Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania maciej siembieda, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty
Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania maciej siembieda, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty

czerwca 11, 2023

"Katharsis" Maciej Siembieda

"Katharsis" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Katharsis
Cykl: saga historyczna, tom 1
Data premiery: 18.05.2022
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 576
Gatunek: powieść historyczna / sensacyjna
 
O książkach Macieja Siembiedy od kilka lat mówi się nieustannie. To aktualnie jeden z naszych polskich najbardziej cenionych twórców literatury kryminalnej, sensacyjnej. Debiutował w roku 2017 książką „444”, która otworzyła cykl kryminalny z prokuratorem IPN-u Jakubem Kanią. To była jego pierwsza książka beletrystyczna, jednak wspomnieć trzeba, że autor od lat pracował opowiadając historie – tyle, że prawdziwe, przez wiele lat praktykował dziennikarstwo, pisał reportaże, za które był wielokrotnie nagradzany. W wieku, w którym mógłby przejść na zasłużoną emeryturę, swoje doświadczenie dziennikarskie postanowił wykorzystać w powieściach, w których jak nikt inny łączy prawdę historyczną z fikcją literacką. „Katharsis” jest jego szóstą powieścią, otwierającą cykl sagi historycznej, której stworzenie było jego wielkim marzeniem... I Siembieda oczywiście spełnia je w wielkim stylu!
 
Historia „Katharsis” rozpoczyna się w 1941 roku w Grecji, od walk prowadzonych podczas II wojny światowej i wojny domowej. Młody Grek Kostas Tosidos, w odwecie za śmierć swojego ojca, chce wysadzić butelką z koktajlem Mołotowa samochód z tym wojskowym, który był odpowiedzialny za tę śmierć. Zostaje jednak przyłapany przez grecką partyzantkę, która dostrzega jego upór, determinację i inteligencję i wciela go w swoje szeregi w roli sapera. Kostas walczy, wysadza mosty, jest najlepszy w tym, co robi. Kiedyś jednak trzeba zaprzestać walki, więc mężczyzna wraz ze swoją świeżo poślubioną żoną i małymi dziećmi uciekają przez morze do Polski. Kraju, który ma im zapewnić bezpieczeństwo i godne, nowe życie... Jak potoczą się losy tej greckiej rodziny w nowej, komunistycznej Polsce? W jaki sposób przetną się ze ścieżkami kilku innych poznanych w tej historii postaci?
 
Książka rozpisana jest na prolog, pięć części i epilog. Każda z części zatytułowana jest imieniem postaci, której losy opisuje, składa się w sumie z 47 rozdziałów, które opatrzone są informacją co do miejsca opisywanych w nich wydarzeń, jak i czasu akcji. Rozdziały podzielone są na w miarę krótkie scenki, więc książkę czyta się wygodnie. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, w przeważającej mierze podąża za postaciami, które dana część opisuje. Styl powieści, jak zawsze u Macieja Siembiedy, jest czystą przyjemnością. Co prawda w tej sadze autor trochę wyciszył humor, którym ostatnio chętnie operuje w serii z Jakubem Kanią, jednak wynika to po prostu z charakteru tej powieści, który wydaje się bardziej podniosły, w którym nacisk położony jest na historię jednostki na the historii światowej. Opisy i dialogi prowadzone są świetnie, te pierwsze są uważne i spokojne, bardzo dokładne, drugie żywe i bardzo realistyczne. Język dopracowany doskonale, jak w każdej jego książce, tak i tej czuć miłość i poszanowanie języka polskiego. Autor pisze bardzo płynnie, z ogromnym wyczuciem, nic tu nie zgrzyta, wszystko jest spójne i po prostu płynie...
 
Historia opowiedziana w „Katharsis” rozgrywa się na przestrzeni 60 lat i opowiada o dwóch pokoleniach dwóch rodzin: Kostasa oraz przemytnika z Gdyni zwanego Sacharyną. Ci pierwsi to ofiary historii, którzy nie doznali spełniania przez wybory polityczne ludzi u władzy. Mimo chęci, mimo inteligencji i szczerych intencji zdają się skazani na porażkę... Ci drudzy, to ludzie, którzy dopasowują rzeczywistość do swoich celów nie bacząc na to, co faktycznie jest legalne. Są sprytni, chytrzy, a jednak i tak nie udaje im się uniknąć sytuacji rozczarowujących. Czy każdy z bohaterów skazany jest na los wyjęty rodem z dramatu greckiego? Narrator z dokładnością przygląda się ich wiarom, nadziejom, z czułością opisując ich kolejne doświadczenia. Ich relacje, ich działania są w pełni ludzkie, napakowane prawdziwymi emocjami.
 
Poprzez swoje postacie Maciej Siembieda opowiada historię dwóch krajów. Grecji i Polski, które w czasie powojennym, jak się okazuje, dosyć się do siebie zbliżyły. Dla mnie to był nowy zakątek historii, kolejny wątek, o którym nie mówi się (lub nie mówiło się) w szkołach. Z ciekawością śledziłam losy rodziny Kostasa, poczynając od przepraw górskich jeszcze w Grecji, aż po ich podróże po Polsce, wyspę Wolin, na której działy się utajnione sprawy i okolice Lądka-Zdroju, gdzie znajdowała się kopalnia... uranu. W losach tej rodziny zawierają się losy wielu prawdziwych, które po wojnie przybyły do naszego kraju. A przynajmniej tą częścią historii zachwycał się Dionisios Sturis, Grek, reportażysta blisko związany z Polską.
 
Historia Sacharyny z kolei obrazuje nam życie w Trójmieście w okresie międzywojennym i wojennym, przede wszystko te szemrane, cwaniarskie, choć może te określenia nie do końca są sprawiedliwe? W końcu tacy ludzie jak Sacharyna wykorzystywali to, na co nie pozwalała polska władza, a co dostępne było już od razu za granicą. Jak np. cukier. A że przemyt przyniósł im bogactwa, to już druga sprawa...
 
Losy obydwu rodzin spotykają się w czasach PRL-u, który również oddany został z niesamowitą dokładnością historyczną, którą autor w sposób bardzo subtelny przekazuje w tle opowieści (zwróciłam na to uwagę przede wszystkim w momencie, gdy gdzieś tam przez losy postaci wspomina się o epidemii ospy, która w latach 60tych rozprzestrzeniała się we Wrocławiu – detal, ale uświadamiający jak dużo pracy autor oddał już w samo tło tej historii). Tu postacie pierwszoplanowe, fikcyjne spotykają te prawdziwe, historyczne (jak choćby lekarz z wyspy Wolin). A wszystko to świetnie zgrywa się w jedną całość, o tyle zaskakującą, że tak naprawdę do samego końca ciężko przewidzieć, gdzie losy tych dwóch rodzin mają punkt wspólny. Niesamowicie dokładna, koronkowa robota!
 
Cały czas głowiłam się skąd tytuł tej powieści, dlaczego autor uciekł się do greckiego słowa oznaczającego oczyszczenie? Myślę, że swoiste katharsis mają przynieść poczynania drugiego pokolenia obydwu rodzin, oczyścić to, co zostało zbrukane w czasach ich ojców, w czasach, w których to historia świata wtrąciła się w ich prywatną historię. Czy uda im się przywrócić właściwy bieg losów, odkupić to, co boli ich rodziny?
 
Historia, którą opowiedział Maciej Siembieda w „Katharsis” skupia się na losie jednostki uwikłanej z nieswojej winy w bieg historii światowej. To opowieść wielowątkowa, zaskakująca, bogata w tło historyczne i detale, które dostrzega się z czasem. Powieść historyczna, która ciekawi losami swoich postaci tak, że ciężko jest się od niej oderwać. Która wzrusza zrozumieniem dla ludzkich emocji, ich tragedii, ich z góry wyznaczonym losem i walką o to, by jednak pójść swoją drogą. Świetna podróż w czasie, doskonała uczta literacka.
 
Moja ocena: 8/10
 
Za możliwość lektury dziękuję Wydawnictwu Agora.



Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!
Czytaj więcej »

grudnia 31, 2025

Podsumowanie roku 2025

Podsumowanie roku 2025
Już od siedmiu lat ostatni dzień roku spędzam dokładnie tak samo - na tworzeniu czytelniczego podsumowania ostatnich dwunastu miesięcy, na liczeniu i wyłanianiu najlepszych z najlepszych - tych tytułów, które w danych roku zachwyciły mnie najmocniej. Nie inaczej jest dzisiaj! Jaki był ten mijający właśnie rok 2025? Intensywny, rok spędzony w książkach, rok w sieci, w czasie którego opowiadałam Wam o naprawdę ogromnej liczbie ciekawych powieści! Czasami ilość pracy wymagała skrócenia godzin snu, czasami rezygnacji z prywatnych aktywności, ale czuję, że było warto - w tym roku daliście mi pewność, że to, co na Kryminale na talerzu robię, ma sens. Zaczęło się już z początkiem roku, kiedy premiery wystartowały już w pierwszej połowie stycznia, a ja skracałam oczekiwane wolne. Później już tylko wszystko nabierało rozpędu - Kryminał na talerzu w kategorii Blog zdobył piąte miejsce w rankingu opowiemci.pl Honorujemy twórców i został zaproszony do ambasadorowania serii grozy Wydawnictwa Muza, zaczęliśmy serię maratonów czytelniczych, były przeróżne wywiady i okołoksiążkowe spotkania i wyjazdy. Stałe współprace, patronaty i codzienny kontakt z moimi odbiorcami na kilku platformach zapewniły mi ciągłe zajęcie, co mocno doceniam i dziękuję każdemu, kto do tego się przyczynił! Rok 2025 zapisuję w pamięci jako rok całkowicie czytelniczy, rok spędzony na rozwoju Kryminału na talerzu! 

O tym, co się działo, co udało się osiągnąć, mówić więcej będziemy już z początkiem lutego, gdy Kryminał na talerzu świętować będzie kolejne urodziny, dzisiaj tradycyjnie skupmy się na książkach! Rok 2025 kończę wynikiem 228 książek! 60 z nich poznałam w formie audiobooków, 20 to książki czytane ponownie (tak zwany rereading): większość z nich to moje tegoroczne patronaty, były jednak i takie książki, które kiedyś już czytałam, a które wcześniej nie doczekały się recenzji na blogu. 25 książek to były propozycje patronackie lub książki do recenzji wewnętrznych, których również w tym roku kilka napisałam. To niesamowite przeżycie móc dołożyć swoją cegiełkę do decyzji wydawnictwa, czy jakaś książka faktycznie zostanie wydana! Łączny wynik daje mi rekord życiowy - tylu książek w przeciągu jednego roku jeszcze nigdy nie przeczytałam! Na szczęście dzisiejsze wyłanianie tych, które zrobiły na mnie największe wrażenie, poszło przyjemnie gładko! To oczywiście nie znaczy, że niewiele było dobrych - wręcz przeciwnie, co ładnie będzie widać w kończącym ten post zestawieniu ocen. Ale najpierw o tym, co najważniejsze, czyli moje TOP roku 2025! 


Książka roku 2025

TOP3

TOP10 (kolejność według czytania)

Dodatek do TOP roku 2025 z czytania ponownego:

Patronaty, rekomendacje, opieka ambasadorska:
Patronaty:
"Zimne serce" Lisa Regan
"Śmiertelna układanka" Lisa Regan
"Zmowa milczenia" Lisa Regan
"Bez tchu" Lisa Regan
"Przepraszam, ja już nie żyję" Marta Matyszczak
"Świadek śmierci nad Śniardwami" Marta Matyszczak
"Lato tajemnic" Tess Gerritsen
"Kłamca" Steve Cavanagh
"Wspólniczka" Steve Cavanagh
"Zbrodnia i rubin" Helena Dixon
"Szpital" Leslie Wolfe
"Z miłości" Marta Ryczko
"Na popiół" Jiří Březina
"Podejrzany X. Pochodna zbrodni" Keigo Higashino
"Detektywka w podróży. Wyprawa przez Atlantyk" Nicki Greenberg
"Detektywka w podróży. Powrót do Nowego Jorku" Nicki Greenberg
"Śmierć w latarni morskiej" Alasdair Beckett-King
"Tajemnica starego dworu" Alasdair Beckett-King
"Na tropie tajemnic" antologia

Opieka ambasadorska:
"Motyw" Małgorzata Starosta"


Odkrycie roku 2025:
Donna Leon (czytana w ramach maratonu czytelniczego #brunettinatalerzu)
"Kluski" Paulina Nawrocka-Olejniczak (dzięki niej w końcu zaczęłam robić kluski!)
Seria grozy Wydawnictwa Muza i Akurat

A teraz rok 2025 w liczbach!
Ocenę 10/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 9/10 otrzymały 2 książki: „Adwokat diabła” S. Cavanagh i „Gołogorze” M. Siembieda
Ocenę 8,5/10 otrzymało 8 książek: "Wściekłość" M. Fallwickl, "Zaledwie moment" L. Moriarty, "Trzynaście" S. Cavanagh, "Rytuał" W. Chmielarz, "Motyw" M. Starosta, "Diabeł i pani Davenport" P. Kennedy, "Ballada o miłości" L. Riley, "Efekt pandy" M. Kisiel
Ocenę 8/10 otrzymało 65 książek (Po tytuły odsyłam na mój profil na lubimyczytac.pl, tyczy się to wszystkich poniższych ocen - klik!)
Ocenę 7,5/10 otrzymało 46 książek!
Ocenę 7/10 otrzymało 66 książek!
Ocenę 6,5/10 otrzymało 5 książek!
Ocenę 6/10 otrzymało 10 książek!
Ocenę 5/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 4/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 3/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 2/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 1/10 nie otrzymała żadna książka!

Mam nadzieję, że moje rekomendacje i recenzje pozwoliły Wam w tej ogromnej ilości wydawanej w tym roku książek wybrać takie, które miały największe szanse przypaść Waszym gustom czytelniczym! W końcu Kryminał na talerzu po to istnieje - bo opowiadać Wam o książkach tak, żebyście mogli nie tylko poznać tytuły, o których nie słyszeliście, ale także dzięki szczegółowym recenzjom móc ocenić jak duże szanse ma tytuł, by i w Waszych oczach wypaść pozytywnie! Mam nadzieję, że właśnie w tym w roku 2025 Wam pomogłam! 

Na rok 2026 życzę nam wszystkim samych dobrych książek, żeby nikt z nas nie marnował tak cennego czasu na te, które po prostu nam się nie podobają! Pamiętajcie - nic złego się nie dzieje, jeśli macie chęć książkę niedokończoną odłożyć, w końcu czytanie to przede wszystkim dobra zabawa! I liczę, że to właśnie w tym w nowym roku Wam pomogę - w wyborze lektur, które przynoszą dobre wartości i fajną rozrywkę! Bo tak, i kryminały mogą wnosić być mądre i wartościowe! Takich książek Wam i sobie życzę! I czasu na lekturę bez względu na formę zapoznania się z książką!

Szczęśliwego i zaczytanego roku 2025!


Podsumowania poprzednich lat znajdziecie tu:

Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

Czytaj więcej »

października 10, 2025

"Gołoborze" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

"Gołoborze" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Gołoborze
Data premiery: 15.10.2025
Wydawnictwo: Znak Literanova
Liczba stron: 528
Gatunek: powieść sensacyjna / historyczna
 
Maciej Siembieda na polskim rynku powieści kryminalnej pojawił się zaledwie kilka lat temu (debiutował w 2017 roku książką “444”), a już chwilę później stał się ulubionym pisarzem polskich czytelników tego gatunku. Na koncie na dwanaście powieści (recenzje - klik!), z czego siedem to cykl z Jakubem Kanią, a trzy to saga polsko-grecka, której napisanie było wielkim marzeniem autora. “Gołoborze”, czyli powieść najnowsza, jest z kolei najbardziej osobista z wszystkich, jakie wydał – jej akcja toczy się w okolicy miejsca jego urodzenia, miejsca, z którym wiąże swoje dzieciństwo i zawiera elementy wspomnień jego własnej rodziny.
Maciej Siembieda zanim stał się autorem powieści sensacyjnych, przez trzydzieści lat był szanowanym i nagradzanym dziennikarzem, który specjalizował się w śledztwach historycznych. Pisał dla największych polskich magazynów, a część reportaży została wydana i opublikowana w formie książek. Teraz, w karierze beletrystycznej, chętnie z wtedy zdobytej wiedzy korzysta przeplatając historie, które wydarzyły się naprawdę z doskonale spinającą je fikcją literacką.
 
Góry Świętokrzyskie, niewielka wieś Grabin, miejsce urodzenia Tomasza Kończaka i Walentego Cebrzyna, którzy stanęli po dwóch stronach barykady podczas powstania styczniowego - Walenty wydał ruskim Tomasza, który cudem przeżył po tym, co uczynili mu oprawcy. I choć już wcześniej całe pokolenia tych rodów nie pałały do siebie sympatią, to te wydarzenie przelało czarę, takiej zdrady się nie wybacza, za taką zdradę trzeba zapłacić. Osobiście, honorowo, nie mieszając do tego władz i prawa państwowego - to sprawa osobista, zatarg na śmierć i życie. Zatarg, który nieustannie podsyca nienawiść jednego rodu do drugiego, nienawiść, która wcale nie znika wraz ze śmiercią tych, którzy krzywd doznali. Taka nienawiść przenosi się z pokolenia na pokolenie, zatruwając krew i umacniając przekonanie, że zemsta i honor są ważniejsze niż życie. Czy wraz ze zmianą wieków i ustrojów nienawiść może przygasnąć? Czy w końcu pojawi się coś lub ktoś, kto będzie w stanie tę spiralę zła odkręcić?
“- Co się stanie z tą trumną, jak już ją skończę?
- To już najmniejsze zmartwienie (...). Trumna zawsze się człowiekowi przyda.”
Książka podzielona jest na prolog i dziewięć części, które składają się w sumie na 56 rozdziałów, a te zamyka posłowie, gdzie autor wyjaśnia jak wiele historii w tej powieści zawartych ma podłoże w prawdzie historycznej (wiele!). Każda część ma określony mniej więcej rok zdarzeń, opowieść rozpoczyna się w 1863 roku i ciągnie aż do ostatnich lat XX wieku, na moment po zakończeniu czasów PRL-u. Autor zatem przegania nas po sporym kawałku historii Polski - powstanie styczniowe, I i II wojna światowa, PRL i jego upadek. Oczywiście czas podany po otwarciu każdej z części jest orientacyjny, większość z nich rozgrywa się na przestrzeni kilku lat. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przez narratora, który naprzemiennie obserwuje obydwa rody, choć mam wrażenie, że z przewagą rody Kończaków. Czasami pojawiają się i inne postacie, inne rodziny uwikłane w ten odwieczny spór, a pod koniec historii jest również i starachowicki milicjant. Jak zawsze u Macieja Siembiedy, narrator nie skupia się typowo na postaciach, a na oddaniu historii, którą sobą niosą. Styl powieści doskonale dopasowany jest do czasów, w których toczy się akcja, dialogi to prawdziwe perełki! Stylizowane są na sposób wypowiadania się zarówno ze względu na czas, jak i klasę społeczną, poziom wykształcenia. O dziwo, nie ma w nich wiele przekleństw (a zdziwienie wynika z tego, że przez spory okres czasu ród Cebrzynów uważany był za coś na kształt gangsterów, rzezimieszków). W tej powieści autor rezygnuje z zabaw językiem i stylem (co robi np. w cyklu z Kanią), stawia na prostą elegancję - nadal czuć, że słowo jest mu posłuszne, może robić z nim, co chce, jednak tym razem styl przypomina powieści, jakie pisało się kiedyś - wiekopomne literackie dzieła, które mimo że osadzone w konkretnych czasach, niosą uniwersalne opowieści o ludzkich skazach charakteru. I tak też jest w tym przypadku.
“- Nie nam to rozstrzygać! Bój się Boga! Kim ty chcesz być? Sędzią i katem? Co ci daje takie prawo?
- Ludzka krzywda.”
Mimo że w powieści postacie na przestrzeni lat się zmieniają, poznajemy kolejne pokolenia, to dwie rzeczy są stałe: miejsce i zatarg pomiędzy rodami. Obydwie przedstawione są bogato i bardzo ekspresyjnie, obydwie wymagają osobnego omówienia. Zacznijmy od miejsca. Grabin to miejsce fikcyjne, jednak zbudowane na wspomnieniach autora o podobnych mu wioskach położonych w Górach Świętokrzyskich, tuż pod Łysą Górą. To w Grabinie znajduje się świętokrzyskie gołoborze (miejsce prawdziwe!) i Czarcia Polanka, miejsce dziwnej mocy, pełne uzdrawiających ziół. Z nimi związane są legendy, prastare wierzenia, które tu wraz z biegiem lektury poznajemy, a które mają wpływ na zachowanie postaci. Bo tu miejsce ma znaczenie. Góry Świętokrzyskie wychowały sobie ludzi twardych, którzy jak to w małych miejscowościach bywa, swoje brudy piorą w gronie lokalnym, przed obcymi zachowując milczenie. Na tej cesze opiera się tak naprawdę cała fabuła powieści - cokolwiek by się w Grabinie nie działo, pozostaje przed obcymi - władzą, prasą itp. - zamknięte. Tu sprawy załatwia się samodzielnie, na pięści, na noże, w bardzo starotestamentowy sposób. Nie wiem czy aktualnie takie miejsca nadal w Polsce istnieją, jestem jednak przekonana, że jak na czasy, w których toczy się akcja, autor oddał nastroje takiego miasteczka naprawdę wiernie.
“W Grabinie spornych spraw nigdy nie załatwiano słowami.”
No właśnie - a z miejscem związana jest ta druga stała rzecz, niezmienna przez wszystkie lata opisane w fabule. Zatarg, nienawiść pomiędzy rodami. Autor nawiązuje tu nieznacznie do tematyki starych gangsterskich powieści i filmów (typu Ojciec Chrzestny), ale również sięga jeszcze dalej - do historii Romea i Julii, członków dwóch nienawidzących się rodów, których wbrew tej nienawiści połączyła miłość tragiczna. Maciej Siembieda przenosi ten dramat na polską wieś, interpretuje ją na potrzeby swojej powieści. Zarówno miłość, jak i nienawiść to bardzo burzliwe emocje, jedne z tych, które popychają do czynów najgłupszych.
“(...) za dużo w tobie gniewu, (...). Diabeł szczuty przez tych, coś ich życia pozbawił, wykorzystał to, wlazł w ciebie i zżera od środka. Z nienawiści chorujesz.”
Nie mogę jednak powiedzieć, że “Gołoborze” to historia miłosna. Nie, to tylko epizod. “Gołoborze” to historia o wyniszczającej nienawiści, pragnieniu zemsty, pragnieniu wyrządzenia krzywdy, którą zaraża się kolejne pokolenia. Autor dokładnie analizuje to, co dzieje się z ludźmi fiksującymi się na takiej emocji, którzy honor pojmują w sposób mocno starotestamentowy, a może po prostu gangsterski. Zaskakujące, ale jakże okropnie prawdziwe jest to, jak wiele złego można zrobić samemu sobie w imię nienawiści do innych, jak wiele zła może przynieść chęć zemsty, i to taka, której w swoim zacietrzewieniu nie potrafi się odpuścić. Bo czy nie jest to samonakręcająca się spirala? Raz jedni się odpłacają drugim, by zaraz sytuacja odwróciła się o sto osiemdziesiąt stopni… Jedno jest pewne - postacie w taką sytuację uwikłane nigdy nie mogą być szczęśliwe, nigdy nie będą bezpieczne. I choć jest to świetne podłoże pod powieść kryminalną, to jednak jest to również coś, co znamy z życia prawdziwego, ludzka natura w najgorszej postaci. A to napawa naprawdę ogromnym smutkiem.
“- (...) Jezu Nazareński! - Wzniosła złożone ręce do nieba. - A za cóż nas tak karzesz? Za jakie grzechy?
Za waszą nienawiść (...).”
Bo ta opowieść tak naprawdę składa się z emocji. Emocji przejmujących, gorących, raz dobrych, a raz złych. Niektóre postacie są mądrzejsze od innych, inne okrutnie złe i wynaturzone, ale każde, niezależnie od nacechowania, budzą w czytelniku duże emocje. To czar opowieści Macieja Siembiedy - potrafi ożywić każdą historię tak, że czytelnik czuje się, jakby stał tuż obok jej bohaterów.
“Pieniędzy nie miała. Dawałam jej, ale odmówiła. Powiedziała, że to byłoby niehonorowo. A tam w waszych stronach to honor chyba od życia ważniejszy, co?”
Jak w każdej powieści tego autora ważne jest również tło historyczne. Tutaj tym bardziej, gdyż akcja rozłożona jest na jakieś 130 burzliwych lat naszego kraju. I choć to nie wydarzenia polityczne stoją na pierwszym miejscu, to jednak mają wpływ na losy postaci - to przecież od bestialskiego czynu Rosjan rozpoczyna się cała spirala zemsty i wzajemnego odpłacania pięknym za nadobne. Później przychodzą wojny, świętokrzyska partyzantka i jeszcze dalej partia polityczna. To, co dzieje się w kraju, oddziałuje na bohaterów, jest pośrednio odpowiedzialne za ich losy. Czy jednak zmiany ustroju nie bywają w ich zachowaniach tylko pretekstem, by podsycać wzajemną nienawiść? Sposobem na unikanie win prywatnych, zrzucaniem ich na karb wydarzeń krajowych? Pretekstem, by nie przyjmować pełnej odpowiedzialności za swoje czyny?  Tło historyczne, tak burzliwe, jest oddane z dużą dokładnością, czuć w nim ogromną wiedzę autora, a zarazem budzi lęk - bo może sami wojny nie doświadczyliśmy, ale wiemy, jak bardzo jest blisko.
“A takie rzeczy, niepomszczone, są jak demony, zabierające człowiekowi duszę i zżerające go od środka.”
“Gołoborze” to przejmująca saga dwóch rodzin zamknięta w jedną powieść. Burzliwych historii prywatnych rozgrywających się na tle burzliwej historii kraju. Powieść z morałem, ale nie moralizatorska, powieść fikcyjna, ale zbudowana z różnych fragmentów historii prawdziwej i cech ludzkich charakterów. Autor w bardzo przejmujący sposób obrazuje do czego prowadzi skupienie na złych emocjach, na niemożności odpuszczenia krzywd. To historia bardzo starotestamentowa, oddająca surowość charakterów i źle pojmowany honor. Bo czy to nie ludzkie ego jest tutaj tym, co wyrządza najwięcej krzywd? Monumentalne dzieło na wzór kanonu literatury światowej.
“Stare rany to zawsze dobry powód nowej wojny.”
Moja ocena: 9/10
 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Znak Literanova.



Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!
Czytaj więcej »

listopada 18, 2023

"Orient" Maciej Siembieda

"Orient" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Orient
Cykl: Jakub Kania, tom 6
Data premiery: 08.11.2023
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 360
Gatunek: powieść sensacyjna / thriller
 
Wśród fanów polskiej powieści kryminalnej prawdopodobnie nie ma czytelnika, który nie słyszałby o Macieju Siembiedzie - to autor, który debiutował zaledwie sześć lat temu, ale w tym czasie podbił wieje czytelniczych serc, jego książki nie tylko były nominowane, ale również zostały nagrodzone Nagrodą Wielkiego Kalibru, jedną z najbardziej cenionych w tym gatunku. Do sześciu z dziewięciu powieści zostały już również sprzedane prawa do ekranizacji. Cechą szczególną Macieja Siembiedy jest sprawne budowanie fikcji literackiej na bazie historii prawdziwych, co robi w sposób mistrzowski - najczęściej bierze kilka niezwiązanych ze sobą afer kryminalnych, zagadek, którymi żył swego czasu świat lub sama Polska i za pomocą fikcji robi z nich jedną spójną, rozbudowaną zagadkę. W budowaniu tych historii często sięga do swojego wieloletniego doświadczenia dziennikarza śledczego - powieści beletrystyczne zaczął pisać dopiero na emeryturze, wcześniej był nagradzanym dziennikarzem, który zajmował się śledztwami historycznymi. Trochę jak jeszcze do niedawna Jakub Kania…
 
Połowa roku 2014, Jakub Kania nie pracuje już jako prokurator IPN-u, teraz prowadzi śledztwa na potrzeby jednej z największych firm ubezpieczeniowych w Polsce. Po kilku pomniejszych, praktycznie od ręki rozwiązanych sprawach trafia się w końcu coś dużego, coś co pozwoli mu się wykazać - a przynajmniej tak uważa jego szef, który twierdzi, że tą sprawą nie zajmie się lepiej nikt od Kani.  Mianowicie musi odnaleźć Orient Express, zabytkowy pociąg, który osiem lat temu zapadł się pod ziemię… W tym czasie w Chinach panuje poruszenie, urzędnicy szykują się do utworzenia nowego Jedwabnego Szlaku, który ma być dla nich świetnych narzędziem dla masowego przemytu - oczywiście o tym wiedzą nieliczni, ci, którzy dla własnych celów od dawna współpracują z chińską triadą… Jak te dwie sprawy się łączą? I co do tego ma Heniek “Pająk”, król zbieraczy złomu z Terespola?
 
Książka rozpisana jest na prolog, trzy części i epilog. Trzy części składają się w sumie na 22 rozdziały, a te podzielone są na krótkie scenki przedstawiając naprzemiennie trzy różne historie: śledztwo Kani, intrygę chińską oraz losy Heńka. Co ciekawe, w przeważającej większości fragmenty zakończone są podaniem dnia i godziny zdarzeń, co daje wrażenie, że na coś czekamy, gdzieś w końcu będzie ta godzina zero - zaskakująco dobrze tak prosty zabieg buduje napięcie. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, narrator jest wszechwiedzący i uważny - chętnie opisuje nie tylko same zdarzenia, ale i to, co dzieje się wokół. Styl powieści jest na naprawdę wysokim poziomie - nie ma się co dziwić, Maciej Siembieda od samego początku nas do tego przyzwyczajał. Jest niesamowicie płynny, spokojny, czuć w nim zrozumienie i miłość do słowa, do języka polskiego. Książka jest tak dobrze napisana, że po prostu czyta się sama.
 
 Maciej Siembieda tym razem swoją uwagę skierował na pociągi, ten chiński współczesny, który ma kursować nowym Jedwabnym Szlakiem i drugi, ten, który w fanach powieści kryminalnych wzbudzi ogromną ekscytację - Orient Express! Przyznam, że sama nie miałam pojęcia, że ten tytułowy pociąg Agathy Christie istniał (istnieje!) naprawdę, więc dzięki tej powieści mogłam wiele dowiedzieć się o jego historii - już samo to było fascynujące, bo jak się okazuje, jego historia obejmuje dużo, dużo więcej niż tylko tę słynną brytyjską pisarkę.
“- Czy to był ten sam ten Orient Express z powieści Agathy Christie?
- Dokładnie ten. Trzynaście zabytkowych wagonów z lat dwudziestych i trzydziestych ubiegłego wieku.”
To na nim opiera się więc spora część intrygi kryminalnej, ale nie tylko - jest jeszcze ten wątek chiński, ba! nawet Kania na chwilę się tam wyprawia! To wątek wymagający większej uwagi, bo skupiony na szemranej polityce i działaniach, porachunkach mafijnych. Równoważy go dobrze lekka historia Heńka, którego długo roli w tym spektaklu nie znamy… Intryga kryminalna zatem jest bardzo bogata, bardzo zagmatwana - każda jej nić jest jednak skrupulatnie ułożona, tu wszystko jest po coś, wszystko ma swoje zadanie, choć z początku może się wydawać inaczej. Mimo tego przez historię płynie się z lekkością, a co ważniejsze - z ciekawością, tym przyjemnym napięciem, które sprawia, że książki po prostu nie chce się odkładać. Większa część historii toczy się w tempie umiarkowanym, finał jednak jest całkiem dynamiczny.
 
Już nieraz w recenzjach książek Macieja Siembiedy podkreślałam, że autor ogromną wagę przywiązuje do detali świata przedstawionego, do tego, by każdy szczegół oddać w stu procentach. I tak jest i tym razem – czy to chodzi o wyszukiwania internetowe czy o opisy orientalnego jedzenia. Jest to na pewno element, który wpływa na tempo akcji, ale jednocześnie nadaje światu przedstawionemu prawdziwości, co ogromnie podziwiam.
 
U Siembiedy postacie są zawsze nośnikiem powieści, tym elementem, dzięki któremu cała intryga, cała historia może wybrzmieć. A jednak i ich kreacje, choć nie są na pierwszym miejscu, to też zasługują na uwagę. Fani serii na pewno są już mocno do Jakuba przywiązani, choć podejrzewam, że ci dołączający dopiero teraz do serii, też szybko zapałają do niego sympatią. Kuba w końcu ma trochę więcej psychicznego luzu dzięki nowej pracy, a jednak problemy się nie zmniejszają – teraz trafia na wątki osobiste, gdyż jego partnerka Kasia zaczyna borykać się z depresją. Jest to temat trudny, ale w historii poboczny – obecny, ale nie dominujący. A jednak jego esencja oddana jest dobrze, choć zdaje się, że może nieco skrótowo – a może to wszystko dzięki najlepszym lekarzom, do których Kuba ma dostęp dzięki nowym znajomościom? Depresja to jednak nie jedyny trudny temat dotyczących postaci tej historii – jest też hazard, alkoholizm, ale i zwyczajna (dla fanów kryminałów) zemsta. Każdy z tych problemów jest w historii obecny i choć pozostaje w tle, to da się wyczuć, że traktowany jest poważnie.
 
„Orient” to tom serii przełomowy, zmieniający drogę zawodową głównego bohatera – środowisko IPN-u mocno go ograniczało, mocno osadzało w przeszłości. Teraz w końcu bohater będzie mógł zająć się wszystkim, co tylko wpadnie do głowy autora! To nieoczekiwana, ale wydaje się, że bardzo korzystna zmiana, ja na pewno już nie mogę doczekać się kolejnych zagadek, z którymi przyjdzie się Kubie mierzyć. W tej historii czuć zabarwienie sensacyjne, to rozbudowana intryga oparta na zagadkach związanych z koleją gra pierwsze skrzypce. Jest nieśpieszne, ale bardzo ciekawie, w stylu czuć te wyczucie, tę inteligencję i obycie ze słowem pisanym. A dla fanów kryminałów wątek Orient Expressu będzie nie lada gratką! „Orient” to solidna powieść, która zadowoli wszystkich fanów inteligentnej sensacji.
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Agora.



Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!
Czytaj więcej »

października 08, 2024

"Kairos" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

"Kairos" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Kairos
Cykl: saga grecka, tom 3
Data premiery: 09.10.2024
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 480
Gatunek: powieść historyczno-sensacyjna
 
Maciej Siembieda na rynku powieści beletrystycznych obecny jest od siedmiu lat. Debiutował powieścią sensacyjną “444”, która w tym roku wydana została ponownie w odświeżonej, lekko odchudzonej wersji (recenzja - klik!), a która równocześnie była pierwszym tomem serii z prokuratorem IPN-u Jakubem Kanią. Teraz liczy ona już sześć tomów (recenzje - klik!), w międzyczasie ukazała się także osobna powieść pt. “Gambit” (recenzja - klik), a dwa lata temu autor rozpoczął kolejny nowy projekt. Mówił o nim jako o swoim literackim marzeniu i teraz, gdy dzieło jest już ukończone, to wcale się nie dziwię, że TAKI autor miał marzenie, na które potrzebował czasu do realizacji… Jest nim saga polsko-grecka, trylogia, na którą składają się “Katharsis”, “Nemezis” i “Kairos”. “Kairos” równocześnie jest dziesiątą książką autora, doskonałym domknięciem serii i myślę, że kolejnym tytułem, który obok “Gambitu” i “Kukieł” wskakuje na półkę moich najmocniej ulubionym z ulubionych lektur! Muszę też od razu zaznaczyć, że da się czytać ją oddzielnie, bez znajomości “Katharsis” i “Nemezis” (recenzje –klik!) - z samej tej historii nic się nie straci, bo połączenie pomiędzy tomami jest bardzo … koronkowe - ci, co znają serię jakże połączenie docenią, ci, co nie znają, w ogóle tego w czasie lektury nie odczują. Takie rzeczy potrafi robić tylko Maciej Siembieda!
 
Rok 1937, Bytom, miasto podlegające Niemcom, z trzech stron otoczone granicą z Polską. To tam żyje rodzina Pyków, choć tak jak i teren, na jakim żyją, tak i oni są podzieleni - jeden brat jest za Polską, drugi za Niemcami. Ich dzieci, Walter z ojca niemieckiego i Bernard z ojca polskiego mimo różnic, jakie dzielą ich ojców, żyją ze sobą w zgodzie, a przede wszystkim dzielą jedną pasję - do piłki nożnej. Obydwoje grają w bytomskiej drużynie, jednak to Walter jest tą perełką futbolu, to on marzy o wejściu do reprezentacji Górnego Śląska. Niestety jego pewność na boisku staje się dla niego zgubą - zamiast wykorzystać okazję i podać do nieochranianego przez przeciwników kuzyna, sam rzuca się na bramkę, przez co tracą ten zwycięski punkt. Jednak Walter stracił coś więcej - szacunek kibiców i miejsce w drużynie. Nie zmienia to jednak jego planów - zrobi wszystko, by dostać się do reprezentacji Polski. A Bernard? Jego los w przeciągu kilku najbliższych lat ponownie skrzyżuje się z kuzynem - tym razem w czasie II wojny światowej spotkają się w Grecji… Czy mimo nienawiści ojców pozostaną sobie bliscy? A może emocja ta jest tak silna, że nieświadomie zostaje przekazana w genach?
 
Książka podzielona jest na wzór tragedii antycznej na prologos, trzy epejsodiony, stasimon i exodos, które zastępują polski prolog, części i epilog. Trzy epejsodiony są dzielone na rozdziały, w sumie jest ich 57, a każdy opatrzony jest datą roczną, czasami określeniem pory roku oraz miejsca akcji, którą opisuje. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a narrator naprzemiennie przedstawia czytelnikowi losy kilku postaci: przede wszystkim kuzynów Pyków, ale pojawia się też i pewien znany złodziej z Lwowa czy pewna Macedonka, która wśród kuzynów trochę namąci. Jego zadaniem przede wszystkim jest właśnie oddanie ich pogmatwanych losów, nie jest skory do wchodzenia w głowy postaci. Styl powieści jest doskonały, czuć w nim pasję do języka polskiego. Każde zdanie ma rytm, w każdym czuć, że ułożone jest ze starannością. Język jest pozornie prosty, ale pojawiają się bardzo cenne, ale i niebanalne porównania, które dodają lekturze tego smaczku, tego pazura, po którym od razu można poznać, kto za tymi słowami stoi. Od czasu do czasu pojawia się także gwara śląska, perfekcyjnie użyta i napisana, a choć nie jest tłumaczona przypisami, to wypowiedzi skonstruowane są tak, że raczej każdy z czytelników będzie w stanie sam rozszyfrować jej znaczenie.
“(...) proszę nigdy nie zarzucać donosicielstwa komuś, kto ma honor, bo może się tym honorem unieść.”
Zresztą autor śląskość oddał nie tylko poprzez język, ale także doskonałe wyczucie i zrozumienie skomplikowanej historii tego rejonu, sposobu bycia ludzi, którzy go zamieszkują, ich codzienności, przyzwyczajeń i relacji z innymi. Dbałość o detale w zobrazowaniu świata, przede wszystkim tego śląskiego, ale też nie tylko, bo z biegiem lektury trafiamy też i do Grecji, i Turcji i tam czuć to samo, daje poczucie jakby autor po prostu na tych terenach mieszkał od lat. Dokładnie oddane wnętrza domów, restauracji, tego, co trafia na talerze i do szklanek, to wszystko buduje bardzo realny, bardzo bliski rzeczywistości świat - a przynajmniej tyle mogę wywnioskować po fragmentach poświęconych rejonom śląskim, bo sama znam je od dziecka. Może też dlatego tak mocno je w tym tomie doceniam - bo jestem w stanie dostrzec tą dbałość o szczegóły życia codziennego jako mieszkanka Górnego Śląska.
“Dwie kultury kulinarne zgrabnie połączyły się na jednym talerzu, dając doskonały smak. Gdyby ludzie tak potrafili, świat zapomniałby o konfliktach.”
Jednak nie tylko codzienność oddana jest znakomicie. Historia toczy się na przestrzeni czterdziestu lat, a więc mamy w niej i czasy wojny, i czasu PRL-u. I ta rzeczywistość oddana jest z dużą znajomością realiów, momentami wręcz przeraża bestialskością czynów, za którymi stoi przecież człowiek - a jak autor wyznaje w posłowiu, to nie są wytwory jego wyobraźni, bo i spora część historii, postaci pobocznych, jej tła, jest oparta na tym, co działo się naprawdę. W przeciągu tych czterdziestu lat historii kuzynów Pyków przewijają się też postaci z dwóch poprzednich tomów - są to role w tle, role mocno drugoplanowe, ale pojawiają się w momentami mocno niespodziewanych, tak że ci czytelnicy, którzy je znają, będą najpierw zaskoczeni, a później pod podziwem jak sprytnie autor wplótł losy postaci z poprzednich tomów w losy kuzynów z tej powieści. Szczerze mam ochotę teraz wrócić do dwóch poprzednich i jeszcze raz prześledzić te kluczowe dla tego tomu momenty! Podkreślam jednak, że to smaczek dla tych, którzy znają całą sagę, jednak jest to zabieg tak dyskretny, że ci, co sięgają po “Kairos” jako powieść osobną, w ogóle tego nawiązania nie odczują.
“Przygarnęli go, dzielili się ostatnim kawałkiem chleba, opatrywali rany i osłaniali w potyczkach z Niemcami. Ma ich za to pozabijać? Bo tak chce polityka? Ta sama podstępna, brudna dziwka, która poróżniła go z Walterem, a wcześniej uczyniła ich ojców śmiertelnymi wrogami.”
Same kreacje postaci kuzynów, ale i sporej grupki osób, która ma wpływ na ich życia, są wielowymiarowe. Autor raczej nie analizuje ich psychologii, my poznajemy ich poprzez ich czyny, poprzez decyzje, jakie podejmują. I żadna z nich nie jest postacią po prostu dobrą czy po prostu złą (no, w tym wypadku w czasie wojny są wyjątki…), każda w pewnym momencie swojego życia budzi w czytelniku uczucia mieszane, ale chyba właśnie przez to jest im bliżej do realności - przecież każdy z nas w swoim życiu podjął egoistyczne czy po prostu głupie decyzje, prawda? My jednak żyjemy w czasach względnego pokoju, postacie “Kairosa” moją zadanie utrudnione przez polityczną zawieruchę, jaka rzuca ich w różne zakątki świata i do grup różnych światopoglądów.
“(...) miał na końcu języka, ale koniec języka nie jest organem odpowiedzialnym za odwagę. Częściej za głupotę.”
Sama historia jest porywająca. Mały człowiek na tle wielkiej politycznej, historycznej machiny. Rzucany z kąta w kąt, przez różne oddziały, partyzantki, obozy, aż po czasy komunizmu w Polsce, które momentami mogły być równie groźne, co czasy wojenne. Autor sprawnie prowadzi swoje postacie przez wydarzenia historyczne stawiając ich w sytuacjach trudnych, kiedy muszą podejmować decyzje, które zaważą na ich dalszym losie. To ten Kairos, wykorzystywanie szansy w chwili, gdy jest na to niepowtarzalna okazja, bo jej niewykorzystanie będzie w skutkach bolesne. I takich okazji postacie tej powieści mają co najmniej kilka… ale czy nie każda decyzja ma swoje konsekwencje?
“Zbliża się twój Kairos. Już idzie przez góry i pojawi się rano. Bądź czujny. Nie możesz go przegapić, bo się okrutnie na tobie zemści.”
Tym, co łączy losy obydwu Pyków, jest piłka nożna. I choć sama nie mogłabym stać dalej od fanów tego sportu, to w żaden sposób temat ten w powieści mi nie przeszkadzał. Może nie zorientowałam się, które fakty z historii futbolu są prawdziwe, a które wymyślone, którzy piłkarze żyli naprawdę, a którzy nie, ale nie miało to dla mnie znaczenia - ważniejszy był ten cel w życiu postaci, ta motywacja do działania, do spełniania swoich marzeń. I tu znowu pojawia się ciekawe zagadnienie - czy spełnienie marzenia w sposób niemoralny jest nadal warte gry? Zresztą cała ta historia może być chyba metaforą zawodów piłkarskich, meczu futbolowego - czasem swoimi decyzjami strzela się w punkt, czasami nie da się przestrzelić bardziej…
“Hipnotyzowała ich tandetnym patriotyzmem oraz hasłami prawa i sprawiedliwości polegającymi na tym, że sama była poza prawem i uznawała to za sprawiedliwe.”
Poza piłką nożną w tle jest jeszcze wielka polityka, która tak samo dobrze wpisuje się w alegorię meczu piłkarskiego.
“Wy, politycy (...) gracie piłką lepiej niż piłkarze.”
Czy są w książce zatem jakieś minusy? Jedyne, co zwróciło moją uwagę, to niektóre decyzje postaci, które zdają się delikatnie zbieżne z innych pojawiającymi się w poprzednich tomach. Ale też chyba nie można tego uznać za minus - niespodziewane są koleje losu, a emocje, jakie dyktują decyzje postaci, są przecież bardzo uniwersalne.
“(...) jeden moment i życie przekreślone na zawsze.”
Podsumowując, “Kairos” to idealne zamknięcie greckiej trylogii, której historia toczy się na przestrzeni lat, na przestrzeni zmian politycznych i geograficznych. To podróż przez kontynenty, przez ludzkie okrucieństwo i egoizm, ale i przez miłość, i marzenia. To doskonałe połączenie fikcji z prawdą historyczną, usnute z taką precyzją, że czytelnik podczas lektury nie jest w stanie stwierdzić co jest jednym, a co drugim. Powieść porywająca, napisana w doskonałym stylu, coś, co zachwyci każdego fana dobrych historii i dobrej literatury. Maciej Siembieda po raz kolejny przypomina tym tytułem, że moje uwielbienie do jego pióra jest solidnie uzasadnione!
 
Moja ocena: 9/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!
Czytaj więcej »

października 15, 2026

"Gustaw i Gadająca żaba" Maciej Siembieda

"Gustaw i Gadająca żaba" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Gustaw i Gadająca żaba
Data premiery: 23.09.2026
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 304
Gatunek: literatura piękna / nowele
 
W wieku, w którym inni marzą już o tym, by nic nie robić, on zaczął pisać powieści beletrystyczne. Klasycznie, piórem, kreśląc zdania w notatnikach. I wystarczyła mu zaledwie chwila, by wspiąć się na szczyt - każda z jego książek stała się bestsellerem, a teraz, po dziewięciu lat od debiutu powieściowego, na koncie ma sporą liczbę wyróżnień, w tym Nagrodę Wielkiego Kalibru i nominację do Nagrody Nike. Jego książki zostały też dostrzeżone przez twórców obrazu - do dziesięciu z trzynastu powieści zostały sprzedane prawa do ekranizacji.
Tym autorem jest Maciej Siembieda, człowiek, który przed wkroczeniem na rynek powieści kryminalno-sensacyjnej, przez trzydzieści lat prowadził śledztwa historyczne, który jako dziennikarz został trzykrotnie nagrodzony polskim Pulitzerem. Teraz, jak sam przyznaje, książki pisze dla frajdy, dla przyjemności łączenia fikcji z historiami prawdziwymi, których przez lata nazbierał tyle, że obawia się, że nie starczy mu życia, by o wszystkich opowiedzieć. I z tej potrzeby autor “Gustawem i Gadającą żabą” wkracza na nowy teren literacki - to nie powieści, ani nie opowiadania, to nowelki.
 
Jednak to nie jedyna innowacja, jaką przynosi ten zbiór. Pierwsza z dwóch opublikowanych nowel pt. “Gustaw” miała swoją premierę… na łamach Gazety Wyborczej! Jak za dawnych, dawnych lat, publikowana była w odcinkach - podzielona na siedem części ukazywała się na przełomie sierpnia i września w danej gazecie, zarówno w wersji papierowej, jak i cyfrowej. W dniu publikacji ostatniego odcinka, 12 września, książka pojawiła się w wersji cyfrowej: w ebooku i audiobooku, i początkowo na tym miało pozostać. Niedługo jednak po tym ogłoszeniu, Wydawnictwo Agora w odpowiedzi na prośby czytelników postanowiło wydać również książkę w papierze - i tak jedenaście dni po premierze wersji cyfrowej, na półki księgarskie trafił “Gustaw i Gadająca żaba” w twardej oprawie. Już teraz autor zapowiada, że to nie koniec jego przygody z tą formą opowieści - wiosną przyszłego roku z okazji dziesięciolecia na rynku beletrystycznym ukaże się drugi tom, który również zawierać będzie dwie nowelki.
 
Nowela pt. “Gustaw” rozpoczyna się na chwilę przed II wojną światową. Wieś Weissdorf ma zostać zalana - właśnie powstaje tama, która w tym miejscu zatrzyma wody rzeki Wstęga, z których powstanie jezioro Stausee. Mieszkańcy wioski muszą więc zostać przesiedleni - zbudowano dla nich nieopodal nowe osiedle. Wśród tych, którzy zmuszeni są do opuszczenia swoich domów, są młodzi przyjaciele: dziesięcioletni Achim i Gustaw. To wtedy Gustaw wpada na pomysł, by w chwili, gdy wioska zostanie opuszczona, na moment przed zalaniem, splądrować kościół - bo przecież komu potrzebne są złote ozdoby pod wodą? A kiedy znika w chwili, gdy nad stary Weissdorf nadciąga wielka woda, Achim ma przeczucie, że chyba jego plan nie przebiegł tak, jak powinien…
„Wszystko to sprawiało teraz wrażenie, jakby się zgarbiło i skurczyło ze wstydu, że broniło chorego porządku wymyślonego przez polityków, zakały rodzaju ludzkiego, wiecznie chciwych władzy. Bez względu na cenę, byle nie obejmowała ona ich utuczonych przywilejów i majątków.”
To opowieść złożona z siedmiu rozdziałów pisanych w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego, która rozciąga się na kilka dekad. Czytelnik początkowo towarzyszy Achimowi, później przenosi się na młodszych bohaterów, którzy do zalanego Weissdorf mają różne podejście, choć większość łączy jedno - miłość do wędkowania. Lata mijają, przychodzi i odchodzi wojna, zmienia się władza, nastaje i przemija PRL. Detale mijającego czasu stoją w kontraście do niezmiennego jeziora i niezmiennego Achima, który w miejscu, w którym kiedyś siedział na trawie, teraz dryfuje łódką. To na historii zalanej wioski i zniknięciu Gustawa zbudowana jest cała intryga noweli - intryga, która pokazuje, jak powstają i rozrastają się legendy. Piękna opowieść, w której ukazane jest, że z każdej pasji ktoś będzie chciał zrobić biznes, a wartość pieniądza stanie nad zwyczajną ludzką lojalnością.
„Za każdym zrywem wolnościowym kryje się dostęp do piwa i kiełbasy.”
Druga nowela pt. “Gadająca żaba” zaczyna się, gdy młody, gdański cinkciarz (uliczny sprzedawca zagranicznej waluty) Marek dostaje cynk od zaznajomionego milicjanta - dolary, które sprzedał dwóm gryzipiórkom posłużyły do kupienia sprzętu, na którym miały być drukowane ulotki Solidarności, a przez co może zostać zaraz osądzony o działalność wywrotową. Musi zatem uciekać - zostawić świeżo poślubioną żonę, uciec przez zieloną granicę, szukać azylu i ułożyć sobie życie no nowo… Tylko co on może teraz robić z tak ubogim zawodowym doświadczeniem?
„Z jednego fotela Kontiki na drugi wędrowało złoto i brylanty, ale przede wszystkim kolekcje portretów prezydentów USA wydrukowanych na banknotach. W ilościach hurtowych, bo od detalu byli cinkciarze stojący pod Pewexem w Dolarowcu.”
Ta historia rozpisana jest na dziesięć rozdziałów pisanych z perspektywy Marka i jego żony Beaty w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego. Choć zaczyna się motywem politycznym, to szybko okazuje się, że jest to jednak opowieść o ludziach. O Marku, cwaniaku, który we wszystkim potrafi znaleźć sposób na nie całkiem legalny biznes i o Beacie, która połączona z nim uczuciem staje na rozdrożu: wybrać związek i porzucić swoje życie czy jednak postawić na siebie. Żadne z nich nie dokonuje w swoim życiu szczególnie trafionych wyborów, żadne z nich nie jest wolne od konfabulacji. Historia rozpisana na kilka lat zaprasza czytelnika w piękne rejony, na Lazurowe Wybrzeże, gdzie bogactwo potrafi uderzyć do głowy, a sprytny Polak zawsze znajdzie okazję do uszczknięcia kawałka tortu dla siebie. Autor w bardzo luźny sposób opiera historię na motywie baśni księcia zamienionego w żabę, w której to żaba staje się od księcia cenniejsza…
„(...) szczęście w życiu nie polega na tym, żeby mieć królewicza, ale gadającą żabę.”
W obydwu historiach do upadku prowadzi egoizm, działania podejmowane z niemoralnych pobudek, w których postacie stawiają swoje dobro na pierwszym miejscu kosztem innych. Obydwa łączy dbałość o detale otoczenia - sposób, w jaki autor oddaje tło i charakter czasów, w których toczy się ich akcja, daje poczucie oddanej wiernie rzeczywistości, ba! nie tylko wiernie, ale i bardzo filmowo. Obydwie nowele łączy też styl autora - jego sposób budowy zdań, niebanalne porównania, ożywianie najnudniejszych czynności czy przedmiotów martwych sprawiają, że bez względu o czym autor pisze, tekst staje się pasjonujący. Perfekcyjnie dobrane, użyte słowa, rytm zdań, który sprawia, że książkę czyta się, jakby przepływało się przez chmurki, dają poczucie, że nic nie dzieje się w tych historiach przypadkiem, a każde słowo, każdy gest postaci, każdy opis zostały skrupulatnie przemyślane. Uwielbiam tę pasję, tę subtelną literackość Siembiedy, która sprawia, że nawet opis wymiany waluty jest zabawny i absorbujący. Więc tak, zbiorem “Gustaw i Gadająca żaba” Maciej Siembieda dowodzi, że nie potrzebuje nic więcej niż człowieka z jego charakterem pełnym niedoskonałości, by stworzyć opowieść, od której nie chce się odrywać nawet na moment.
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!
Czytaj więcej »

kwietnia 15, 2020

"Wotum" Maciej Siembieda

"Wotum" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Wotum
Cykl: Jakub Kania, tom 3
Data premiery: 11.03.2020
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 392
Gatunek: powieść sensacyjna/thriller

Maciej Siembieda zalicza się do grona moich ulubionych polskich pisarzy. Na każdą jego powieść czekam z ogromną niecierpliwością, wypatruję nowych wpisów autora w mediach społecznościowych, a teraz czekam na każde kolejne opowiadanie z serii #setkadokawy – opowiadanie na sto słów, krótka forma literacka w dobie koronawirusa.
Siembieda przez przeszło 30 lat prowadził dziennikarskie śledztwa historyczne. To szanowany dziennikarz, który kilka razy został nagrodzony tak zwanym polskim Pulitzerem, czyli nagrodą Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w kategorii reportaż. Teraz, niejako na emeryturze, przerabia swoje najciekawsze śledztwa na powieści – nikt tak jak on nie łączy prawdy z fikcją, w jego powieściach te dwie płaszczyzny przenikają się nieustannie.
Na mnie jak na razie największe wrażenie z beletrystycznego dorobku autora zrobił zeszłoroczny „Gambit” – to historia wielowymiarowa, pełna, piękna i wzruszająca. (recenzja – klik!). Książki z cyklu o Jakubie Kani, detektywie z IPN-u są trochę inne – bardziej sensacyjne, z większym humorem, powiedziałabym, że trochę lżejsze. Nie znaczy to, że są gorsze – nie, po prostu są inne.

„Wotum” skupia się na wątku najsłynniejszego polskiego sakralnego obrazu – Czarnej Madonny. W grudniu 2012 na obraz przeprowadzony zostaje zamach – gdyby nie szyba pancerna, zainstalowana przed obrazem na chwilę przed tym wydarzeniem (przypadek?) to zostałby zniszczony na zawsze. Definitor zakonu paulinów jest przekonany, że za tym wszystkim stoi tajna sekta, sięgająca czasów potopu szwedzkiego, która nie uznaje dewocjonaliów. Ze swoimi podejrzeniami zgłasza się do Jakuba Kani, prosi go o pomoc w rozwiązaniu zagadki. Kuba początkowo niechętny w końcu ulega definitorowi i jak zawsze w pełni poświęca się śledztwu. Gdzie go ono zaprowadzi? Czy tajna sekta faktycznie istnieje? I co do tego wszystkiego ma kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z pewnej wsi na Opolszczyźnie, która objęta jest ścisłą tajemnicą?
„Jeśli rzeczywiście ludzie pochodzą od małpy, to prokurator Jakub Kania pochodził od beagle’a, a raczej – biorąc pod uwagę skłonność do nadwagi – od basseta. Kiedy trafił na ślad, nie dało się go zatrzymać, a że nikt jeszcze nie wymyślił sposobu, jak przekonać rasowego psa gończego, by usiadł spokojnie i podjął trop za cztery dni, Kuba musiał pojechać w Wigilię do biblioteki. Nawet kosztem złamania przyrzeczenia. Po prostu musiał.”
Książka składa się z prologu, pięciu części i epilogu. Każdy z rozdziałów podzielony jest na rozdziały opatrzone datą i miejscem wydarzeń. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, głównie skupia się na postaci Kuby, bacznie obserwuje jego zachowania i myśli, jest wszystkowiedząca.
O stylu autora mogłabym napisać prawdziwą epopeję. Nikt nie pisze z takim pazurem, z takim zamiłowaniem a zarazem zrozumieniem słowa. Siembieda bawi się językiem, nie stroniąc od humoru. To prawdziwa przyjemność czytać jego powieści, z „Wotum” nie było inaczej. Mogłabym się założyć, że nawet o najnudniejszej czynności na świecie, autor potrafił by napisać tak, że czytałoby się z zapartym tchem. Z gracją sięga po morze środków stylistycznych, nie boi się ożywiać takie przedmioty jak ekspres do kawy czy drukarkę. Przede wszystkim widać, że pisanie to dla autora niesamowita frajda, czuć to na każdej stornie, a czytelnik dzięki temu razem z autorem bawi się znakomicie.

Co do samej fabuły, to, jak zawsze u autora w cyklu o Kani, jest dużo wątków sensacyjnych, które wydają się wręcz nieprawdopodobne, ale podszyte są prawdziwymi wydarzeniami. Pełno to spisków, intrygi i tajemnic, nie sposób się nudzić, a każdą stronę czyta się w pełnym skupieniu, by nie uronić ani jednego szczegółu.

Nie byłabym też sobą, gdybym nie wspomniała o bohaterach. Jakub Kania to całkowite przeciwieństwo znanych nam detektywów. Nie pije (a przynajmniej nie w nadmiernych ilościach), wiedzie spokojne rodzinne życie z uroczą partnerką i dwoma córkami przy boku, nie ma większych problemów egzystencjalnych, a jego środowiskiem naturalnym jest kuchnia i restauracja. Jak sam twierdzi, jego mózg działa na cukier, więc nie odmawia sobie serniczka czy innych słodkości. Chodzi w czerwonym swetrze, który wcale nie skrywa jego brzuszka. To bohater, którego chyba nie da się nie polubić, a ja lubię go tym bardziej, bo podzielam jego kulinarno-degustacyjne pasje 😊
„Doznania kulinarne u większość ludzi budzą błogą beztroskę, u niego natomiast wywoływały produkt uboczny: niezwykła jasność myślenia. Logika Kuby współgrała z jego przewodem pokarmowym. Po kotlecikach jagnięcych z rozmarynem, jakie zjadł przed kwadransem, mógłby wytłumaczyć teorię względności swojej młodszej córce.”
W tym tomie znajdziemy też mocno rozwinięty wątek relacji Kuby z jego ojcem, zrozumiemy jego przeszłość i podejście do rodziny. Z wszystkich trzech opowieści o tym bohaterze, ta chyba najmocniej zagłębia się w jego prywatną historię.

Ostatnią sprawą, o której koniecznie muszę tu wspomnieć, jest temat dzieł sztuki, ich kradzieży, podróbek i innych tajemnic z nimi związanych. To wdzięczny temat, dla mnie każda książka, która w jakikolwiek nawiązuje do sztuki, a szczególnie do malarstwa, jest fascynująca, z tą nie było inaczej. Tu poznajemy historię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, a także ogólnie losy sztuki sakralnej – temat, który raczej nieczęsto przewija się w literaturze. Tym mocniej go tutaj doceniam, bo oczywiście większość tylko opowieści oparta jest na prawdzie.

O książce mogłabym jeszcze długo pisać, ale myślę, że najważniejsze punkty udało mi się już przytoczyć. Nie przedłużając – „Wotum” to świetna powieść sensacyjna, którą czyta się z ogromną przyjemnością. Historia wciąga tym mocniej, iż swoje fundamenty zawdzięcza faktom, prawdziwym historiom, które autor odkrywał lata temu w czasach swojej kariery dziennikarza śledczego. Do tego dokładamy dobry humor i umiłowanie słowa pisanego i mamy książkę, która na rynku literatury rozrywkowej zajmie naprawdę wysokie miejsce. Ja oczywiście już teraz czekam na kolejną powieść autora, chociaż wiem, że na stworzenie tak dobrej, przemyślanej i dopracowanej w każdym calu historii na pewno przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać. Niemniej jednak – warto!

Moja ocena: 8/10

Za egzemplarz książki do recenzji dziękuję Wydawnictwu Agora!
Czytaj więcej »

kwietnia 30, 2025

"Sobowtór" Maciej Siembieda

"Sobowtór" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Sobowtór
Cykl: Jakub Kania, tom 7
Data premiery: 23.04.2025
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 376
Gatunek: powieść sensacyjna / historyczna
 
Maciej Siembieda to jeden z polskich współczesnych autorów, który nigdy czytelnika nie zawodzi. Czy to przez jego niepowtarzalny, elokwentny i przyjemnie zabawny styl, w którym czuć, że pisanie sprawia mu czystą radość? Czy wplatanie historii prawdziwych w fikcję literacką? A może wieloletnie doświadczenie nagradzanego dziennikarza śledztw historycznych? Kto wie, ważne, że to za każdym razem działa!
Autor debiutował w roku 2017 pierwszym tomem serii thrillerów sensacyjnych z Jakubem Kanię - wtedy prokuratorem IPN-u, teraz, od dwóch najnowszych tomów: szóstego i siódmego eksperta od oszustw ubezpieczeniowych. “Sobowtór” jest jego dziesiątą powieścią.
 
Rok 2016, Warszawa. Towarzystwo Ubezpieczeń i Asekuracji Hathor Polska dostaje zlecenie na ubezpieczenie dwóch obrazów, które Fundacja Soboniów zamierza wystawić podczas wielkiej wystawy sztuki szykowanej na rok przyszły - są to obrazy znanego malarza, nikt nie wie jednak jakiego, ale wszystkie mają zaświadczenia o autentyczności. Firma widzi w tym świetny interes, doskonały sposób na zarobek, Jakub Kania jednak po rozmowie z dziennikarką specjalizującą się w malarstwie sprzed wieków, jest przekonany, że Fundacja Soboniów planuje jakieś przekręt… Kiedy dzieli się swoją uzasadnioną wątpliwością z przełożoną, dostaje zakaz, by się tą sprawą nie zajmować. Jednak nie daje mu to spokoju, szczególnie iż wkrótce dowiaduje się, że w sprawę może być zamieszany fałszerz sztuki, którego od pięciuset lat ścigają służby… Jak to możliwe? Jeden człowiek nie może tak długo żyć, a jednak co jakiś czas na rynku pojawiają się obrazy powstałe jedną ręką, z użyciem XVI-wiecznych materiałów, a jednak za każdym razem nieprzechodzące testów na stwardnienie farby, co dowodzi, że zostały namalowanie niedawno… Czy to właśnie taki obraz ma pojawić się teraz na planowanej wystawie?
 
Książka podzielona jest na prolog, dwie części składające się w sumie z 47 rozdziałów i epilog. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przede wszystkim z perspektywy Jakuba, jednak nie tylko - pojawiają się też rozdziały, które mogą być powiązane z fałszerzem, a gdy akcja cofa się do chwili na moment przed wybuchem II wojny światowej, uwaga czytelnika skupiona zostaje na Kazimierzu Soboniu i hrabiance Ninie Rzewuskiej. Podział czasu akcji rozłożony jest na fragmenty - kilka rozdziałów spędzamy we współczesnym świecie, by na kilka kolejnych przenieść się w czasy II wojny światowej i później. Jak już wspomniałam, styl powieści jest charakterystyczny dla autora. Czuć w nim dbałość o słowo i miłość do języka polskiego, który traktowany jest tutaj z poszanowaniem. Autor lubi bawić się opisami, porównaniami i metaforami, dzięki czemu dostajemy takie kombinacje słów, o jakich nie pomyśli nikt inny. A jednak wszystkie te zabiegi są na tyle subtelne, że nie odciągają uwagi od samej historii, która zawsze dla autora sprawuje rolę nadrzędną.
“(...) teczki (...) są czyste jak sumienia polityków. W sensie nieużywane.”
Tutaj historia toczy się dwutorowo, choć w obydwu czasach skupia się na motywie sztuki malarskiej i przekrętach z nią związanych. W przeszłości sporo miejsca zajmuje wątek II wojny światowej i tego, co działo się ze obrazami na terenie Krakowa na przykładzie jednego bohatera - bohatera wątpliwego moralnie, który jednak wpadł na trop tak zwanego Gemella, czyli sobowtóra malującego dokładnie tak, jak Holbein. W czasach współczesnych wątek sobowtóra jest kontynuowany, jednak tym, co mocno przyciąga naszą uwagę jest temat ubezpieczenia wystawy i próba odkrycia w czym tkwi haczyk… Autor opowieść prowadzi sprawnie, dobrze utrzymuje zaciekawienie czytelnika na stałym poziomie, sprytnie podsuwając kolejne tropy i sugerując, że niemożliwe jednak może być możliwe…. Cała intryga jest solidnie zbudowana, a tym, co wyjątkowo zaskakuje, jest splecenie fabuły z fikcji i prawdy tak koronkowo, że bardzo trudno jest ją od siebie odróżnić. Autor pomaga nam w tym dopiero w posłowiu. Podziw czytelnika na pewno wzbudzi też sama wiedza autora - w historię bardzo sprawnie i niewymuszenie wplecione są ciekawostki z malarstwa, jak i szczegóły tego, jak wyglądają teraz i prace konserwacyjne i badania historii obrazów. Naprawdę fascynujące procesy!
“- Zaraz, zaraz - przerwał Kuba. - Jak to możliwe?
Dziennikarka zmrużyła oczy.
- Czego nie rozumiesz? Po prostu Hans Holbein nigdy nie umarł. Mieszka sobie gdzieś na świecie, ma jeszcze parę starych desek, trzaska co jakiś czas kolejny portrecik z epoki i układa listę gości na swoje pięćsetne urodziny.”
Tym, co łączy serię w jedno, są nie tylko motywy dość często pojawiającej się szeroko pojmowanej sztuki i wplecenie w fabułę historii prawdziwej, ale i postać Kuby, który nie jest kreacją tak dominującą nad fabułą, by czytelnik, który wybrał lekturę serii niechronologiczną, poczuł, że ma jakieś braki. Zresztą najczęściej czas pomiędzy tomami jest na tyle duży, że życie Kuby zmienia się gdzieś w tle. Tym razem od wydarzeń z “Orientu’” nie upłynęło wiele, Kuba jest w sumie w tym samym momencie życia, nadal jego małżeństwo zdaje się chwiejne, a teraz przyjdzie im zmierzyć się z kolejnymi wyzwaniami partnerskimi i rodzicielskimi. A jednak Kuba to po prostu dobry facet - nawet kuszony przez ponętne koleżanki, trzyma się wiernie swojej Kasi, nawet kuszony grubą kasą, nie daje się przekupić i zawsze dąży do prawdy i sprawiedliwości. Jest przy tym swobodny, bardzo łatwo rozmawia mu się z ludźmi, bardzo łatwo prowadzi rozmowy. Nie będę też ukrywać, że moją sympatię wzbudza jego zamiłowanie do naprawdę dobrego jedzenia, które w tej historii również przez fabułę przewijać się musi.
“- Kuba - stwierdziła - byłbyś całkiem dobrym menadżerem, gdyby nie jedna wada, która cię dyskwalifikuje. Podchodzisz do tematów zbyt emocjonalnie. To bardzo nieprofesjonalne. Czemu ty się tak unosisz honorem?
Jakub Kania wzruszył ramionami.
- Nie wiem - odparł. - Może dlatego, że go mam.”
W tym tomie najbardziej wyrazistą postacią jest dziennikarka Ludmiła Ungier, kobieta ponętna i posiadająca dużą wiedzę, sprytna i nieukrywająca swojej seksualności. Jej postać dobrze obrazuje przeciwności, z jakimi nawet najsłynniejsi dziennikarze muszą się borykać, dodaje też pikanterii, choć sama akurat za tym aspektem fabularnym nie przepadam.
 
A co z tytułem? Można go rozpatrywać na wielu płaszczyznach, w fabule pojawia się wiele dubli wszelakich - nie zamierzam ich zdradzać, to prawdziwa frajda tropić jest samodzielnie! Fanów twórczości autora jednak najmocniej na pewno zafrapuje sam obraz, który widnieje na okładce książki (i który oczywiście odgrywa ważną rolę w fabule), który przedstawia wizerunek … sobowtóra samego autora!
 
O “Sobowtórze” mogłabym jeszcze pisać dużo i długo - autor swoją opowieść ubarwił takimi detalami, taką ilością szczegółów, że tak naprawdę na każdej stronie znalazłoby się coś, co byłoby warte umówienia w recenzji. A jednak nie ma co przedłużać, lepiej skończyć już teraz - myślę, że wystarczy napisać, iż “Sobowtór” to historia dopracowana, w której czuć tę frajdę z budowania opowieści, spisywania jej na kartce. To coś dla czytelników chętnie sięgających po powieści z motywem historycznym, jak i tajemnicą delikatnie szpiegowską - w końcu tropienie fałszerza sztuki (na pewno fałszerza?) musi mieć w sobie wydźwięk lekko sensacyjny. Wiedza autora, umiejętność wplatania jej w historię tak swobodnie, jak i ogrom ciekawostek zawartych w powieści sprawiają, że jest to lektura niezapomniana, która daje czytelnikowi czystą przyjemność. Gdyby tylko wszyscy autorzy dbali już o samą warstwę językową powieści tak bardzo jak robi to Maciej Siembieda!
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 
(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 
Dodaj na półkę - klik!


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!
Czytaj więcej »