi do gustu, bo nie tylko świetnie oddała tło społeczne połowy XIX wieku, ale i odkryła przed czytelnikiem historię medycyny, zapoznała z odkryciami, które zmieniły jej oblicze – a uwielbiam zarówno wątki medyczne, jak i samo zdobywanie wiedzy poprzez literaturę. Nie mogłam więc wymarzyć sobie lepszej, niekryminalnej lektury! Tom drugi serii ukazał się rok później, u mnie jednak brak czasu zdecydował o tym, że dopiero przy premierze tomu trzeciego, ostatniego wzięłam się za lekturę i wcześniejszego. O „Doktor Annie” pisałam dwa posty temu (recenzja –klik!), dzisiaj pora na tom ostatni pt. „Doktor Zosia”.

 

Warszawa, rok 1924. Zosia Nibużanka pracuje w Szpitalu Świętej Zofii, mimo że warunki ma mocno niesprzyjające – jej mentor nie jest człowiekiem widzącym miejsce dla kobiet na sali operacyjnej, choć Zosia marzy właśnie o zostaniu chirurgiem. Na stopie prywatnej też nie ma lekko – wynajmuje malutkie mieszkanko u wujostwa, którzy jednak nagle ją wyrzucają – są przekonani, że sprawdziła ich syna na złą drogę, choć tak naprawdę kuzyn przyszedł do niej po pomoc, gdy okazało się, że zaraził się chorobą weneryczną, a Zosia tej pomocy mu udzieliła. Niestety wujostwo myśli inaczej, więc dziewczyna z dnia na dzień musi szukać innego lokum. Na szczęście z pomocą przychodzi jej doktor Grażyna Ungerowa, która nie tylko proponuje jej pracę w Szpitalu Ujazdowskim, ale i obiecuje załatwić mieszkanie służbowe. Zosia może w końcu skupić się na swojej karierze, zostaje pediatrą choć nadal marzy o sali operacyjnej… Nie wie jednak, że to w czasie II wojny światowej przyjdzie jej debiutować w tej specjalizacji.

 

Książka, tak jak dwa poprzednie tomy, rozpisana jest na rozdziały fikcyjne przedstawiające losy Zosi oraz na krótkie fragmenty beletryzowane zapoznające czytelnika z prawdziwymi, ważnymi medycznymi odkryciami. W tym tomie skupiamy się na postaciach siedmiu naukowców: Kazimierza Funka, Rudolfa Alberta von Kölliker, Fredericka Grant Banting, Johna Hughlings Jackson, Aliosa Alzheimera, Sigmunda Freuda oraz Alexandra Fleming. Rozdziały o Zosi i o naukowych odkryciach rozpisane są naprzemiennie. Te poświęcone Zosi na wzór powieści z dawnych czasów otwarte są krótkim streszczeniem zdarzeń, o których będą opowiadać. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, narrator wszechwiedzący skrupulatnie przygląda się opisywanym postaciom. Styl powieści jest niesamowicie lekki, przyjemny, rytmiczny, książkę czyta się doskonale, a dialogi są jakby wyjęte z rozmów prawdziwych!

 

Tom o Zosi można podzielić na dwa okresy – ten międzywojenny, kiedy życie toczyło się stałym, spokojnym rytmem, kiedy bohaterka skupia się na tematach dobrze nam wszystkim znanych – na doskonaleniu zawodowym, na spędzaniu czasu z przyjaciółki (gorąca czekolada w kawiarni Wedla!), na miłostkach, spacerach i relaksie (dosyć sporo zajmuje wątek artystów filmowych, jest Bodo i Zula, z którą zresztą Zosia później spotyka się też na stopie zawodowej). To życie, choć odległe już prawie o sto lat, jest i nam znane, i my żyjemy w podobnym rytmie. Drugi okres to czas II wojny światowej. Zajmuje drugą połowę książki i opisuje zdarzenia niewyobrażalne… ale o tym krótko za moment.

 

Historia Zosi zaczyna się około pięćdziesiąt lat później niż historia Anny, której poświęcony był tom drugi, a która była pierwszą dyplomowaną lekarką na ziemiach polskich. I tak dzięki opowieści Zosi możemy przyjrzeć się, co dokładnie przez te 50 lat się zmieniło w postrzeganiu kobiet w medycynie. Zmiany oczywiście były, sporo kobiet zajmowało się wtedy leczeniem, jednak jak widać po pierwszym szpitalu, w którym Zosia pracowała, nadal nie wszyscy traktowali je na równi z mężczyznami. Nie tylko w punkcie zawodowym, ale i konwenansowym – kobietom pozwalano na dużo mniej, mniej poważano je ze względu na tak ważny zawód, bo przecież miejsce kobiety nadal było o stopień niżej niż miejsce mężczyzny w każdym aspekcie życia. A jednak w Szpitalu Ujazdowskim Zosia miała szczęście trafić do zespołu, który umożliwił jej rozwój i dał wsparcie, a podział na płeć nie był tam specjalnie podkreślany. Ten szpital już nie istnieje, więc tym bardziej doceniam jego obecność i pamięć o nim na kartach powieści Grabowskiej.

 

I po raz trzeci w tej serii, autorka wykreowała świetne postacie zarówno kobiece, jak i męskie, choć to oczywiście Zosia odgrywa tu rolę najważniejszą. Postacie fikcyjne mieszają się z tymi historycznymi, a wszyscy są wykreowani tak, że czuje się, że żyją pełnym życiem, są postaciami z krwi i kości. W tym tomie autorka oddała też świetnie niepokoje społeczne, które coraz mocniej niepokoiły społeczeństwo, aż do wybuchu wojny.

 

I to wojna jest tu tym wydarzeniem zmieniającym wszystko, wstrząsającym i nieraz powodującym szok, niedowierzanie i łzy. Mimo tego okrucieństwa, autorka i te fragmenty opisała z niezwykłym wyczuciem, ze skupienie na ludziach i ich uczuciach i na tym, co pozwalało ludziom zachować tę prawdziwą, ludzką, uczuciową twarz. Świetnie oddała trud codzienności tamtych czasów, jak choćby braki w żywności, czy niemożność zdobycia materiałów tekstylnych na ubrania. W tej książce czuć ten niepokój, tą ciągłą czujność bohaterów, którzy są świadomi, że w każdym momencie może się zakończyć ich własne życie. Mimo skupienia na trudach codzienności, autorka i tak dała radę wpleść w fabułę ważne historycznie wydarzenia – bohaterowie często są paraliżowani strachem o swoich przyjaciół żydowskiego pochodzenia, którzy trafili najpierw do warszawskiego getta, później do Auschwitz (spoko miejsca zajmuje życie w obozach). Co chwilę też doświadczamy heroizmu Polaków – jedni ukrywają przyjaciół w swoich domach, inni przemycają potrzebne produkty i leki do ich miejsc zatrzymania, a wszyscy robią wszystko co mogą, by pomóc potrzebującym, cierpiącym, prześladowanym. Jest też wspomniany los oficerów w Katyniu, jest powstanie warszawskie i poświęcenie młodych ludzi, nastolatków, którzy walczyli w obronie własnego domu. Ciężko jest pisać o takich tematach, ciężko opowiadać o tym w recenzji, więc na tym już poprzestanę. Podkreślę tylko, że choć nie są to fragmenty łatwe, to jednak autorka przedstawiła je z ogromnym wyczuciem i czułością dla swoich postaci. Nie zliczę ile razy nad tymi fragmentami uroniłam łzy.

 

Ogólnie czasy, które przedstawione są w „Doktor Zosi” są już bliższe czytelnikowi – o II wojnie światowej powstało naprawdę dużo książek, o okresie międzywojennym też, więc wiemy, jak wyglądało życie w tamtych czasach. Jednak autorka okrasiła to wszystko czymś, czego jeszcze nie było – mianowicie dokładnym przyjrzeniem się kondycji medycyny w tamtych czasach. Przełomowym, nie tylko w aspekcie fizyczności, ale i kondycji psychicznej – to właśnie wtedy powstała przecież tak dobrze wypromowana przez Freuda psychoanaliza. Co ciekawe, autorka opisując nawet same zmiany w leczeniach, spogląda na lekarzy jak na ludzi, daje ich pełny obraz. To coś naprawdę niesamowitego, a Ałbena Grabowska jeszcze raz udowadnia, jak duży ma dar w kreowaniu postaci. I nie tylko, bo oddane codzienności tamtych czasów, przekonań społecznych też są niesamowicie dokładne i świetnie opisane. Może ten tom wydawać się lekko nierówny ze względu na tempo wydarzeń – pierwsza połowa jest spokojna, druga niesamowicie wstrząsająca – ale to może być zabiegiem specjalnym podkreślającym okropieństwo wojny. W aktualnych czasach temat jest nam dużo bliższy, dużo mocniej wstrząsający. Przez to też lektura nie jest łatwa, ale naprawdę warta uwagi! Bardzo żałuję, że jest to już koniec serii!

 

PS. Każdy tom serii da się czytać w oderwaniu od reszty, jako osobną całość.

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Marginesy.

Książka dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Incydent" Piotr Borlik - zapowiedź patronacka

Wnioskując po pierwszych dniach stycznia, rok 2023 szykuje się jeszcze intensywniejszy pod względem promowania dobrej literatury, niż rok poprzedni! Już dzisiaj mam przyjemność ogłosić pierwszy tegoroczny patronat Kryminału na talerzu. To nowa książka Piotra Borlika pt. "Incydent", a jej premiera zapowiedziana jest na 19 stycznia!

W pociągu relacji Przemyśl–Warszawa dochodzi do ataku terrorystycznego, w którym ginie czterdzieści pięć osób. Policja szybko trafia na trop pracownika obsługi, jedynego ocalałego z wagonu. Zastępczyni prokuratora Natalia Kruger dostrzega nieścisłości w postępowaniu prowadzonym przez przełożonego oraz przez policję i postanawia samodzielnie przyjrzeć się sprawie. Wydaje się, że zamach jest elementem złożonej gry, trudno ją jednak rozpracować, bo próba dotarcia do zleceniodawców okazuje się niewygodna dla wielu wpływowych osób.

Czy można wycenić ludzkie życie? Odpowiedź przeraża.

Piotr Borlik kolejny raz mierzy się z trudnym tematem.

Piotr Borlik to jeden z naszych polskich autorów, którego dokonania śledzę z dużą uwagą. Po raz pierwszy spotkałam się z jego piórem kilka miesięcy po założeniu bloga, zatem z każdej jego książki wydanej pod skrzydłami Wydawnictwa Prószyński i S-ka (oprócz "Labiryntu" z lata 2022) znajdziecie tu recenzję. Oczywiście pozytywną! Dlatego tym mocniej cieszy mnie ten patronat - tym razem nowość Borlika polecam Wam oficjalnie!

Książka określona została jako kryminał polityczny, ale nie bójcie się tego drugiego członu - raczej odnosi się do pojęcia władzy, a nie stricte polityki. Fabuła zbudowana jest tak, że wciąga dosłownie od pierwszych stron i naprawdę trudno ją odłożyć przed poznaniem zakończenia. Sama spędziłam z nią zajmujące kilka godzin, w czasie których nie tylko czerpałam przyjemność z lektury, ale i musiałam zastanowić się nad kilkoma poruszanymi zagadnieniami. Jestem pewna, że i Wam książka przypadnie do gustu, tylko ostrzegam od razu - sięgnijcie po nią w chwili, gdy będziecie mogli poświęcić jej trochę czasu - w innym wypadku będziecie cierpieć, że musicie ją odłożyć 😉

Autor: Piotr Borlik

Tytuł: Incydent

Data premiery: 19.01.2023

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka

Liczba stron: 392

Gatunek: kryminał polityczny

Książka dostępna jest już w przedsprzedaży.

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Uczniowie Hippokratesa. Doktor Anna" Ałbena Grabowska

Autor: Ałbena Grabowska

Tytuł: Doktor Anna

Cykl: Uczniowie Hippokratesa, tom 2

Data premiery: 11.09.2021

Wydawnictwo: Marginesy

Liczba stron: 496

Gatunek: powieść historyczna / obyczajowa

 

Ałbena Grabowska to jedna z polskich autorek, której książki doczekały się serialowych ekranizacji. Ogólnopolską sławę przyniósł jej cykl „Stuleci Winnych” o jednej z podwarszawskich rodzin, których losy obserwujemy od okresu I wojny światowej po czasy współczesne. I to właśnie te tytuły doczekały się ekranizacji, która przed ekrany przyciągnęła miliony. Poza tą serią autorka na swoim koncie ma kilka innych osobnych powieści, książki dla dzieci, a także dwie inne serie: Alicję w krainie czasów oraz Uczniów Hippokratesa – wszystkie zdają się utrzymane w konwencji historyczno-obyczajowej, jednak ta ostatnia to zdecydowanie coś więcej – to również bogato przedstawiona historia medycyny. Dwa pierwsze tomy osadzone zostały w XIX wieku, „Doktor Bogumił” to część otwierająca (recenzja – klik!) osadzona w połowie wieku, „Doktor Anna” to tom drugi toczący się jakieś dwadzieścia lat później. Tom trzeci, ostatni pt. „Doktor Zosia” toczy się już w XX wieku, przed i w czasie II wojny światowej. Jak sam autorka podkreśla, ten cykl to jej hołd dla medycyny w pojęciu ogólnym, jak i jej mentorów, z którymi miała przyjemność współpracować w czasie swojej kariery medycznej.

 

Fabuła tomu drugiego skupia się na postaci tytułowej doktor Anny Tomaszewicz-Dobrskiej, którą czytelnik poznaje w momencie przyjazdu do Warszawy, w tamtym czasie znajdującej się pod zaborem rosyjskim. Anna jest młodą lekarką, która dyplom z medycyny zdobyła w Zurychu, jednak leczyć chciała w Polsce. Niestety nie było to łatwe, gdyż Towarzystwo Lekarskie sprawujące nadzór nad lekarzami w Warszawie nie jest skłonne pozwolić jej praktykować, a już z pewnością nie chce pozwolić na pracę w szpitalu. Anna jednak jest zdeterminowana by leczyć, by wydeptać nową ścieżkę w konwenansach społecznych, którą będą mogły podążać za nią inne kobiety i udowodnić, że kobieta to nie płeć głupsza, tak samo nadaje się na lekarza jak tak absorbujący sobie to prawo mężczyźni. Annie przyjdzie zmierzyć się z niesprawiedliwym postrzeganiem społecznym, z szowinizmem i biurokracją, jednak to ona jako pierwsza zostanie polską, praktykującą lekarką. Jak uda jej się tego dokonać?

 

Książka składa się ze wstępu do autorki, w którym króciutko wprowadza czytelników w rolę kobiet w medycynie w XIX i XX wieku i tłumaczy co w powieści jest prawdą, a co fikcją literacką, z siedmiu rozdziałów i epilogu przedstawiających fabularyzowana historię Anny, a każdy rozdział poprzedzony jest historią prawdziwych naukowych odkryć, również w liczbie siedmiu. W tym tomie autorka przybliża nam sylwetki dwóch kobiet: Elizabeth Blackwell i Florence Nightngale oraz pięciu naukowców: Charlesa Darwina, Louisa Pasteura, Josepha Listera, Feliksa Hoffmanna i Wilhelma Röntgena. Od razu warto też zaznaczyć, że Anna również istniała naprawdę i była pierwszą dyplomowaną lekarką na ziemiach polskich.

Wróćmy jednak do budowy powieści. Każdy rozdział przedstawiający historię Anny otwiera skrót wydarzeń, które w rozdziale zostały opisane (sama taki sposób przedstawienia znam z klasycznych kryminałów, zakładam jednak, że był to popularny zabieg w literaturze dawnej). Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego zarówno podczas przedstawienia historii Anny, jak i fragmentów o medycznych odkryciach, narrator podąża za opisywanymi postaciami, jest wszechwiedzący. Styl powieści jest niesamowicie przyjemny, delikatnie stylizowany na opisywane czasy, dialogi poprowadzone są perfekcyjnie, a opisy miejsc i zdarzeń dokładne i urokliwe. W powieści czuć lekkość pióra autorki, jest rytmicznie i bardzo płynnie.

 

Już w tomie pierwszym zachwycałam się nad tym, jak autorka świetnie oddała tło historyczno-społeczne opisywanych czasów, tu nie jest inaczej. Po pierwsze, szokujące jest to, jak zaledwie 150 lat temu wyglądała medycyna – brak wiedzy o zarazkach, odkażaniu, sprawiały, że tak naprawdę nigdzie nie zachowywano odpowiedniej czystości, a pacjenci umierali w wysokiej gorączce nawet po przeprowadzeniu udanej operacji. Dlatego też w tym tomie tak ważne jest opisane odkrycie Listera, który postulował, by narzędzia chirurgiczne wygotowywać, a wszystko wkoło odkażać kwasem karbolowym. Po drugie, świetnie i bardzo dokładnie opisane jest postrzeganie kobiet w kręgach naukowych – jak było im ciężko, jak na każdym kroku spotykały się z wyśmiewaniem, lekceważeniem, a nawet molestowaniem seksualnym, kiedy już udało im się choć trochę udowodnić swoją inteligencję. Po trzecie, możemy tu zaobserwować podziały społeczne – mamy uczonych, mamy kręgi arystokratyczne, mamy tych pracujących oraz całkowitych nędzarzy. Co ważniejsze, każda warstwa ma tu swojego przedstawiciela, każdej przyglądamy się na tyle dokładnie, by w pełni zrozumieć zależności drabiny społecznej tamtych czasów.

 

Z wszystkim tym: brudem, nierównym traktowaniem kobiet, postrzeganiem biednych jako niższego gatunku, walczy nasza główna bohaterka Anna. To postać niesamowicie odważna, przebojowa i uparta, a równocześnie pełna empatii i kobieca, choć sama tej kobiecości w sobie długo nie dostrzega. To postać wybitna wśród kobiet tamtych czasów, która sprawiła, że na tę płeć zaczęli inaczej patrzeć nie tylko lekarze, ale i społeczeństwo, które wtedy też raczej wolało wybierać lekarzy-mężczyzn, jako tych bardziej godnych zaufania. Anna zmieniła nie tylko to, ale co może i ważniejsze, sama wyszkoliła wiele lekarek, ginekolożek, które przejęły jej wiedzę i dalej przyczyniały się do zmiany świadomości społeczeństwa. Autorka całą biografię tej historycznej postaci ładnie przekuła w powieść fabularną okraszając ją emocjami i małymi acz znaczącymi niuansami, które nadają postaci realności, wielowymiarowości.

Jej życie przedstawione jest tu bardzo szeroko – poznajemy ją jako upartą i dążącą do celu lekarkę, ale i kobietę, a także pracodawczynię, później nawet żonę i matkę starającą się pogodzić pracę z życiem prywatnym i opieką nad dzieckiem. Dzięki temu czytelnik nie tylko może ogromnie Annę polubić, ale i poznać wszystkie aspekty życia kobiety chcącej czegoś więcej w tamtych czasach. To niesamowite doświadczenie.

 

Jednym z fragmentów książki, które zapamiętam na długo, jest podróż Anny do Rosji, by zdobyć pozwolenie na praktykowanie zawodu. Anna wtedy nie tylko wpada na innego polskiego lekarza Napoleona Cybulskiego, z którym nawiązuje przyjaźń na całe życie, ale i tymczasowo zostaje lekarką haremu sułtana Omanu, co jest najbardziej egzotycznym wątkiem w tym tomie. Czytelnik razem z Anną przenosi się do jakże innego świata, w którym mężczyźni nie mogą nawet na kobietę spojrzeć, a lekarz nie może dotknąć niewolnicy sułtana. W którym czuć bogactwo, a najpopularniejszym poczęstunkiem są figi i daktyle. To dla Anny niesamowite przeżycie, a czytelnik doświadcza tego razem z nią.

 

Książka jest tak bogata w wątki, że z przyjemnością pisałabym o niej jeszcze dobrych kilka stron, ale myślę, że jednak powinnam pozwolić Wam samodzielnie odkryć uroki tej powieści. Wspomnę jeszcze tylko o świetnej kreacji postaci służącej Anny, Kasi, która zatrudniła się u niej jako niedoświadczona pomoc w zamian za wikt i opierunek, a ostatecznie została jej uczennicą i dobrą przyjaciółką. Na podstawie tej postaci możemy przyjrzeć się jak wyglądało wtedy życie biednej dziewczyny, czego mogła się od życia spodziewać i jakie miała perspektywy. Kasia jest postacią przeuroczą, która rozkwita na kartach powieści. Każda scena z tą postacią była dla mnie ogromną przyjemnością!

 

Teraz już naprawdę na sam koniec zasygnalizuję mały wątek, który zachwyci każdego fana literatury polskiej – Henryk Sienkiewicz pojawia się na kartach tej powieści, jako postać poboczna, który jednak odgrywająca pewną rolę w życiu głównego bohaterki!

 

Podsumowując, „Doktor Anna” to książka niesamowita, tak bogata w szczegóły życia w Polsce w pod koniec XIX wieku, tak napakowana wiedzą na temat ówczesnej medycyny, a i tak zajmująca i urocza, że po prostu nie da się od niej oderwać, a później jej zapomnieć. Kreacje postaci są wielowymiarowe, opisane świetnie pod względem psychologicznym, co jednak jest zawarte pomiędzy wierszami, bo przecież nie na psychice postaci się tu skupiamy, a przede wszystkim na medycynie i postrzeganiu społecznym. To książka o walce o równe traktowanie w zawodzie medycznym, o odwadze, by powiedzieć ‘nie’ niesprawiedliwości, nawet w sytuacji, kiedy może to nie wzbudzić poklasku społeczeństwa. Świetna, mocno pozycja dla tych, których interesuje historia postrzegana przez pryzmat jednostki człowieka, przede wszystkim kobiety, ale nie tylko. Oczywiście zaciekawienie wątkami medycznymi też nie zaszkodzi 😊 Ja jestem naprawdę pod ogromnym wrażeniem, a cała seria wpada na listę moich tych naprawdę ulubionych!

 

PS. Tomy serii Uczniowie Hippokratesa da się czytać oddzielnie, każdy stanowi pełną, osobną powieść.

 

Moja ocena: 8,5/10

 

Za możliwość lektury dziękuję Wydawnictwu Marginesy. 

Książka dostępna jest też w abonamencie 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »