"Trucizna" Klaudia Muniak - patronacka recenzja przedpremierowa

Autorka: Klaudia Muniak

Tytuł: Trucizna

Cykl: Julia Przybysz, tom 1

Data premiery: 22.04.2026

Wydawnictwo: Dolnośląskie

Liczba stron: 320

Gatunek: kryminał medyczny

 

Klaudia Muniak jest uznawana za autorkę, która wprowadziła gatunek thrillera medycznego we współczesnej literaturze polskiej. Na swoim koncie ma już piętnaście solowych powieści kryminalnych (plus jedną napisaną w towarzystwie Magdy Stachuli i Laury Sinickiej - pt. “Estrogen” -klik!) oraz pięć z gatunku literatury obyczajowej, po którą po raz pierwszy sięgnęła w 2022 roku. Jak sama przyznaje w posłowiu “Trucizny”, swojej dwudziestej książki, Julia Przybysz to bohaterka, która jest z nią najdłużej - to historią z jej udziałem debiutowała w 2017 roku powieścią “Gdybym jej uwierzył”, jak i kontynuacją, która ukazała się rok później pt. “Substancja”. Teraz, po niecałej dekadzie do niej wraca. W nowej odsłonie, w nowym cyklu i nowym wydawnictwie - po raz pierwszy Klaudia Muniak w Wydawnictwie Dolnośląskim oferuje czytelnikom “Truciznę”.

 

Katowice, maj, środa. Podkomisarz Rafał Szymczak i sierżant Kamil Kosowski zostali wezwani do mieszkania Malwiny Orłowskiej, której ciało odkryła sąsiadka zaniepokojona tym, że od kilku dni jej nie widziała. Ewidentnie ciało Malwiny leży już tam od jakiegoś czasu, wygląda na to, że ostatni raz widziana była w piątek na konferencji poświęconej materiałom polimerowym, nad którymi sama pracowała zatrudniona w niewielkiej firmie biotechnologicznej położonej na terenie katowickiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Początkowo zebrane informacje o kobiecie zdają się sprzeczne - sąsiedzi w ogóle jej nie znali, a jeśli już, to uważali ją za cichą i grzeczną, z mediów społecznościowych jednak wywnioskować można, że była kobietą mocno rozrywkową. Gdzie szukać motywu zbrodni? W firmie, w której pracowała? Możliwe, jej matka przed utartą przytomności, coś o dziwnych relacjach z szefem przebąkuje, choć mężczyzna twierdzi, że nic między nimi nie było. Wygląda na to, że nie będzie to sprawa do ekspresowego rozwiązania, ale Szymczak jest zdeterminowany, by dojść do jej sedna. Nie wie jednak, że nie uda mi się to bez Julii Przybysz, która właśnie zatrudniła się w policyjnym laboratorium i, jak żaden technik do tej pory, żywo angażuje się w śledztwo.

 

Książka rozpisana jest na prolog, dziesięć dni śledztwa i epilog. Każdy dzień śledztwa składa się z kilku nienumerowanych rozdziałów, które oddzielone od siebie są miejscem, czasem i godziną zdarzeń w chwili, gdy opisują postępy policjantów, oraz pisanymi inną czcionką fragmentami czegoś na kształt pamiętnika sprawcy, który daje nam wgląd we własną historię. Narracja w tych fragmentach prowadzona jest w pierwszej osobie czasu teraźniejszego, reszta powieści pisana jest w trzeciej osobie czasu przeszłego z perspektywy Rafała, Kamila i Julii. Język, jakim autorka się posługuje, jest codzienny, czasami potoczny, w rozmowach postaci pojawiają się przekleństwa, jednak nie są użytkowane w nadmiarze. Nie ma tu górnolotnych słów czy wielkich uniwersalnych prawd, słowa są po prostu po to, by oddać czytelnikowi historię.

“Niespełnione ambicje potrafią zniszczyć człowieka (...).”

A uwaga dzielona jest na dwa wątki: kryminalny, w którym śledztwo prowadzone jest spokojnie, skrupulatnie; oraz ten pisany z perspektywy sprawcy, który jest czymś na kształt thrillera psychologicznego. W tych fragmentach ważne jest poznanie całego tła, życia sprawcy, które doprowadziło go do punktu morderstwa. Jego doświadczenia, motywacje są więc tym, co momentami stoi ponad zwykłym pytaniem: kto za zbrodnię odpowiada? Autorka sprytnie manipuluje uwagą czytelnika, jednak już po pewnym czasie wnioskując z informacji zamieszczonych w “pamiętniku” możemy pokusić się o pewne typy, co do tożsamości sprawcy.

“(...) nasz mózg podejmuje decyzję wcześniej od nas. Wydaje nam się, że ciągle rozważamy istniejące opcje, a tak naprawdę nasza podświadomość już wybrała.”

I dzięki tym fragmentom, czytelnik jest lepiej poinformowani niż śledczy, którzy rozpoczynają sprawę tradycyjnie - przepytaniem sąsiadów oraz zebraniem jak najwięcej informacji o ofierze. Całe ich śledztwo prowadzone jest w tempie umiarkowanym, które lekko przyspiesza pod koniec, jednak nie dostajemy tu typowej sensacji - tu ważna jest rzetelność, informacje, które można zdobyć tylko poprzez rozmowę. Zatem to przepytywanie świadków, drążenie tematu, dedukcja i kolejne hipotezy są tym, na czym opiera się całe śledztwo.

“(...) zazdrość bywa zgubna. Łatwo jej ulec, szczególnie kiedy rozpędzony świat narzuca potrzebę sukcesu, wybicia się. Każdy pragnie uznania, problem jednak rodzi się wtedy, gdy człowiek traci z oczu inne wartości.”

Jednak nie tylko w działania policji czytelnik ma wgląd. Dzięki postaci Julii Przybysz na informacje zdobywane podczas śledztwa spoglądamy też od strony techników, nauki, medycyny, dzięki której już podczas samej sekcji, jak i oględzin miejsca zbrodni można się wiele dowiedzieć. Zresztą cała akcja osadzona jest mocno w środowisku biotechnologii - śledztwo raz po raz zahacza o laboratorium, w którym ofiara pracowała, dzięki czemu czytelnik może przyjrzeć się, jak jego funkcjonowanie wygląda od wewnątrz. Biznes, patenty, promowanie, obieg i dostępność nowych leków to tematy, które mocno zaprzątają uwagę.

“Sprawiedliwość to nie odwet (...) lecz naprawianie zła, które się wydarzyło.”

Mimo tego, że postacie serii nie wydają się w całej historii najważniejsze, to jednak autorka nie ucieka od ich prywatnych wątków, które ze względu na stare krzywdy są mocno skomplikowane. Każda z tych postaci ma swoją historię, swoją zadrę, która w jakiś sposób rzutuje na to, jak postępuje teraz. Z kolei postacie uwikłane w zagadkę kryminalną prowadzone są z dużym wyczuciem - autorka manipuluje informacjami tak, że im dalej w lekturę, tym więcej sekretów wychodzi na jaw. A one sprawiają, że każdy jest podejrzany, motywacje każdego z nich mogą być przedstawione w niekorzystnym świetle. Skoro wszyscy wydają się podejrzani, to który z nich tak naprawdę jest winny? Kogo z nich ambicja popchnęła do czynów daleko wychylających się za granicę tego, co dopuszczalne? Nie bez znaczenia są też czasy, w których toczy się akcja, w których ambicja i poświęcenie zawodowym celom są czymś najbardziej pożądanym. Bo czy to nie sukces i sława, ilość pieniędzy na koncie są wyznacznikiem tego, kim człowiek jest w społeczeństwie?

“- Może i ma niewyparzony język, ale, na Boga, nie wygląda, jakby była zdolna kogoś zabić.

- A jak ktoś taki wygląda?”

“Trucizna” to powieść, w której istotna jest odpowiedź na pytanie nie tylko kto?, ale przede wszystkim dlaczego? Jak doszło do tego, że sprawca stał się sprawcą? Motywy zbrodni, cały etap przejścia od potencjalnie niewinnego dziecka do kogoś, kto czerpie przyjemność z morderstwa jest tym, co zaprząta równie mocno, co samo solidnie i bez ubarwień prowadzone śledztwo. Wszystko to dzieje się na tle środowiska medycznego, w którym badania nad nowymi lekami poprawiającymi jakość życia chorych ścierają się z prywatnymi ambicjami, które jeszcze nigdy nie przejmowały na człowiekiem tak mocno kontroli jak w czasach współczesnych. Kto jest w stanie przeciwstawić się dyktowanej przez współczesne czasy potrzebie sukcesu bez względu na okoliczności, a kto nie? Tu trucizna nie tylko krąży w fiolkach trzymanych w lodówkach laboratorium, ale też w umysłach, które podtruwane przez ogłupiający świat i społeczność, czasami wymykają się spod kontroli…

“U podstaw każdej zbrodni leży krzywda. Oprawca niemal zawsze jest ofiarą, która zmienia się w drapieżnika po to, żeby przetrwać.”

Moja ocena: 7/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy patronackiej z Wydawnictwem Dolnośląskim.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Dolina czarownic" Michał Zgajewski

Autor: Michał Zgajewski

Tytuł: Dolina czarownic

Cykl: Norbert Krzyż, tom 4

Data premiery: 08.04.2026

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 392

Gatunek: kryminał noir

 

Michał Zgajewski to autor, który z powodzeniem łączy czarny, duszny kryminał z lokalnym folklorem okolic Żywca. Debiutował w roku 2024 powieścią “Strażnik jeziora”, pierwszym tomem serii z prywatnym detektywem Norbertem Krzyżem (recenzje – klik!), a zarazem jej narratorem, który z czytelnikiem się nie patyczkuje, a sam nieustannie ładuje się w kolejne kłopoty. Teraz, od zaledwie tygodnia, seria liczy już cztery tomy, pomiędzy nimi ukazała się też powieść osobna - “Czarnobogi” (recenzja - klik!), która ma zapoczątkować drugą serię autora. Wszystkie te książki zostały dobrze przyjęte przez czytelników, a debiut otrzymał statuetką Kryminalnego Debiutu Roku 2024 przyznawaną na Gwiazdozbiorze Kryminalnym.

 

Październik, Dolina Zimnika. Prywatny detektyw Norbert Krzyż po telefonie podkomisarz Zuzy Madejskiej zjawia się na miejscu zbrodni - ofiarą jest młoda dziewczyna, studentka psychologii, która niedawno rozpoczęła z nim współpracę jako testerka wierności mężczyzny podejrzewanego o związki z Czarnym Domem, szemranym miejscem, w którym dochodzi do najgorszych zbrodni… Czy to przez ich współpracę Klaudia straciła życie? Naga, z podciętym gardłem, przywiązana do drzewa od razu wzbudza w Norbercie poczucie winy. Nic więc dziwnego, że detektyw angażuje się w tę sprawę, dobrze jednak idzie, bo nowy policjant aspirant Szczepan Bryś bardzo chętnie z nim współpracuje. Czy uda im się wspólnie dojść do prawdy: kto stoi za śmiercią dziewczyny i o co tak naprawdę chodzi z tym Czarnym Domem?

 

Książka rozpisana jest na trzy tytułowane części, które w sumie składają się na dwadzieścia pięć rozdziałów, a te dzielone są na jeszcze krótsze fragmenty - niektóre scenki to zaledwie pół strony, inne liczą ich dosłownie kilka, co potęguje wrażenie dynamizmu akcji. Warto też wspomnieć o wydaniu książki, grafikach, które podsycają mroczny klimat - każda część oznaczona jest dużą grafiką gołych konarów drzew, a numery stron malutkimi pochylającymi się do siebie bezlistnymi drzewami. Detale, które oddziałują na odbiór!

Narracja powieści prowadzona jest w pierwszej osobie czasu przeszłego przez Norberta Krzyża, a zatem świat, który czytelnik widzi, jest światem prezentowanym subiektywnie, nacechowany emocjami głównego bohatera. Styl powieści jest jednym z elementów budujących jego charakter, a równocześnie doskonale wpisuje się w podgatunek czarnego kryminału. Krzyż nie przebiera w słowach, przekleństw używa dla podkreślenia swoich gęstych emocji, nie nadużywa ich jednak na tyle, by miały tracić sens. Zdania są krótkie, konkretne, co dobrze wpisuje się w dynamiczną fabułę, a dialogi prowadzone sprawnie, momentami doprawione są nutą uszczypliwości. Kilka razy pojawiają się też fragmenty tekstu, który Krzyż znalazł w lokalnej bibliotece na temat zbrodni, jakie wieki temu popełniono na kobietach podejrzanych o czary…

“Jak jesteś w czymś dobry, ktoś zrobi z tego użytek.”

Bo jak sam tytuł wskazuje, czarownice mają solidne miejsce w tej fabule. Autor korzysta z historii miejsca - Skrzyczne uważane było za punkt, w którym odbywały się sabaty czarownic. Tam też w XVI wieku dochodziło do polowań, których zapisy wplecione są w fabułę powieści. W tym wątku jednak nie chodzi tylko o grzechy przeszłości - czarownice w nieco innej formie pojawiają się też we współczesności nadając powieści lekko oniryczny charakter. Nietoperze, eliksiry, zioła używane do własnych celów, ale też siła, jaka płynie z tych wierzeń, raz po raz wplatają się w fabułę.

“(...) religia i władza nigdy nie zaspokoją duchowych rozterek. Człowiek zawsze będzie szukał czegoś, z czym będzie mógł się podskórnie identyfikować. Dziś przecież też tak jest. Ludzie szukają autorytetów wśród oszołomów na YouTubie i innych kaznodziejów czy bioenergoterapeutów (...).”

A wraz z nimi tematy do refleksji, w których szukamy źródła lęku, ludzkiej niepewności i granic, których przekraczać się boimy - a ten strach czasami posuwa ludzi do okropnych czynów, czynów, które poparte są tylko i wyłącznie niezrozumieniem. Zresztą granice to przewodni temat tej powieści - te granice, które oddzielają zwyczajne, normalne życie, od tego, z którego trudno zawrócić. Czy to chodzi o nałogi, fanatyzm, brutalność, przestępstwa, odbieranie życia czy popadanie w szaleństwo - nie ma to znaczenia, po przekroczeniu tej jednej, czasami tak mocno zatartej granicy, powrót do normalności wydaje się już niemożliwy…

“Miałem wrażenie, że dziś ludzie wszystko robią na pokaz. Dbają wyłącznie o swój wizerunek w mediach. Reszta się nie liczy. A już na pewno nie liczy się sprawiedliwość. A może nigdy się nie liczyła?”

Już samo to zagadnienie wprowadza w powieść duszny, przytłaczający mrokiem kryjącym się w człowieku klimat. Ale autor idzie jeszcze dalej, potęguje go poprzez samą pogodę, miejsce, w którym zamknięte społeczności trzymają sekrety blisko i ten Czarny Dom, coś naprawdę złego, coś, co do tej pory jest dla Norberta nie do końca określone, mimo że z tym tematem spotyka się od pierwszego tomu swoich przygód… To wszystko doskonale wpisuje książkę w podgatunek czarnego kryminału, ten zaduch, mrok, beznadzieja wręcz wylewają się z kart powieści.

 

I Norbert w ten klimat doskonale się wpisuje - to bohater, któremu na drugie imię kłopoty. Ale w tym swoim pakowaniu się w problemy jest bardzo ludzki - on chce poprawy, próbuje od bodajże drugiego tomu, jednak zawsze pojawia się coś, przez co ze swojej ścieżki ku poprawie schodzi. Najczęściej jest to praca, dążenie do poznania prawdy w mocno zakłamanym świecie, któremu nie potrafi odmówić nawet, kiedy na szali staje dobro jego dziewięcioletniej córki. Bo tak, to nie tylko detektyw, ale i ojciec, który choć mocno nieudolnie, nieustannie pracuje nad relacjami z dziewczynką. Norbert, mimo pozytywnych cech swojego charakteru, jest też typowym samotnym wilkiem - w sytuacjach, w których powinien iść na policję, działa sam, co nieustannie kończy się dla niego źle. Och Norbert, czy ty się kiedyś nauczysz?

“- U mnie zawsze jest kiepsko. - Uśmiechnąłem się sztucznie. - Gorzej jest tylko, gdy to “kiepsko” się spotęguje. Wtedy nie ogarniam.”

Fabuła powieść prowadzona jest tempem przyjemnie dynamicznym, a przeplatają się w niej wątki solidnie gangsterskie z małomiasteczkowymi. Tu szemrane typy, które nie cofną się przed niczym krążą wokół zwyczajnych ludzi zamieszkujących odludne, górsko-leśne tereny - a pomiędzy nich ładuje się oczywiście Norbert. Autor sprawnie łączy brutalne wątki i tajemnicami małej społeczności, prywatność z organizacją przestępczą, której macki rozciągają się we wszystkie kierunki… Intryga powieści jest zatem wielowątkowa, wymaga od czytelnika skupienia - co chwilę pojawiają się nowe informacje, nowe zależności, wychodzą na wierzch fakty z przeszłości, które w chwili ujawnienia zdają się bez znaczenia, wkrótce jednak okazują się dla fabuły istotne. Warto zachować czujność, by móc samodzielnie złożyć historię w odpowiednim momencie w całość.

“Nieoczywiste skojarzenia plus niewyparzony język to moja specjalność.”

“Dolina czarownic” to ciekawy miks gatunkowy - małomiasteczkowy kryminał przeplata się z gangsterską sensacją, lokalne wierzenia z niechlubną historią miejsca. Bez wątpliwości jednak jest to kryminał noir - mroczny, duszny, brudny, w którym czasami trzeba zakląć, czasami trzeba sięgnąć po butelkę. Klasyka odtworzona sprawnie, ale wpisana w polską mentalność. Michał Zgajewski potrafi zaciekawić, potrafi poplątać fabułę tak, że na najłatwiejsze rozwiązanie czytelnik nie wpadnie. Historia, która wymaga skupienia, uwagi, a w zamian daje od siebie lekko gangsterką rozrywkę z dobrymi, uniwersalnymi tematami do refleksji.

 

Moja ocena: 7/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Malorie" Josh Malerman

Autor: Josh Malerman

Tytuł: Malorie

Cykl: Bird Box, tom 2

Tłumaczenie: Filip Sporczyk

Data premiery: 08.04.2026

Wydawnictwo: Akurat

Liczba stron: 352

Gatunek: powieść grozy / postapo

 

Josh Malerman to autor powieści grozy, który na rynku amerykańskim znany jest już od ponad dekady, dokładnie od roku 2014, kiedy to ukazał się jego debiut pt. “Nie otwieraj oczu” (recenzja - klik!). Książka bardzo szybko przyciągnęła uwagę czytelników i krytyków, a nawet filmowców - Netflix wykupił prawa do jej ekranizacji i cztery lata po jej wydaniu ukazał się film. Jednak to nie zamknęło historii, jaką autor w niej opowiedział - jak sam przyznaje, pewien wątek przy pracy nad wersją finalną musiał wyciąć, by kilka lat później do niego powrócić. I tak w 2020 roku ukazała się kontynuacja “Nie otwieraj oczu” pt. “Malorie”. Oczywiście to nie jedyne książki, jakie autor napisał, teraz na koncie ma kilkanaście wydanych tytułów, udziela się też w innych obszarach sztuki - jest muzykiem, producentem i reżyserem filmowym.  

W Polsce jednak jedno nazwisko długo pozostało anonimowe. Chwilę po ekranizacji “Nie otwieraj oczu” wydany został jej pierwowzór i na tym się skończyło. Dopiero w 2025 roku, gdy Wydawnictwa Muza i Akurat rozpoczęły swoją nową serię grozy, jego nazwisko powróciło - i tak niecały rok później możemy się delektować już jego trzema tytułami: “Coś się dzieje w naszym domu” (klik), nowym wydaniem “Nie otwieraj oczu” i od tygodnia również “Malorie”.

 

Stan Michigan, od zagnieżdżenia się dziwnych stworów na Ziemi minęło siedemnaście lat, a jednak nadal ludzkość nie wynalazła sposobu, jak sobie z nimi radzić - ludzie nadal muszą żyć z zamkniętymi oczami, w strachu przed morderczym szaleństwem, do którego doprowadza za każdym razem jeden rzut oka na stwora. Malorie od dziesięciu lat zamieszkuje opuszczoną bazę wraz z dwójką swoich dzieci, szesnastolatków Olimpią i Tomem. Ich życiem rządzą ścisłe zasady, ciągłe “nie”, “nie wolno”, “to niebezpieczne”. Każdy dźwięk nadal w Malorie wywołuje strach, który stara się przenieść na dzieci - jeśli się nie boją, to mogą popełnić błąd, który będzie kosztować ich życie. I tak, gdy pewnego dnia na progu ich domu zjawia się mężczyzna, który twierdzi, że chodzi po kraju, spisuje ludzi, nazwiska i ich historię, Malorie krzykiem go przegania. A jednak za namową jej dzieci coś im zostawił - to kopia jego dzieła. Kiedy Malorie rusza na obchód, by sprawdzić, czy są już bezpieczni, czy mężczyzna na pewno sobie poszedł, jej dzieci siadają do lektury - a tam znajdują nie tylko informacje, jak radzą sobie inni ludzie, ale też nazwisko, które nie powinno się tam znaleźć. To coś, o czym Malorie musi wiedzieć, coś, co stanie się powodem, dla którego po tylu latach zacznie zastanawiać się nad ponownym ruszeniem w drogę…

“Pod opaską nie ma przeszłości i teraźniejszości. Linearność czasu gdzieś się zagubiła.”

Książka rozpisana jest na cztery tytułowane części, które składają się na trzydzieści jeden rozdziałów pisanych z kilku perspektyw: wiodąca nadal jest Malorie, jednak towarzyszą jej w tym również Tom i Olimpia. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu teraźniejszego, jednak i tak jest to narracja wychodząca z wewnątrz - świat przedstawiony jest subiektywnie z perspektywy wspomnianych osób, tym, co czytelnika zaprząta, są ich myśli i reakcje na otoczenie i zdarzenia, jakie ich spotykają. Narracja prowadzona jest z ogromnym wyczuciem, w taki sposób, że najmniejszy gest wywołuje napięcie - autor tak buduje nastrój grozy, że strach jest na każdej ze stron powieści wręcz namacalny. Jak to robi? Na pewno spora w tym zasługa języka, budowy zdań - w odpowiednich momentach krótkie, urwane wypowiedzi dobrze podsycają nastrój. Język jest bardzo plastyczny, doskonale oddaje emocje - czasami padają mocne słowa, czasami pisane są dużymi literami, czasami przeszłość miesza się z teraźniejszością, a wspomnienia nie chcą zamknąć się we właściwej szkatułce pamięci. Ten napływ, wszystko to, co dzieje się w głowach postaci, doskonale, w perfekcyjnym rytmie oddają słowa.

“Ale czym jest szaleństwo (...) jeśli nie przeciwieństwem tego, co zwykłe?”

A z językiem, z narracją opowieści, nierozerwalnie związane są postacie, które swoimi zmysłami oddają nam to, czego same doświadczają. I te kreacje robią w powieści wrażenie największe - autor doskonale oddaje nie tylko charakter człowieka, który od dawna żyje w ciągłym napięciu, ciągłym strachu, pod dyktando obcych sobie zasad, ale też oddaje różnice pokoleniowe, które są nieodłączną częścią świata, tu jednak potraktowaną bardzo dosłownie - każde młode pokolenie ma wrażenie, że żyje w innym świecie niż rodzice, w tym wypadku autor przełożył to jeden do jednego, Tom i Olimpia faktycznie żyją w całkowicie innej rzeczywistości niż ich matka, gdy była w tym samym wieku. Każda myśl postaci, każda emocja, jaką czytelnikowi przekazuje wydaje się bardzo realna, podczas lektury ani na moment nie miałam wrażenia sztuczności - a oddać emocje są tak żywe, a czasami wręcz paraliżujące, jak tu, to nie lada sztuka.

“Wszyscy opierają swoje bezpieczeństwo na czyjejś teorii na temat tego, co jest bezpieczne, a co nie.”

Różnice pokoleniowe to tak naprawdę baza tej powieści. To na jej kartach zderza się doświadczenie Malorie z żywiołowością, z naturalnym buntem młodzieńczym, który wyraźnie przejawia Tom. Olimpia jest dużo bardziej racjonalna, ostrożna, mniej entuzjastyczna, wydaje się ostoją, a może mostem, który nieraz na powrót łączy jej lekko paranoiczną matkę z wyrywającym się do działania i wprowadzania zmian Tomem. Tom, jak wiele młodych ludzi, czuje potrzebę zmiany, chce być samowystarczalny, chce decydować o swoim życiu. W końcu zbliża się już do pełnoletności, może już sam wyciągać wnioski, prawda? Jego wyrywność stoi w kontraście do Malorie, która do teraz walczy z koszmarem wspomnień, która jest panicznie ostrożna - w końcu na jej barkach spoczywa odpowiedzialność za życie nie tylko swoje, ale też dwójki młodych ludzi, to ona musi im przekazać wszystko, co wie, jak żyć bezpiecznie. Dla niej to niezbędne środki ostrożności, dla Toma paranoja. Wydaje mi się, że ten świat, jaki Malerman tu przedstawia, może być zwyczajną metaforą relacji rodzic - dorastające dziecko. Rodzic stara się przecież zawsze uchronić swoje dziecko przed niebezpieczeństwami świata - w tej powieści po prostu robi to dosłownie.

“Czy urodziłeś się w tym świecie, czy nie, ciągle słyszysz, jak było przedtem. A wtedy? Chcesz tego doświadczyć na własnej skórze.

Chcesz to zobaczyć.”

Poprzez tę opowieść autor zdaje się zadawać pytanie, co jest istotą życia - samo przetrwanie czy jednak doświadczenie tego życia w pełni? To mocno frasuje Toma, który całe swoje szesnastoletnie życie spędza pod dyktando surowych zasad, w których nie ma miejsca na przyjemności, jest tylko i wyłącznie ciągła czujność. Czy takie życie jest warte życia? Szczególnie kiedy nie wiadomo, czy przyszłość może przynieść coś innego?

“Na świecie są inni, którzy myślą tak jak on. Wiedzą, że szesnaście lat szybko przerodzi się w trzydzieści dwa, a trzydzieści dwa w sześćdziesiąt cztery, a… a potem… a potem całe życie przemknie zmarnowane, wyssane przez bezduszne, paranoiczne zasady narzucone przez te cholerne stwory!”

Fabuła powieści tak naprawdę do skomplikowanych nie należy, jednak to emocje postaci, ich dylematy sprawiają, że robi się w pełni absorbująca. Historia dobrze zgrana jest z “Nie otwieraj oczu”, a równocześnie bazuje na innych założeniach emocjonalnych, przez które nie wydaje się jej kalką. Czytelnik przez całą powieść utrzymywany jest w napięciu, autor perfekcyjnie ocenił, w których momentach potrzebne są twisty fabularne, by czytelnik ani na moment nie tracił uwagi. Sam finał może wywołać różne emocje, niemniej jednak w porównaniu do tempa całej powieści wydaje się dość szybki, jak zadanie, które autor po prostu chce odhaczyć. Niemniej jednak nie da się zaprzeczyć - pasuje on do całości i dobrze historię Malorie i jej dzieci zamyka. To całkiem satysfakcjonujące zakończenie.

“Jak daleko trzeba iść, by dotrzeć do spokoju ducha? Zawsze “jeszcze trochę dalej”.”

“Malorie” to powieść, która, jak mi się wydawało, nie mogła się udać - przecież pomysł na “Nie otwieraj oczu” był tak oryginalny, że trudno byłoby zbudować autorowi coś podobnego, a równocześnie nadal absorbującego. A jednak mu się udało. Historia jest świetnym dopełnieniem losów postaci poznanych w jego debiucie, a mimo osadzenia w tym samym świecie, wydaje się inna - lęk pozostał ten sam, jednak środek ciężkości położony jest gdzie indziej. Teraz ciężar emocjonalny to nie odpowiedzialność młodej kobiety za dwójkę małych dzieci w nowym dla niej świecie, a kobiety mocno przez życie doświadczonej, która próbuje znaleźć sposób, by dotrzeć do dwójki młodych ludzi, którzy z natury są w wieku, w jakim muszą się buntować. Tu lęki wszystkich rodziców stają się realne - niebezpieczny świat naprawdę jest morderczy, więc jak pozwolić tym młodym ludziom żyć po swojemu? Josh Malerman po raz trzeci zaskoczył mnie tym, jak z abstrakcyjnego pomysłu może zrobić fabułę pochłaniającą, trzymającą w napięciu tak, że kartki podczas lektury przewracały mi się same, serce biło w tempie szaleńczym, by za chwilę wzruszyć mnie do łez. Tak, Josh Malerman to mistrz budowania napięcia poprzez genialne kreacje psychologiczne postaci! Kiedy następna jego książka na polskim rynku i dlaczego tak późno? ;)

 

Moja ocena: 7,5/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Akurat.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Upiór" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda

Tytuł: Upiór

Cykl: Jakub Kania, tom 8

Data premiery: 25.03.2026

Wydawnictwo: Agora

Liczba stron: 336

Gatunek: powieść kryminalna / sensacyjna

 

Od kilku dobrych lat powieści Macieja Siembiedy cieszą się ogromną popularnością, co jego samego stawia w czołówce polskich autorów tworzących w gatunku powieści kryminalnych. Co ciekawe, na rynku beletrystycznym pojawił się zaledwie dziewięć lat temu - w 2017 debiutował powieścią “444” (recenzja - klik!), która rozpoczęła cykl z Jakubem Kanią, wtedy jeszcze przedstawianym jako prokurator IPN-u. Nie było to jednak jego pierwsze spotkanie z piórem i tajemnicami, które oddziałują na wyobraźnię - wcześniej przez ponad trzydzieści lat był dziennikarzem, prowadził śledztwa historyczne, za które był nagradzany i do teraz jest ceniony. I to w jego powieściach czuć - nie tylko pod względem literackim, który dopracowany jest do perfekcji, ale też pod kątem fabuły, która usiana jest ciekawostkami, na jakie w przeszłości się natknął. “Upiór” jest tego perfekcyjnym przykładem - opiera się o historie i ludzi, z jakimi jego ścieżka skrzyżowała się dwadzieścia lat temu. To trzynasta powieść w karierze beletrystycznej Macieja Siembiedy, ósma z cyklu z Jakubem Kanią - pisana jest jednak tak, że można czytać ją bez zachowania kolejności chronologicznej serii.

 

Grudzień 2018 roku dla Beaty Kopczyńskiej jest prawdziwym dopełnieniem klęsk, jakie spadły na nią w przeciągu ostatniej dekady. Do tej pory poważany w środowisku Dom Pogrzebowy Kopczyńskich w wyniku pomyłki pracownika zmuszony jest zamknąć swoją działalność - biznes przechodzi w ręce innego właściciela, by zarządzająca nim Beata mogła pokryć wysokie odszkodowanie, jakie musi zapłacić za przypadkową zamianę ciał… Kiedy więc okazuje się, że sama jest beneficjentką polisy na dwa miliony staje przed poważnym dylematem - co jest ważniejsze: prawda czy pieniądze? To jednak nie tylko od niej zależy. W sprawę ingeruje firma ubezpieczeniowa, która decyduje się przeprowadzić śledztwo, niepewna czy taka wypłata na pewno się należy. A żeby to zrobić, trzeba zgłębić się w historię ojca Beaty, Marka, który jeszcze jako nastolatek dziwnie mocno interesował się tematem śmierci… Jaka tajemnica kryje się w jego historii? I co jego opowieść ma wspólnego z Władysławem Reymontem? To zadanie dla Jakuba Kani, jednak czy na pewno będzie w stanie się go podjąć?

“W mojej branży nie można tracić człowieczeństwa, ale trzeba umieć wyłączyć emocje.”

Książka rozpisana jest na cztery części i epilog. Każda część dzielona jest kilkustronicowe rozdziały, które otwiera określenie czasu - akcja powieści rozpoczyna się w grudniu 2018 roku, kończy kilka miesięcy później, ale nie toczy się całkowicie linearnie, bo sięga aż trzydziestu lat wstecz. Umiejscowienie akcji dyktowane jest samą opowieścią - początkowo czas teraźniejszy przeplata się z przeszłością, później to w przeszłości zostajemy na dłużej, by ostatecznie wrócić i zostać już w szeroko pojmowanej teraźniejszości. Początkowe zmiany czasu i narracji mogą wymagać od czytelnika większego skupienia, konieczne jednak są, by oddać historię w pełni.

Narracja powieści prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a narrator obserwuje naprzemiennie kilka postaci: jest oczywiście Kuba, ale i Beata Kopczyńska, a w przeszłości jej ojciec i kilka innych postaci w całą sprawę uwikłanych. Stylistycznie książka jest znakomita - lekkość pióra autora, jego swoboda w posługiwaniu się językiem literackim, który z jednej strony jest elegancki, z drugiej bardzo plastyczny, sprawia, że przez powieść się płynie, nie ma w niej żadnego zawahania, żadnego momentu, w którym ze względu na budowę zdania musiałabym wracać, by na pewno zrozumieć, co autor chciał przekazać, co zdarza mi się często u innych autorów - u Siembiedy nigdy. Ten autor z dużym wyczuciem prowadzi narrację, w odpowiednich miejscach przyspiesza, by za chwilę pokusić się o stwierdzenia uniwersalne, a czasami o lekką ironię, co sprawia, że powieść jest po prostu równa i pełna. Niewiele autorów dba o język tak, jak ten!

“Milczenie to najlepsze lekarstwo na wszystko, co nas prześladuje. Udawajmy, że czegoś nie ma, to może to coś rzeczywiście zniknie. Tuszujmy niewygodne tematy, ukrywajmy prawdę, zamiatajmy ją pod dywan. Albo lekceważmy. Wmawiajmy sobie, że to nic takiego. Aż dobierze się do nas tak, że nie będziemy mogli nad tym zapanować. A wtedy pozostaną już tylko leki, terapia, szpital psychiatryczny albo samobójstwo.”

Oczywiście nie umniejsza to dbałości o samą fabułę. W “Upiorze” przede wszystkim zaskakuje pomysł, w którym autor łączy biznes funeralny z ludzkim, znanym od wieków lękiem przed śmiercią, a w szczególności przed… pogrzebaniem za życia, co ma nawet specjalną nazwę - to tafefobia. To jeden z wręcz pierwotnych lęków ludzkości, którego historia jest makabryczna, acz ciekawa, z czego tutaj Siembieda korzysta w pełni. Nie byłby jednak sobą, gdyby intrygi nie rozbudował mocniej - poruszamy się więc w tematach dawnych legend, nowoczesnych wynalazków, a także wspomnianego i widocznego na okładce Władysława Reymonta, którego krótką biografię wraz z jednym w jego utworów w powieści poznajemy. Jak zawsze budując intrygę, autor opiera się częściowo na prawdzie historycznej, którą dzięki fikcji literackiej składa w jedną, skomplikowaną, wielowątkową i budzącą podziw całość.

 

Książka poprzez swoją tematykę osadza się na wąskiej granicy pomiędzy życiem a śmiercią - czy jest coś pomiędzy? Czy można żyć i nie żyć równocześnie? Jak doświadczenia śmierci czy śmierci pozornej wpływają na człowieka i jego bliskich? To ważne pytania, jakie fabularnie musimy sobie postawić.

“- Czy my od teraz jesteśmy na ty? (...)

- Zawsze byliśmy. Tylko brakowało nam emocji, żeby to wprowadzić w życie.”

Intryga prowadzona jest w tempie umiarkowanie spokojnym - początkowo częste zmiany czasu sprawiają, że historia daje wrażenie bardziej dramatu rodzinnego niż sensacji. Później proporcje się zmieniają, intryga się zagęszcza, jednak nadal nie jest prowadzona jak w typowej sensacji - bo tu nie rządzi gatunek, tu pierwszeństwo ma po prostu historia, która dobrze przemyślana, cały czas podsyca ciekawość czytelnika. Sama zagadka w pewnym punkcie fabuły nie jest trudna do rozwiązania, przynajmniej częściowo, mimo to autor i tak porządnie czytelnika zaskakuje.

“Podczas egzaminu przed wydaniem broni więcej uwagi poświęcano przepisom niż praktyce.

Przepisy. Potrafiły wykończyć więcej policjantów niż bandyci.”

A postacie? Jak zawsze u Siembiedy, są nośnikiem historii, a mimo to są dobrze dopracowane pod kątem psychologicznym. Każda z nich, niezależnie od stopnia uwikłania w fabułę, jest bardzo ludzka, ich zachowanie jest naturalnie, nie razi sztucznością. Czarne charaktery długo zachowują ziarno tajemniczości, nie brak też postaci dziwnych, zaskakujących, których pasje i fobie wychodzą poza to, z czym spotykamy się na co dzień. Stałe postacie serii są stabilne, sympatyczne, zachowują zgodność charakterów z tym, co już o nich z wcześniejszych tomów wiemy.

“Nie wolno przerywać ludziom, których coś trapi i chcą się zwierzyć.”

“Upiór” Macieja Siembiedy to powieść, w której historia prawdziwa przecina się z fikcją literacką, w której pobrzmiewają echa ludzkich dramatów, ale też i historii sensacyjnych, gangsterskich, a nawet szpiegowskich. Śledztwo prowadzi fabułę w ciekawe rejony, przez kilka różnych miejsc po Polsce, które związane są z główną tematyką powieści - upiorami, zmarłymi powracającymi z grobów, czy po prostu śmierci, które śmiercią nie były. Autor zaprasza nas do świata, w którym realizm zaciera się ze spirytualizmem, a znane historie ukazywane są w całkiem innym świetle. To powieść nasączona ciekawostkami podana w spójnej, doskonale dopracowanej językowo formie - czytanie jej to czysta przyjemność!

 

Moja ocena: 8/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Dobra nowina" Ryszard Ćwirlej

Autor: Ryszard Ćwirlej

Tytuł: Dobra nowina

Cykl: Marcin Engel, tom 4

Data premiery: 25.03.2026

Wydawnictwo: Harde

Liczba stron: 400

Gatunek: komedia kryminalna

 

Ryszard Ćwirlej to jeden z pionierów współczesnego polskiego kryminału. Na rynku książki dostępny jest już prawie od dwudziestu lat, w czasie których stworzył ponad trzydzieści powieści, za które otrzymał wszystkie najważniejsze gatunkowe nagrody literackie. Uznawany jest za twórcę podgatunku kryminalnego - kryminału neomilicyjnego, od którego swoją karierę literacką w 2007 roku zaczynał. To pisarz, który preferuje cykle kryminalne, wszystkie jego książki można przypisać do któregoś z sześciu z nich, a część dodatkowo powiązana jest pomiędzy sobą - np. cykl z Blachą jest kontynuacją serii z milicjantami z Poznania, a Antoni Fischer, postać z retro kryminałów, doczekał się już cyklu odsłon: międzywojennej i wojennej. Jak widać, autor nie osadza się w jednym czasie historycznym, ba!, nawet nie w jednym podgatunku. Jest nawet jego wersja komediowa - to właśnie cykl z dziennikarzem Marcinem Engelem (recenzje – klik!), którego tom czwarty pt. “Dobra nowina” właśnie ukazał się na księgarskich półkach. Jak każdą książkę autora, tak i ten tytuł można od pozostałych czytać niezależnie.

 

W roku 2021 w malutkiej polskiej wiosce Siechów doszło do cudu! Przez miejscowość przeszła trąba powietrzna, która po drodze nie zniszczyła niczego, a jej celem stał się kościół, w którym akurat odbywała się msza. Msza, podczas której jak co dzień ksiądz miał poprosić dzieci o podejście pod sam ołtarz, jednak z jakiegoś niejasnego dla siebie powodu tego nie zrobił. I dobrze, bo właśnie tam spadła sufitowa wielka belka, którą szaleńczy wiatr wyrwał z dachu kościoła! Czyż to nie cud?! A to nie koniec - w wyniku zawalenia się dachu, proboszcz z wiernymi odkryli obraz, który wystawiony w jednej z kościelnych naw zaczął czynić cuda…

Po trzech latach od tego zdarzenia Dżesi, reklamowa aktorka i modelka wraz ze swoim partnerem, biznesmenem przy kasie Łukim, zamierzają stworzyć nowy program telewizyjny, w którym będą tworzyć coś na kształt reportaży o ciekawych zdarzeniach na terenie Polski. I to właśnie ten siechowski cudowny obraz przyciąga ich uwagę. Dżesi zaprasza do współpracy swojego byłego chłopaka, dziennikarza Marcina Engela, który wraz z aktualną dziewczyną Kamą i operatorem kamery Wasylem podejmują się produkcji pierwszego odcinka - kto odmówiłby TAKIEJ kasy?! Kiedy jednak przyjeżdżają na miejsce głowiąc się, jak z tematu cudownego obrazu zrobić pełny ciekawy odcinek solidnego reportażu, zdarzają się dwie rzeczy - po pierwsze, obraz znika! Po drugie, ktoś zamordował kościelnego.

 

Książka rozpisana jest na prolog, dziesięć rozdziałów i epilog. Każdy z rozdziałów składa się z kilku podrozdziałów, które oddzielone są od siebie określeniem czasu i miejsca. Powieść toczy się w trzech liniach czasowych (pomijając prolog, który osadzony jest w czwartej, w 1945 roku), które się ze sobą przeplatają: to rok 2019, w którym Marcin wybrał się w odwiedziny do dziadków do Poznania i wplątał w pewną malarską aferę; 2021, w którym w Siechowie wydarzył się cud oraz w 2024 roku, kiedy Dżesi i cała dziennikarska ekipa zajmują się siechowskim reportażem. Co więcej, nie tylko czas co podrozdział się zmienia, ale też perspektywa: historię relacjonuje nam Marcin, jego babcia Matylda, siechowska policja, ksiądz i okazyjnie jeszcze inni. Perspektyw jest zatem sporo, co z początku lektury może u niektórych czytelników wywoływać pewien dyskomfort, kiedy już jednak uda się rozeznać co, gdzie i kiedy się dzieje, te uczucie mija, a historia pozwala odkrywać się płynnie.

Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego w każdej z perspektyw, prócz perspektywy Marcina - to jedyna postać, która swoją relację zdaje w pierwszej osobie czasu przeszłego. W jego relacji przeważają opisy, co szczególnie wyraźnie zauważalnie jest w linii czasowej roku 2019. W pozostałych narracjach opisy i dialogi podzielone są już mniej więcej po równo, a dialogi to nieustanne źródło dobrego humoru - autor doskonale stylizuje sposób wypowiedzi każdej z postaci, bawi się w językowe przekształcenia, by dokładnie oddać ich charakter. A że książka to komedia kryminalna, to charakter każdej z nich został podkręcony, podkoloryzowany, co daje efekt prześmiewczy, komiczny. Oczywiście poza samym językiem również sytuacje, w które pakują się postacie, mają zabarwienie humorystyczne.

“(...) jesteśmy dziennikarzami, to znaczy, że nie znamy się na niczym. Jesteśmy kompletnymi dyletantami w wielu dziedzinach. Zajmujemy się mnóstwem tematów i każdy staramy się zgłębić, ale na tyle, by móc stworzyć reportaż wyjaśniający i przedstawiający pewne zjawiska. Ale nigdy nie zgłębiamy niczego dokładnie, bo nie jest nam to potrzebne. Dlatego ślizgamy się po powierzchni i w ten sposób stajemy się quasispecjalistami. Czyli wiemy coś, ale w gruncie rzeczy niewiele.”

Poza niewielkim dyskomfortem spowodowanym częstą zmianą czasu, książka, szczególnie na początku, opatrzona jest sporą ilością wspomnień z przeszłości postaci serii - dla czytelników, którzy ich jeszcze nie znają, będzie to na pewno pozytywne doświadczenie, dla tych jednak, którzy postaciom towarzyszą od początku, momentami tych powtórek może być za wiele. Nie brak też nadmiernych powtórzeń faktów, które już wcześniej były wspomniane. Na szczęście i to z czasem zanika, szczególnie mocno widoczne jest głównie w początkowych scenach tej historii.

“Dobosz wychodził z założenia, że kibol to nie człowiek, to ideologia, której nie da się ukryć pod garniturem czy nawet sutanną. “Kibol to stan umysłu”, powtarzał przy byle okazji. “Dokładniej rzecz ujmując, pustostan”.”

Fabularnie autor postawił przed sobą trudne zadanie. Trzy czasy, trzy odrębne historie, które razem mają utrzymać ciekawość czytelnika i w pewnym momencie spleść się w jedno. Historia z 2019 kręci się wokół zaginionych dzieł sztuki, nabiera cech lekko sensacyjnych, historia z 2021 jest kościelną satyrą, a ta z 2024 z wszystkich trzech jest najbardziej kryminalna - w końcu opiera się o potencjalną kradzież (a nawet dwie!) i morderstwo. Taka ilość wątków nie może być łatwa do rozpisania, a jednak Ćwirlejowi dobrze się to udało - każdy opisany jest ciekawie, bogaty nie tylko w humor, ale i ciekawostki historyczne i społeczne, a gdy już łączą się w jedno, dają całkiem satysfakcjonującą intrygę, która może i po złożeniu wydać się prosta, ale podczas lektury z pewnością jako taka się nie jawi. Co więcej, w każdej z nich autor zawarł satyrę na polską mentalność, co sprawia, że intrygi nie traktuje się tylko i wyłącznie dosłownie. Akcja toczy się tempem przyjemnie dynamicznym (ale nie do przesady!), czuć w niej lekko sensacyjne nuty.

“Tak chyba już jest ten świat skonstruowany, że jak ktoś chce mieć kłopoty, to choćby nie wiem, co robił, to i tak je sprowadzi na siebie. Działa to też i tak, że jeśli ktoś kłopotów mieć nie chce, to i tak będzie je miał. Wniosek stąd, że niezależnie od tego, cokolwiek byś zrobił, i tak będziesz mieć kłopoty, bo one są immanentną cechą naszej rzeczywistości.”

W tej powieści łączą się dwa odrębne zagadnienia - wątek zrabowanych w czasie II wojny światowej dzieł sztuki oraz wątek religijny, wątek cudów, w które tak łatwo niektórzy wierzą, a które przede wszystkim są źródłem sensacji rozprzestrzeniającej się na całą Polskę. Pierwszego wątku chyba omawiać nie muszę, zaznaczę jednak, że autor prowadzi go z wyczuciem, wątek cudów jest z kolei o tyle interesujący, że przedstawia się dwojako - nie tylko jako wyzysk naiwnych wierzących, ale też jako coś, co faktycznie można nazwać cudem, dzięki któremu wioska praktycznie wymarła, nagle gospodarczo staje na nogi, ba! sprawia, że mieszkańcy systematycznie się bogacą. Autor zatem nie tylko traktuje temat prześmiewczo, ale wyciąga z niego wszystko, co się da, patrzy na niego całościowo. Bardzo mi się to podoba, bo przez to książki nie można odebrać jako typowej krytyczno-sarkastycznej, bo przecież wcale taka nie jest - jest komediowa, a może i komiczna, ale cały czas pozostaje bardzo prawdziwa.

“Mówię pani, przyszło nowe i wszystko dzięki temu obrazowi. Cudownemu obrazowi. I ten dom pielgrzyma koło kościoła, żeby mieli gdzie nocować, i restauracji, co przy drodze stoi, też odżyła. Wszyscy tu odżyli. To nasz cud gospodarczy, przez ten dach i obraz. Więc czyż nie jest cudowny? I jak to nie wierzyć w cuda?”

W komedii kryminalnej ważne są również postacie. Prym wiedzie tu oczywiście ekipa, którą czytelnicy mogą znać z poprzednich tomów serii, jednak i w niej następują pewne przetasowania. Mam wrażenie, że w tym tomie króluje Dżesi, kreatorka głośnych wybuchów śmiechu. Autor doskonale oddaje jej niefrasobliwe podejście do życia, które przejawiają co poniektórzy - dzięki swojej ignorancji i zwyczajnemu szczęściu jakimś cudem zawsze z wszystkich sytuacji wychodzą zwycięsko.

“- Kamciu, wiesz, że cię lubię, ale no wiesz, Łuki jest pod tym względem strasznie zacofany. Taki ten, no, konserwator.

- Konserwatysta - poprawiłem ją.

- No właśnie. Taki zamknięty w konserwie od dawna. Pamiętam, Miśku, jak mi to tłumaczyłeś, o co chodzi z takimi ludźmi, co to nie chcą niczego nowego próbować i się nie otwierają na świat, bo siedzą zamknięci w puszce.”

Choć seria nazwana jest od imienia dziennikarza Marcina, to jednak po raz kolejny tę dość zwyczajną kreację dobrego człowieka przyćmiewa jego przybrana babcia Matylda. Tym razem Matylda w sprawę angażuje się późno, choć w historii obecna jest od samego początku, a jej potyczki z księdzem, bratem jej dawnego współpracownika i przyjaciela, są kolejnym popisem komediowych umiejętności, ale i też społecznej wnikliwości autora.

“Niestety, świat pełen jest cymbałów, ale najgorsze jest to, że większość z nich zawsze stoi na naszej drodze.”

Wygląda na to, że “Dobra nowina” jest książką, o której mogłabym pisać i pisać. Nic dziwnego, tak naprawdę na każdej jej stronie można znaleźć ciekawe zagadnienie do analizy. To świadczy o obyciu i wiedzy autora, jak i jego sprawnym posługiwaniu się słowem pisanym - mimo początkowego zamieszania z ilością postaci i czasów, książkę czyta się doskonale, płynnie i lekko, a dialogi, że tak jeszcze raz powtórzę, to prawdziwe bomby humorystyczne! A mimo to nie jest to tylko powieść do pośmiania się - pod warstwą humoru kryje się głęboka analiza polskiego społeczeństwa, w którym religia i wiara są elementem nierozerwalnie z nim związanym. Autor doskonale to rozumie i temat przedstawia w pełni - nie tylko minusy, z którym można się śmiać czy szydzić, ale i plusy, które odpowiadają za tę wiekową nierozerwalność. To doskonały poprawiacz humoru na wysokim literackim poziomie! Jak zawsze czekam na więcej.

“(...) symbolika to uproszczenie, którym posługuje się nie tylko Kościół. Ona ułatwia nam życie.”

Moja ocena: 7,5/10

 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Hardym.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

"Świadek numer 8" Steve Cavanagh - patronacka recenzja premierowa

Autor: Steve Cavanagh

Tytuł: Świadek numer 8

Cykl: Eddie Flynn, tom 8

Tłumaczenie: Jan Kraśko

Data premiery: 08.04.2026

Wydawnictwo: Albatros

Liczba stron: 432

Gatunek: thriller prawniczy

 

Steve Cavanagh to nazwisko, które warto zapamiętać - jego książki polecają najgłośniejsi i najbardziej cenieni autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych, a o nim samym mówi się jako o następcy Johna Grishama. Z zawodu jest prawnikiem, który to jeszcze kilka lat temu praktykował, jednak rosnąca popularność jego książek pozwoliła mu poświęcić się już tylko pisaniu. Na swoim koncie ma jedenaście powieści, które ukazały się na przestrzeni jedenastu lat i sprzedały się w ponad milionowym nakładzie w samej Anglii. Tłumaczony jest na blisko dwadzieścia pięć języków, a każda z jego powieści zdobyła bądź była nominowana do ważnych nagród gatunkowych.

Seria z Eddiem Flynnem zapewniła mu światową rozpoznawalność, to od niej rozpoczynał swoją karierę literacką w 2015 roku. Na ten moment liczy dziewięć tomów, z czego osiem ukazało się już w Polsce. Na jego rynku rodzimym na ten rok zapowiedziany jest tom kolejny. Warto też zaznaczyć, że na polskim rynku dopiero od roku poprzedniego seria jest w komplecie - to wtedy Wydawnictwo Albatros uzupełniło ją o trzeci brakujący tom pt. “Kłamca”, a my z tej okazji czytaliśmy całość w ramach maratonu czytelniczego #eddieflynnmaraton (klik!).

 

Nowy Jork. W bogatej dzielnicy, na Upper West Side przy Zachodniej Siedemdziesiątej Czwartej doszło do morderstwa. Zginęła kobieta, która choć była zamężna, nie miała wśród mieszkańców tej społeczności dobrej opinii - po cichu szeptano o jej romansach i rozwiązłości. Tej nocy, gdy wszyscy sąsiedzi byli tuż obok na prywatce, ktoś przyszedł do niej i trzema strzałami pozbawił ją życia. Świadkiem tego była Ruby Johnson, młoda dziewczyna, która urodziła się jako dziecko bogaczy tę ulicę zamieszkujących, jednak w skutek błędów ojca, została tych przywilejów pozbawiona - teraz sprząta i pilnuje dzieci jej mieszkańców. Jako osoba, z którą od zawsze było coś nie tak, nie reaguje jak każdy inny - nie dzwoni na policję, a sytuację postanawia wykorzystać inaczej…

Jakiś czas później policja dostaje anonimowy cynk o broni schowanej u znanego neurochirurga dziecięcego mieszkającej na tej ulicy, u Johna Jacksona, dobrego męża i ojca rodziny, u której Ruby pracuje. Dlaczego to właśnie on został w tę zbrodnię zamieszany, skoro twierdzi, że jest niewinny? To zadanie dla Eddiego Flynna, który wraz ze swoim zespołem będzie bronił go w sądzie.

“Sale sądowe to miejsce, gdzie trauma, ból i śmierć zderzają się ze sobą w wojnie na słowa.”

Książka rozpisana jest na prolog, trzy części i epilog. Każda z części rozdzielona jest na króciutkie, najwyżej kilkustronicowe rozdziały, których w sumie jest siedemdziesiąt, a każdy podpisany jest imieniem postaci, z perspektywy której jest pisany - ich rozkład jest naprzemienny, jednak to Eddie bezsprzecznie wiedzie prym. To jedyny bohater, który swoją relację zdaje czytelnikowi w narracji pierwszoosobowej czasu przeszłego, pozostałe postacie pisane są w trzeciej osobie czasu przeszłego i zaliczają się nie tylko do grona współpracowników Eddiego, ale i osób w jakiś sposób w sprawę wplątanych jak np. Ruby i zabójcy na zlecenie pana Christmasa. Styl powieści jest dobrze wyważony, autor zachowuje odpowiednie proporcje pomiędzy dialogami, opisami przeżyć wewnętrznych postaci, a uniwersalnymi spostrzeżeniami. Dialogi, szczególnie te prowadzone na sali sądowej, są błyskotliwe, a język codzienny, ale użyty tak, że książkę czyta się płynnie i z prawdziwą przyjemnością.

“Tony był dobrym człowiekiem. Jasne, był też kierowcą specjalizującym się w ucieczkach i płatnym zabójcą mafii (...), ale każdy ma swoje słabostki i dziwactwa.”

Akcja powieści toczy się tempem umiarkowanie dynamicznym, jednak dzięki naprzemiennej narracji czytelnik czuje, że cały czas coś się dzieje, coś, nad czym niekoniecznie jest w stanie zapanować - pojawia się sporo postaci o niejasnych motywach i celach, każdy stanowi osobną zagadkę do odkrycia, choć szczególną ciekawość podsycają dwie: to właśnie Ruby, dziewczyna z planem, którą im mocniej poznajemy, tym bardziej nas niepokoi; oraz pan Christmas, zabójca, którego kreacja dopracowana jest równie solidnie jak w podobnych postaciach w poprzednich tomach cyklu - wygląda na to, że autor lubi tworzyć enigmatyczne, acz piekielnie absorbujące czarne charaktery. Jednak mimo tego, że te dwie postacie ciekawość pobudzają najmocniej, to nie są jedyne warte uwagi – ją przyciąga też oskarżony i jego rodzina, którzy im dalej w fabułę, tym gorzej znoszą wszystkie oszczerstwa, jakich doświadczają, jak i ich sąsiedzi, bogacze, którzy lubują się w wystawnych przyjęciach i plotkach…

“W czasach wielkich zmartwień ludzi bolą mało ważne drobiazgi. Zapachy, jedzenie, pamiątkowe magnesiki na drzwiach lodówki (...). Małe mini lądowe, których czepia się umysł i które nagle wybuchają, rozrzucając po realnym świecie od dawna tłumione egzystencjalne emocje.”

Bo choć bazą powieści jest dobra intryga kryminalna, która wciąga i zaskakuje, to jednak nie tylko ona jest w tej powieści ważna. Poprzez kreacje postaci, ich relacje z otoczeniem, autor zwraca uwagę na różne oblicza rodziny. Jest rodzina Jacksonów, jest też i Ruby, która opiekuje się swoją schorowaną matką, jest też i Eddie i jego przybrana rodzina w postaci współpracowników, za którymi jest w stanie wskoczyć w ogień. Jak każda z nich radzi sobie w obliczu kryzysu? Jak funkcjonować dalej, gdy nad jednym z jej członków wisi śmiertelne niebezpieczeństwo? I jak wiele jesteśmy w stanie zrobić, by je swoim bliskim zapewnić? Autor doskonale gra fabułą, manipuluje czytelnikiem i swoimi postaciami prowadzi z nami grę, w której zyskanie przewagi nad przeciwnikiem to prawdziwa sztuka.

“Wszystko sprowadza się do ludzi. A dużo łatwiej jest zmanipulować grupę niż jednego człowieka.”

Jednak w powieści nie brakuje też tematów mniej uniwersalnych, a bardziej osadzonych w lokalnym społeczeństwie. W tej powieści autor skupia się na nowojorskiej policji, której działania czasami mocno przypominają wątki mafijne... A od policji już bardzo blisko do pytań o wymiar sprawiedliwości, o to, czy faktycznie chodzi w nim o prawdę, a może jednak o coś innego?

“(...) ten trwały system potrafi być niesłychanie plastyczny. Napędza go bowiem nie nasz konstytucja i nie prawa obowiązujące w poszczególnych stanach, lecz ludzie w władzy.”

Steve Cavanagh znany jest z zagmatwanych, poplątanych fabuł, które raz po raz czytelnika zaskakują. W tym tomie wprowadza sporo wątków pozornie ze sobą niezwiązanych, które oddziałują na czytelnika nieco inaczej, poruszają inne emocjonalne struny niż w tomach poprzednich. Za ciekawość odpowiada wątek Ruby i rodziny Jacksonów, to na nich oparta jest typowo prawnicza intryga kryminalna, która finał ma na sali sądowej. Jednak nie brakuje też i wątków prywatnych - Steve Cavanagh nieraz udowadniał, że nie zamierza oszczędzać swoich bohaterów i tym razem również tego nie robi. Tu Eddiemu grozi śmiertelnie niebezpieczeństwo, które wplątuje w fabułę wątki zabójcy na zlecenie. W tym tomie mamy więc tak naprawdę dwie sprawy, które zachodzą na siebie, przez które główny bohater jest obciążony jeszcze bardziej niż zwykle. A czytelnik bywa przebiegiem historii poruszany - nie będę ukrywać, że to kolejny tom, nad którym z oczu leciały mi łzy.

“Był to lament pełen bólu, żalu i rozpaczy, zawodzenie człowieka kompletnie załamanego. Ból jest czasem jak młyn do mielenia kości.”

“Świadek numer 8” to powieść prowadzona nieco spokojniejszym tempem w porównaniu do poprzednich tomów serii z Eddiem Flynnem, jednak nie wpływa to nie nią niekorzystnie - po prostu autor stawia na inne punkty fabularne powieści, które tutaj są szczególnie ważne. Napięcie budowane jest od środka - czytelnik zakłada, ale pewny nie jest, że oskarżony jest niewinny, a Ruby w swoich subtelnych gierkach, wykorzystującej pozycję niewidzialną w domach bogatych, długo stanowi zagadkę. Nie bez znaczenia jest też stała ekipa serii - to, jaką więź zbudował Eddie ze swoimi współpracownikami, jest naprawdę wzruszające, a jego stosunek do bliskości, która naraża innych na niebezpieczeństwo, utwierdza w przekonaniu, że to postać o właściwym kompasie moralnym, ale mimo to bardzo racjonalnym, a zatem akceptującym fakt, że Nowy Jork nigdy nie będzie miastem bez podejrzanych machlojek osób u władzy. To powieść, którą czyta się jednym tchem, której intryga wciąga, a zagrywki słowne bawią i zaskakują. Dobra porcja Eddiego, ale jako fanka serii nieustannie chcę więcej!

Moja ocena: 8/10

 

PS. Każdy tom serii z Eddiem Flynnem można czytać od pozostałych niezależnie.

 

Recenzja powstała w ramach współpracy patronackiej z Wydawnictwem Albatros.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 

(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 

Dodaj na półkę - klik!

Podoba Ci się to, co robię?

Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »