Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania maciej siembieda, posortowane według daty. Sortuj według trafności Pokaż wszystkie posty
Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania maciej siembieda, posortowane według daty. Sortuj według trafności Pokaż wszystkie posty

października 15, 2026

"Gustaw i Gadająca żaba" Maciej Siembieda

"Gustaw i Gadająca żaba" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Gustaw i Gadająca żaba
Data premiery: 23.09.2026
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 304
Gatunek: literatura piękna / nowele
 
W wieku, w którym inni marzą już o tym, by nic nie robić, on zaczął pisać powieści beletrystyczne. Klasycznie, piórem, kreśląc zdania w notatnikach. I wystarczyła mu zaledwie chwila, by wspiąć się na szczyt - każda z jego książek stała się bestsellerem, a teraz, po dziewięciu lat od debiutu powieściowego, na koncie ma sporą liczbę wyróżnień, w tym Nagrodę Wielkiego Kalibru i nominację do Nagrody Nike. Jego książki zostały też dostrzeżone przez twórców obrazu - do dziesięciu z trzynastu powieści zostały sprzedane prawa do ekranizacji.
Tym autorem jest Maciej Siembieda, człowiek, który przed wkroczeniem na rynek powieści kryminalno-sensacyjnej, przez trzydzieści lat prowadził śledztwa historyczne, który jako dziennikarz został trzykrotnie nagrodzony polskim Pulitzerem. Teraz, jak sam przyznaje, książki pisze dla frajdy, dla przyjemności łączenia fikcji z historiami prawdziwymi, których przez lata nazbierał tyle, że obawia się, że nie starczy mu życia, by o wszystkich opowiedzieć. I z tej potrzeby autor “Gustawem i Gadającą żabą” wkracza na nowy teren literacki - to nie powieści, ani nie opowiadania, to nowelki.
 
Jednak to nie jedyna innowacja, jaką przynosi ten zbiór. Pierwsza z dwóch opublikowanych nowel pt. “Gustaw” miała swoją premierę… na łamach Gazety Wyborczej! Jak za dawnych, dawnych lat, publikowana była w odcinkach - podzielona na siedem części ukazywała się na przełomie sierpnia i września w danej gazecie, zarówno w wersji papierowej, jak i cyfrowej. W dniu publikacji ostatniego odcinka, 12 września, książka pojawiła się w wersji cyfrowej: w ebooku i audiobooku, i początkowo na tym miało pozostać. Niedługo jednak po tym ogłoszeniu, Wydawnictwo Agora w odpowiedzi na prośby czytelników postanowiło wydać również książkę w papierze - i tak jedenaście dni po premierze wersji cyfrowej, na półki księgarskie trafił “Gustaw i Gadająca żaba” w twardej oprawie. Już teraz autor zapowiada, że to nie koniec jego przygody z tą formą opowieści - wiosną przyszłego roku z okazji dziesięciolecia na rynku beletrystycznym ukaże się drugi tom, który również zawierać będzie dwie nowelki.
 
Nowela pt. “Gustaw” rozpoczyna się na chwilę przed II wojną światową. Wieś Weissdorf ma zostać zalana - właśnie powstaje tama, która w tym miejscu zatrzyma wody rzeki Wstęga, z których powstanie jezioro Stausee. Mieszkańcy wioski muszą więc zostać przesiedleni - zbudowano dla nich nieopodal nowe osiedle. Wśród tych, którzy zmuszeni są do opuszczenia swoich domów, są młodzi przyjaciele: dziesięcioletni Achim i Gustaw. To wtedy Gustaw wpada na pomysł, by w chwili, gdy wioska zostanie opuszczona, na moment przed zalaniem, splądrować kościół - bo przecież komu potrzebne są złote ozdoby pod wodą? A kiedy znika w chwili, gdy nad stary Weissdorf nadciąga wielka woda, Achim ma przeczucie, że chyba jego plan nie przebiegł tak, jak powinien…
„Wszystko to sprawiało teraz wrażenie, jakby się zgarbiło i skurczyło ze wstydu, że broniło chorego porządku wymyślonego przez polityków, zakały rodzaju ludzkiego, wiecznie chciwych władzy. Bez względu na cenę, byle nie obejmowała ona ich utuczonych przywilejów i majątków.”
To opowieść złożona z siedmiu rozdziałów pisanych w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego, która rozciąga się na kilka dekad. Czytelnik początkowo towarzyszy Achimowi, później przenosi się na młodszych bohaterów, którzy do zalanego Weissdorf mają różne podejście, choć większość łączy jedno - miłość do wędkowania. Lata mijają, przychodzi i odchodzi wojna, zmienia się władza, nastaje i przemija PRL. Detale mijającego czasu stoją w kontraście do niezmiennego jeziora i niezmiennego Achima, który w miejscu, w którym kiedyś siedział na trawie, teraz dryfuje łódką. To na historii zalanej wioski i zniknięciu Gustawa zbudowana jest cała intryga noweli - intryga, która pokazuje, jak powstają i rozrastają się legendy. Piękna opowieść, w której ukazane jest, że z każdej pasji ktoś będzie chciał zrobić biznes, a wartość pieniądza stanie nad zwyczajną ludzką lojalnością.
„Za każdym zrywem wolnościowym kryje się dostęp do piwa i kiełbasy.”
Druga nowela pt. “Gadająca żaba” zaczyna się, gdy młody, gdański cinkciarz (uliczny sprzedawca zagranicznej waluty) Marek dostaje cynk od zaznajomionego milicjanta - dolary, które sprzedał dwóm gryzipiórkom posłużyły do kupienia sprzętu, na którym miały być drukowane ulotki Solidarności, a przez co może zostać zaraz osądzony o działalność wywrotową. Musi zatem uciekać - zostawić świeżo poślubioną żonę, uciec przez zieloną granicę, szukać azylu i ułożyć sobie życie no nowo… Tylko co on może teraz robić z tak ubogim zawodowym doświadczeniem?
„Z jednego fotela Kontiki na drugi wędrowało złoto i brylanty, ale przede wszystkim kolekcje portretów prezydentów USA wydrukowanych na banknotach. W ilościach hurtowych, bo od detalu byli cinkciarze stojący pod Pewexem w Dolarowcu.”
Ta historia rozpisana jest na dziesięć rozdziałów pisanych z perspektywy Marka i jego żony Beaty w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego. Choć zaczyna się motywem politycznym, to szybko okazuje się, że jest to jednak opowieść o ludziach. O Marku, cwaniaku, który we wszystkim potrafi znaleźć sposób na nie całkiem legalny biznes i o Beacie, która połączona z nim uczuciem staje na rozdrożu: wybrać związek i porzucić swoje życie czy jednak postawić na siebie. Żadne z nich nie dokonuje w swoim życiu szczególnie trafionych wyborów, żadne z nich nie jest wolne od konfabulacji. Historia rozpisana na kilka lat zaprasza czytelnika w piękne rejony, na Lazurowe Wybrzeże, gdzie bogactwo potrafi uderzyć do głowy, a sprytny Polak zawsze znajdzie okazję do uszczknięcia kawałka tortu dla siebie. Autor w bardzo luźny sposób opiera historię na motywie baśni księcia zamienionego w żabę, w której to żaba staje się od księcia cenniejsza…
„(...) szczęście w życiu nie polega na tym, żeby mieć królewicza, ale gadającą żabę.”
W obydwu historiach do upadku prowadzi egoizm, działania podejmowane z niemoralnych pobudek, w których postacie stawiają swoje dobro na pierwszym miejscu kosztem innych. Obydwa łączy dbałość o detale otoczenia - sposób, w jaki autor oddaje tło i charakter czasów, w których toczy się ich akcja, daje poczucie oddanej wiernie rzeczywistości, ba! nie tylko wiernie, ale i bardzo filmowo. Obydwie nowele łączy też styl autora - jego sposób budowy zdań, niebanalne porównania, ożywianie najnudniejszych czynności czy przedmiotów martwych sprawiają, że bez względu o czym autor pisze, tekst staje się pasjonujący. Perfekcyjnie dobrane, użyte słowa, rytm zdań, który sprawia, że książkę czyta się, jakby przepływało się przez chmurki, dają poczucie, że nic nie dzieje się w tych historiach przypadkiem, a każde słowo, każdy gest postaci, każdy opis zostały skrupulatnie przemyślane. Uwielbiam tę pasję, tę subtelną literackość Siembiedy, która sprawia, że nawet opis wymiany waluty jest zabawny i absorbujący. Więc tak, zbiorem “Gustaw i Gadająca żaba” Maciej Siembieda dowodzi, że nie potrzebuje nic więcej niż człowieka z jego charakterem pełnym niedoskonałości, by stworzyć opowieść, od której nie chce się odrywać nawet na moment.
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

kwietnia 14, 2026

"Upiór" Maciej Siembieda

"Upiór" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Upiór
Cykl: Jakub Kania, tom 8
Data premiery: 25.03.2026
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 336
Gatunek: powieść kryminalna / sensacyjna
 
Od kilku dobrych lat powieści Macieja Siembiedy cieszą się ogromną popularnością, co jego samego stawia w czołówce polskich autorów tworzących w gatunku powieści kryminalnych. Co ciekawe, na rynku beletrystycznym pojawił się zaledwie dziewięć lat temu - w 2017 debiutował powieścią “444” (recenzja - klik!), która rozpoczęła cykl z Jakubem Kanią, wtedy jeszcze przedstawianym jako prokurator IPN-u. Nie było to jednak jego pierwsze spotkanie z piórem i tajemnicami, które oddziałują na wyobraźnię - wcześniej przez ponad trzydzieści lat był dziennikarzem, prowadził śledztwa historyczne, za które był nagradzany i do teraz jest ceniony. I to w jego powieściach czuć - nie tylko pod względem literackim, który dopracowany jest do perfekcji, ale też pod kątem fabuły, która usiana jest ciekawostkami, na jakie w przeszłości się natknął. “Upiór” jest tego perfekcyjnym przykładem - opiera się o historie i ludzi, z jakimi jego ścieżka skrzyżowała się dwadzieścia lat temu. To trzynasta powieść w karierze beletrystycznej Macieja Siembiedy, ósma z cyklu z Jakubem Kanią - pisana jest jednak tak, że można czytać ją bez zachowania kolejności chronologicznej serii.
 
Grudzień 2018 roku dla Beaty Kopczyńskiej jest prawdziwym dopełnieniem klęsk, jakie spadły na nią w przeciągu ostatniej dekady. Do tej pory poważany w środowisku Dom Pogrzebowy Kopczyńskich w wyniku pomyłki pracownika zmuszony jest zamknąć swoją działalność - biznes przechodzi w ręce innego właściciela, by zarządzająca nim Beata mogła pokryć wysokie odszkodowanie, jakie musi zapłacić za przypadkową zamianę ciał… Kiedy więc okazuje się, że sama jest beneficjentką polisy na dwa miliony staje przed poważnym dylematem - co jest ważniejsze: prawda czy pieniądze? To jednak nie tylko od niej zależy. W sprawę ingeruje firma ubezpieczeniowa, która decyduje się przeprowadzić śledztwo, niepewna czy taka wypłata na pewno się należy. A żeby to zrobić, trzeba zgłębić się w historię ojca Beaty, Marka, który jeszcze jako nastolatek dziwnie mocno interesował się tematem śmierci… Jaka tajemnica kryje się w jego historii? I co jego opowieść ma wspólnego z Władysławem Reymontem? To zadanie dla Jakuba Kani, jednak czy na pewno będzie w stanie się go podjąć?
“W mojej branży nie można tracić człowieczeństwa, ale trzeba umieć wyłączyć emocje.”
Książka rozpisana jest na cztery części i epilog. Każda część dzielona jest kilkustronicowe rozdziały, które otwiera określenie czasu - akcja powieści rozpoczyna się w grudniu 2018 roku, kończy kilka miesięcy później, ale nie toczy się całkowicie linearnie, bo sięga aż trzydziestu lat wstecz. Umiejscowienie akcji dyktowane jest samą opowieścią - początkowo czas teraźniejszy przeplata się z przeszłością, później to w przeszłości zostajemy na dłużej, by ostatecznie wrócić i zostać już w szeroko pojmowanej teraźniejszości. Początkowe zmiany czasu i narracji mogą wymagać od czytelnika większego skupienia, konieczne jednak są, by oddać historię w pełni.
Narracja powieści prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a narrator obserwuje naprzemiennie kilka postaci: jest oczywiście Kuba, ale i Beata Kopczyńska, a w przeszłości jej ojciec i kilka innych postaci w całą sprawę uwikłanych. Stylistycznie książka jest znakomita - lekkość pióra autora, jego swoboda w posługiwaniu się językiem literackim, który z jednej strony jest elegancki, z drugiej bardzo plastyczny, sprawia, że przez powieść się płynie, nie ma w niej żadnego zawahania, żadnego momentu, w którym ze względu na budowę zdania musiałabym wracać, by na pewno zrozumieć, co autor chciał przekazać, co zdarza mi się często u innych autorów - u Siembiedy nigdy. Ten autor z dużym wyczuciem prowadzi narrację, w odpowiednich miejscach przyspiesza, by za chwilę pokusić się o stwierdzenia uniwersalne, a czasami o lekką ironię, co sprawia, że powieść jest po prostu równa i pełna. Niewiele autorów dba o język tak, jak ten!
“Milczenie to najlepsze lekarstwo na wszystko, co nas prześladuje. Udawajmy, że czegoś nie ma, to może to coś rzeczywiście zniknie. Tuszujmy niewygodne tematy, ukrywajmy prawdę, zamiatajmy ją pod dywan. Albo lekceważmy. Wmawiajmy sobie, że to nic takiego. Aż dobierze się do nas tak, że nie będziemy mogli nad tym zapanować. A wtedy pozostaną już tylko leki, terapia, szpital psychiatryczny albo samobójstwo.”
Oczywiście nie umniejsza to dbałości o samą fabułę. W “Upiorze” przede wszystkim zaskakuje pomysł, w którym autor łączy biznes funeralny z ludzkim, znanym od wieków lękiem przed śmiercią, a w szczególności przed… pogrzebaniem za życia, co ma nawet specjalną nazwę - to tafefobia. To jeden z wręcz pierwotnych lęków ludzkości, którego historia jest makabryczna, acz ciekawa, z czego tutaj Siembieda korzysta w pełni. Nie byłby jednak sobą, gdyby intrygi nie rozbudował mocniej - poruszamy się więc w tematach dawnych legend, nowoczesnych wynalazków, a także wspomnianego i widocznego na okładce Władysława Reymonta, którego krótką biografię wraz z jednym w jego utworów w powieści poznajemy. Jak zawsze budując intrygę, autor opiera się częściowo na prawdzie historycznej, którą dzięki fikcji literackiej składa w jedną, skomplikowaną, wielowątkową i budzącą podziw całość.
 
Książka poprzez swoją tematykę osadza się na wąskiej granicy pomiędzy życiem a śmiercią - czy jest coś pomiędzy? Czy można żyć i nie żyć równocześnie? Jak doświadczenia śmierci czy śmierci pozornej wpływają na człowieka i jego bliskich? To ważne pytania, jakie fabularnie musimy sobie postawić.
“- Czy my od teraz jesteśmy na ty? (...)
- Zawsze byliśmy. Tylko brakowało nam emocji, żeby to wprowadzić w życie.”
Intryga prowadzona jest w tempie umiarkowanie spokojnym - początkowo częste zmiany czasu sprawiają, że historia daje wrażenie bardziej dramatu rodzinnego niż sensacji. Później proporcje się zmieniają, intryga się zagęszcza, jednak nadal nie jest prowadzona jak w typowej sensacji - bo tu nie rządzi gatunek, tu pierwszeństwo ma po prostu historia, która dobrze przemyślana, cały czas podsyca ciekawość czytelnika. Sama zagadka w pewnym punkcie fabuły nie jest trudna do rozwiązania, przynajmniej częściowo, mimo to autor i tak porządnie czytelnika zaskakuje.
“Podczas egzaminu przed wydaniem broni więcej uwagi poświęcano przepisom niż praktyce.
Przepisy. Potrafiły wykończyć więcej policjantów niż bandyci.”
A postacie? Jak zawsze u Siembiedy, są nośnikiem historii, a mimo to są dobrze dopracowane pod kątem psychologicznym. Każda z nich, niezależnie od stopnia uwikłania w fabułę, jest bardzo ludzka, ich zachowanie jest naturalnie, nie razi sztucznością. Czarne charaktery długo zachowują ziarno tajemniczości, nie brak też postaci dziwnych, zaskakujących, których pasje i fobie wychodzą poza to, z czym spotykamy się na co dzień. Stałe postacie serii są stabilne, sympatyczne, zachowują zgodność charakterów z tym, co już o nich z wcześniejszych tomów wiemy.
“Nie wolno przerywać ludziom, których coś trapi i chcą się zwierzyć.”
“Upiór” Macieja Siembiedy to powieść, w której historia prawdziwa przecina się z fikcją literacką, w której pobrzmiewają echa ludzkich dramatów, ale też i historii sensacyjnych, gangsterskich, a nawet szpiegowskich. Śledztwo prowadzi fabułę w ciekawe rejony, przez kilka różnych miejsc po Polsce, które związane są z główną tematyką powieści - upiorami, zmarłymi powracającymi z grobów, czy po prostu śmierci, które śmiercią nie były. Autor zaprasza nas do świata, w którym realizm zaciera się ze spirytualizmem, a znane historie ukazywane są w całkiem innym świetle. To powieść nasączona ciekawostkami podana w spójnej, doskonale dopracowanej językowo formie - czytanie jej to czysta przyjemność!
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 
(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

grudnia 31, 2025

Podsumowanie roku 2025

Podsumowanie roku 2025
Już od siedmiu lat ostatni dzień roku spędzam dokładnie tak samo - na tworzeniu czytelniczego podsumowania ostatnich dwunastu miesięcy, na liczeniu i wyłanianiu najlepszych z najlepszych - tych tytułów, które w danych roku zachwyciły mnie najmocniej. Nie inaczej jest dzisiaj! Jaki był ten mijający właśnie rok 2025? Intensywny, rok spędzony w książkach, rok w sieci, w czasie którego opowiadałam Wam o naprawdę ogromnej liczbie ciekawych powieści! Czasami ilość pracy wymagała skrócenia godzin snu, czasami rezygnacji z prywatnych aktywności, ale czuję, że było warto - w tym roku daliście mi pewność, że to, co na Kryminale na talerzu robię, ma sens. Zaczęło się już z początkiem roku, kiedy premiery wystartowały już w pierwszej połowie stycznia, a ja skracałam oczekiwane wolne. Później już tylko wszystko nabierało rozpędu - Kryminał na talerzu w kategorii Blog zdobył piąte miejsce w rankingu opowiemci.pl Honorujemy twórców i został zaproszony do ambasadorowania serii grozy Wydawnictwa Muza, zaczęliśmy serię maratonów czytelniczych, były przeróżne wywiady i okołoksiążkowe spotkania i wyjazdy. Stałe współprace, patronaty i codzienny kontakt z moimi odbiorcami na kilku platformach zapewniły mi ciągłe zajęcie, co mocno doceniam i dziękuję każdemu, kto do tego się przyczynił! Rok 2025 zapisuję w pamięci jako rok całkowicie czytelniczy, rok spędzony na rozwoju Kryminału na talerzu! 

O tym, co się działo, co udało się osiągnąć, mówić więcej będziemy już z początkiem lutego, gdy Kryminał na talerzu świętować będzie kolejne urodziny, dzisiaj tradycyjnie skupmy się na książkach! Rok 2025 kończę wynikiem 228 książek! 60 z nich poznałam w formie audiobooków, 20 to książki czytane ponownie (tak zwany rereading): większość z nich to moje tegoroczne patronaty, były jednak i takie książki, które kiedyś już czytałam, a które wcześniej nie doczekały się recenzji na blogu. 25 książek to były propozycje patronackie lub książki do recenzji wewnętrznych, których również w tym roku kilka napisałam. To niesamowite przeżycie móc dołożyć swoją cegiełkę do decyzji wydawnictwa, czy jakaś książka faktycznie zostanie wydana! Łączny wynik daje mi rekord życiowy - tylu książek w przeciągu jednego roku jeszcze nigdy nie przeczytałam! Na szczęście dzisiejsze wyłanianie tych, które zrobiły na mnie największe wrażenie, poszło przyjemnie gładko! To oczywiście nie znaczy, że niewiele było dobrych - wręcz przeciwnie, co ładnie będzie widać w kończącym ten post zestawieniu ocen. Ale najpierw o tym, co najważniejsze, czyli moje TOP roku 2025! 


Książka roku 2025

TOP3

TOP10 (kolejność według czytania)

Dodatek do TOP roku 2025 z czytania ponownego:

Patronaty, rekomendacje, opieka ambasadorska:

Opieka ambasadorska:


Odkrycie roku 2025:

A teraz rok 2025 w liczbach!
Ocenę 10/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 9/10 otrzymały 2 książki: „Adwokat diabła” S. Cavanagh i „Gołogorze” M. Siembieda
Ocenę 8,5/10 otrzymało 8 książek: "Wściekłość" M. Fallwickl, "Zaledwie moment" L. Moriarty, "Trzynaście" S. Cavanagh, "Rytuał" W. Chmielarz, "Motyw" M. Starosta, "Diabeł i pani Davenport" P. Kennedy, "Ballada o miłości" L. Riley, "Efekt pandy" M. Kisiel
Ocenę 8/10 otrzymało 65 książek (Po tytuły odsyłam na mój profil na lubimyczytac.pl, tyczy się to wszystkich poniższych ocen - klik!)
Ocenę 7,5/10 otrzymało 46 książek!
Ocenę 7/10 otrzymało 66 książek!
Ocenę 6,5/10 otrzymało 5 książek!
Ocenę 6/10 otrzymało 10 książek!
Ocenę 5/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 4/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 3/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 2/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 1/10 nie otrzymała żadna książka!

Mam nadzieję, że moje rekomendacje i recenzje pozwoliły Wam w tej ogromnej ilości wydawanej w tym roku książek wybrać takie, które miały największe szanse przypaść Waszym gustom czytelniczym! W końcu Kryminał na talerzu po to istnieje - bo opowiadać Wam o książkach tak, żebyście mogli nie tylko poznać tytuły, o których nie słyszeliście, ale także dzięki szczegółowym recenzjom móc ocenić jak duże szanse ma tytuł, by i w Waszych oczach wypaść pozytywnie! Mam nadzieję, że właśnie w tym w roku 2025 Wam pomogłam! 

Na rok 2026 życzę nam wszystkim samych dobrych książek, żeby nikt z nas nie marnował tak cennego czasu na te, które po prostu nam się nie podobają! Pamiętajcie - nic złego się nie dzieje, jeśli macie chęć książkę niedokończoną odłożyć, w końcu czytanie to przede wszystkim dobra zabawa! I liczę, że to właśnie w tym w nowym roku Wam pomogę - w wyborze lektur, które przynoszą dobre wartości i fajną rozrywkę! Bo tak, i kryminały mogą wnosić być mądre i wartościowe! Takich książek Wam i sobie życzę! I czasu na lekturę bez względu na formę zapoznania się z książką!

Szczęśliwego i zaczytanego roku 2025!


Podsumowania poprzednich lat znajdziecie tu:

Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

października 10, 2025

"Gołoborze" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

"Gołoborze" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Gołoborze
Data premiery: 15.10.2025
Wydawnictwo: Znak Literanova
Liczba stron: 528
Gatunek: powieść sensacyjna / historyczna
 
Maciej Siembieda na polskim rynku powieści kryminalnej pojawił się zaledwie kilka lat temu (debiutował w 2017 roku książką “444”), a już chwilę później stał się ulubionym pisarzem polskich czytelników tego gatunku. Na koncie na dwanaście powieści (recenzje - klik!), z czego siedem to cykl z Jakubem Kanią, a trzy to saga polsko-grecka, której napisanie było wielkim marzeniem autora. “Gołoborze”, czyli powieść najnowsza, jest z kolei najbardziej osobista z wszystkich, jakie wydał – jej akcja toczy się w okolicy miejsca jego urodzenia, miejsca, z którym wiąże swoje dzieciństwo i zawiera elementy wspomnień jego własnej rodziny.
Maciej Siembieda zanim stał się autorem powieści sensacyjnych, przez trzydzieści lat był szanowanym i nagradzanym dziennikarzem, który specjalizował się w śledztwach historycznych. Pisał dla największych polskich magazynów, a część reportaży została wydana i opublikowana w formie książek. Teraz, w karierze beletrystycznej, chętnie z wtedy zdobytej wiedzy korzysta przeplatając historie, które wydarzyły się naprawdę z doskonale spinającą je fikcją literacką.
 
Góry Świętokrzyskie, niewielka wieś Grabin, miejsce urodzenia Tomasza Kończaka i Walentego Cebrzyna, którzy stanęli po dwóch stronach barykady podczas powstania styczniowego - Walenty wydał ruskim Tomasza, który cudem przeżył po tym, co uczynili mu oprawcy. I choć już wcześniej całe pokolenia tych rodów nie pałały do siebie sympatią, to te wydarzenie przelało czarę, takiej zdrady się nie wybacza, za taką zdradę trzeba zapłacić. Osobiście, honorowo, nie mieszając do tego władz i prawa państwowego - to sprawa osobista, zatarg na śmierć i życie. Zatarg, który nieustannie podsyca nienawiść jednego rodu do drugiego, nienawiść, która wcale nie znika wraz ze śmiercią tych, którzy krzywd doznali. Taka nienawiść przenosi się z pokolenia na pokolenie, zatruwając krew i umacniając przekonanie, że zemsta i honor są ważniejsze niż życie. Czy wraz ze zmianą wieków i ustrojów nienawiść może przygasnąć? Czy w końcu pojawi się coś lub ktoś, kto będzie w stanie tę spiralę zła odkręcić?
“- Co się stanie z tą trumną, jak już ją skończę?
- To już najmniejsze zmartwienie (...). Trumna zawsze się człowiekowi przyda.”
Książka podzielona jest na prolog i dziewięć części, które składają się w sumie na 56 rozdziałów, a te zamyka posłowie, gdzie autor wyjaśnia jak wiele historii w tej powieści zawartych ma podłoże w prawdzie historycznej (wiele!). Każda część ma określony mniej więcej rok zdarzeń, opowieść rozpoczyna się w 1863 roku i ciągnie aż do ostatnich lat XX wieku, na moment po zakończeniu czasów PRL-u. Autor zatem przegania nas po sporym kawałku historii Polski - powstanie styczniowe, I i II wojna światowa, PRL i jego upadek. Oczywiście czas podany po otwarciu każdej z części jest orientacyjny, większość z nich rozgrywa się na przestrzeni kilku lat. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przez narratora, który naprzemiennie obserwuje obydwa rody, choć mam wrażenie, że z przewagą rody Kończaków. Czasami pojawiają się i inne postacie, inne rodziny uwikłane w ten odwieczny spór, a pod koniec historii jest również i starachowicki milicjant. Jak zawsze u Macieja Siembiedy, narrator nie skupia się typowo na postaciach, a na oddaniu historii, którą sobą niosą. Styl powieści doskonale dopasowany jest do czasów, w których toczy się akcja, dialogi to prawdziwe perełki! Stylizowane są na sposób wypowiadania się zarówno ze względu na czas, jak i klasę społeczną, poziom wykształcenia. O dziwo, nie ma w nich wiele przekleństw (a zdziwienie wynika z tego, że przez spory okres czasu ród Cebrzynów uważany był za coś na kształt gangsterów, rzezimieszków). W tej powieści autor rezygnuje z zabaw językiem i stylem (co robi np. w cyklu z Kanią), stawia na prostą elegancję - nadal czuć, że słowo jest mu posłuszne, może robić z nim, co chce, jednak tym razem styl przypomina powieści, jakie pisało się kiedyś - wiekopomne literackie dzieła, które mimo że osadzone w konkretnych czasach, niosą uniwersalne opowieści o ludzkich skazach charakteru. I tak też jest w tym przypadku.
“- Nie nam to rozstrzygać! Bój się Boga! Kim ty chcesz być? Sędzią i katem? Co ci daje takie prawo?
- Ludzka krzywda.”
Mimo że w powieści postacie na przestrzeni lat się zmieniają, poznajemy kolejne pokolenia, to dwie rzeczy są stałe: miejsce i zatarg pomiędzy rodami. Obydwie przedstawione są bogato i bardzo ekspresyjnie, obydwie wymagają osobnego omówienia. Zacznijmy od miejsca. Grabin to miejsce fikcyjne, jednak zbudowane na wspomnieniach autora o podobnych mu wioskach położonych w Górach Świętokrzyskich, tuż pod Łysą Górą. To w Grabinie znajduje się świętokrzyskie gołoborze (miejsce prawdziwe!) i Czarcia Polanka, miejsce dziwnej mocy, pełne uzdrawiających ziół. Z nimi związane są legendy, prastare wierzenia, które tu wraz z biegiem lektury poznajemy, a które mają wpływ na zachowanie postaci. Bo tu miejsce ma znaczenie. Góry Świętokrzyskie wychowały sobie ludzi twardych, którzy jak to w małych miejscowościach bywa, swoje brudy piorą w gronie lokalnym, przed obcymi zachowując milczenie. Na tej cesze opiera się tak naprawdę cała fabuła powieści - cokolwiek by się w Grabinie nie działo, pozostaje przed obcymi - władzą, prasą itp. - zamknięte. Tu sprawy załatwia się samodzielnie, na pięści, na noże, w bardzo starotestamentowy sposób. Nie wiem czy aktualnie takie miejsca nadal w Polsce istnieją, jestem jednak przekonana, że jak na czasy, w których toczy się akcja, autor oddał nastroje takiego miasteczka naprawdę wiernie.
“W Grabinie spornych spraw nigdy nie załatwiano słowami.”
No właśnie - a z miejscem związana jest ta druga stała rzecz, niezmienna przez wszystkie lata opisane w fabule. Zatarg, nienawiść pomiędzy rodami. Autor nawiązuje tu nieznacznie do tematyki starych gangsterskich powieści i filmów (typu Ojciec Chrzestny), ale również sięga jeszcze dalej - do historii Romea i Julii, członków dwóch nienawidzących się rodów, których wbrew tej nienawiści połączyła miłość tragiczna. Maciej Siembieda przenosi ten dramat na polską wieś, interpretuje ją na potrzeby swojej powieści. Zarówno miłość, jak i nienawiść to bardzo burzliwe emocje, jedne z tych, które popychają do czynów najgłupszych.
“(...) za dużo w tobie gniewu, (...). Diabeł szczuty przez tych, coś ich życia pozbawił, wykorzystał to, wlazł w ciebie i zżera od środka. Z nienawiści chorujesz.”
Nie mogę jednak powiedzieć, że “Gołoborze” to historia miłosna. Nie, to tylko epizod. “Gołoborze” to historia o wyniszczającej nienawiści, pragnieniu zemsty, pragnieniu wyrządzenia krzywdy, którą zaraża się kolejne pokolenia. Autor dokładnie analizuje to, co dzieje się z ludźmi fiksującymi się na takiej emocji, którzy honor pojmują w sposób mocno starotestamentowy, a może po prostu gangsterski. Zaskakujące, ale jakże okropnie prawdziwe jest to, jak wiele złego można zrobić samemu sobie w imię nienawiści do innych, jak wiele zła może przynieść chęć zemsty, i to taka, której w swoim zacietrzewieniu nie potrafi się odpuścić. Bo czy nie jest to samonakręcająca się spirala? Raz jedni się odpłacają drugim, by zaraz sytuacja odwróciła się o sto osiemdziesiąt stopni… Jedno jest pewne - postacie w taką sytuację uwikłane nigdy nie mogą być szczęśliwe, nigdy nie będą bezpieczne. I choć jest to świetne podłoże pod powieść kryminalną, to jednak jest to również coś, co znamy z życia prawdziwego, ludzka natura w najgorszej postaci. A to napawa naprawdę ogromnym smutkiem.
“- (...) Jezu Nazareński! - Wzniosła złożone ręce do nieba. - A za cóż nas tak karzesz? Za jakie grzechy?
Za waszą nienawiść (...).”
Bo ta opowieść tak naprawdę składa się z emocji. Emocji przejmujących, gorących, raz dobrych, a raz złych. Niektóre postacie są mądrzejsze od innych, inne okrutnie złe i wynaturzone, ale każde, niezależnie od nacechowania, budzą w czytelniku duże emocje. To czar opowieści Macieja Siembiedy - potrafi ożywić każdą historię tak, że czytelnik czuje się, jakby stał tuż obok jej bohaterów.
“Pieniędzy nie miała. Dawałam jej, ale odmówiła. Powiedziała, że to byłoby niehonorowo. A tam w waszych stronach to honor chyba od życia ważniejszy, co?”
Jak w każdej powieści tego autora ważne jest również tło historyczne. Tutaj tym bardziej, gdyż akcja rozłożona jest na jakieś 130 burzliwych lat naszego kraju. I choć to nie wydarzenia polityczne stoją na pierwszym miejscu, to jednak mają wpływ na losy postaci - to przecież od bestialskiego czynu Rosjan rozpoczyna się cała spirala zemsty i wzajemnego odpłacania pięknym za nadobne. Później przychodzą wojny, świętokrzyska partyzantka i jeszcze dalej partia polityczna. To, co dzieje się w kraju, oddziałuje na bohaterów, jest pośrednio odpowiedzialne za ich losy. Czy jednak zmiany ustroju nie bywają w ich zachowaniach tylko pretekstem, by podsycać wzajemną nienawiść? Sposobem na unikanie win prywatnych, zrzucaniem ich na karb wydarzeń krajowych? Pretekstem, by nie przyjmować pełnej odpowiedzialności za swoje czyny?  Tło historyczne, tak burzliwe, jest oddane z dużą dokładnością, czuć w nim ogromną wiedzę autora, a zarazem budzi lęk - bo może sami wojny nie doświadczyliśmy, ale wiemy, jak bardzo jest blisko.
“A takie rzeczy, niepomszczone, są jak demony, zabierające człowiekowi duszę i zżerające go od środka.”
“Gołoborze” to przejmująca saga dwóch rodzin zamknięta w jedną powieść. Burzliwych historii prywatnych rozgrywających się na tle burzliwej historii kraju. Powieść z morałem, ale nie moralizatorska, powieść fikcyjna, ale zbudowana z różnych fragmentów historii prawdziwej i cech ludzkich charakterów. Autor w bardzo przejmujący sposób obrazuje do czego prowadzi skupienie na złych emocjach, na niemożności odpuszczenia krzywd. To historia bardzo starotestamentowa, oddająca surowość charakterów i źle pojmowany honor. Bo czy to nie ludzkie ego jest tutaj tym, co wyrządza najwięcej krzywd? Monumentalne dzieło na wzór kanonu literatury światowej.
“Stare rany to zawsze dobry powód nowej wojny.”
Moja ocena: 9/10
 

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Znak Literanova.



Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

kwietnia 30, 2025

"Sobowtór" Maciej Siembieda

"Sobowtór" Maciej Siembieda

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Sobowtór
Cykl: Jakub Kania, tom 7
Data premiery: 23.04.2025
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 376
Gatunek: powieść sensacyjna / historyczna
 
Maciej Siembieda to jeden z polskich współczesnych autorów, który nigdy czytelnika nie zawodzi. Czy to przez jego niepowtarzalny, elokwentny i przyjemnie zabawny styl, w którym czuć, że pisanie sprawia mu czystą radość? Czy wplatanie historii prawdziwych w fikcję literacką? A może wieloletnie doświadczenie nagradzanego dziennikarza śledztw historycznych? Kto wie, ważne, że to za każdym razem działa!
Autor debiutował w roku 2017 pierwszym tomem serii thrillerów sensacyjnych z Jakubem Kanię - wtedy prokuratorem IPN-u, teraz, od dwóch najnowszych tomów: szóstego i siódmego eksperta od oszustw ubezpieczeniowych. “Sobowtór” jest jego dziesiątą powieścią.
 
Rok 2016, Warszawa. Towarzystwo Ubezpieczeń i Asekuracji Hathor Polska dostaje zlecenie na ubezpieczenie dwóch obrazów, które Fundacja Soboniów zamierza wystawić podczas wielkiej wystawy sztuki szykowanej na rok przyszły - są to obrazy znanego malarza, nikt nie wie jednak jakiego, ale wszystkie mają zaświadczenia o autentyczności. Firma widzi w tym świetny interes, doskonały sposób na zarobek, Jakub Kania jednak po rozmowie z dziennikarką specjalizującą się w malarstwie sprzed wieków, jest przekonany, że Fundacja Soboniów planuje jakieś przekręt… Kiedy dzieli się swoją uzasadnioną wątpliwością z przełożoną, dostaje zakaz, by się tą sprawą nie zajmować. Jednak nie daje mu to spokoju, szczególnie iż wkrótce dowiaduje się, że w sprawę może być zamieszany fałszerz sztuki, którego od pięciuset lat ścigają służby… Jak to możliwe? Jeden człowiek nie może tak długo żyć, a jednak co jakiś czas na rynku pojawiają się obrazy powstałe jedną ręką, z użyciem XVI-wiecznych materiałów, a jednak za każdym razem nieprzechodzące testów na stwardnienie farby, co dowodzi, że zostały namalowanie niedawno… Czy to właśnie taki obraz ma pojawić się teraz na planowanej wystawie?
 
Książka podzielona jest na prolog, dwie części składające się w sumie z 47 rozdziałów i epilog. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przede wszystkim z perspektywy Jakuba, jednak nie tylko - pojawiają się też rozdziały, które mogą być powiązane z fałszerzem, a gdy akcja cofa się do chwili na moment przed wybuchem II wojny światowej, uwaga czytelnika skupiona zostaje na Kazimierzu Soboniu i hrabiance Ninie Rzewuskiej. Podział czasu akcji rozłożony jest na fragmenty - kilka rozdziałów spędzamy we współczesnym świecie, by na kilka kolejnych przenieść się w czasy II wojny światowej i później. Jak już wspomniałam, styl powieści jest charakterystyczny dla autora. Czuć w nim dbałość o słowo i miłość do języka polskiego, który traktowany jest tutaj z poszanowaniem. Autor lubi bawić się opisami, porównaniami i metaforami, dzięki czemu dostajemy takie kombinacje słów, o jakich nie pomyśli nikt inny. A jednak wszystkie te zabiegi są na tyle subtelne, że nie odciągają uwagi od samej historii, która zawsze dla autora sprawuje rolę nadrzędną.
“(...) teczki (...) są czyste jak sumienia polityków. W sensie nieużywane.”
Tutaj historia toczy się dwutorowo, choć w obydwu czasach skupia się na motywie sztuki malarskiej i przekrętach z nią związanych. W przeszłości sporo miejsca zajmuje wątek II wojny światowej i tego, co działo się ze obrazami na terenie Krakowa na przykładzie jednego bohatera - bohatera wątpliwego moralnie, który jednak wpadł na trop tak zwanego Gemella, czyli sobowtóra malującego dokładnie tak, jak Holbein. W czasach współczesnych wątek sobowtóra jest kontynuowany, jednak tym, co mocno przyciąga naszą uwagę jest temat ubezpieczenia wystawy i próba odkrycia w czym tkwi haczyk… Autor opowieść prowadzi sprawnie, dobrze utrzymuje zaciekawienie czytelnika na stałym poziomie, sprytnie podsuwając kolejne tropy i sugerując, że niemożliwe jednak może być możliwe…. Cała intryga jest solidnie zbudowana, a tym, co wyjątkowo zaskakuje, jest splecenie fabuły z fikcji i prawdy tak koronkowo, że bardzo trudno jest ją od siebie odróżnić. Autor pomaga nam w tym dopiero w posłowiu. Podziw czytelnika na pewno wzbudzi też sama wiedza autora - w historię bardzo sprawnie i niewymuszenie wplecione są ciekawostki z malarstwa, jak i szczegóły tego, jak wyglądają teraz i prace konserwacyjne i badania historii obrazów. Naprawdę fascynujące procesy!
“- Zaraz, zaraz - przerwał Kuba. - Jak to możliwe?
Dziennikarka zmrużyła oczy.
- Czego nie rozumiesz? Po prostu Hans Holbein nigdy nie umarł. Mieszka sobie gdzieś na świecie, ma jeszcze parę starych desek, trzaska co jakiś czas kolejny portrecik z epoki i układa listę gości na swoje pięćsetne urodziny.”
Tym, co łączy serię w jedno, są nie tylko motywy dość często pojawiającej się szeroko pojmowanej sztuki i wplecenie w fabułę historii prawdziwej, ale i postać Kuby, który nie jest kreacją tak dominującą nad fabułą, by czytelnik, który wybrał lekturę serii niechronologiczną, poczuł, że ma jakieś braki. Zresztą najczęściej czas pomiędzy tomami jest na tyle duży, że życie Kuby zmienia się gdzieś w tle. Tym razem od wydarzeń z “Orientu’” nie upłynęło wiele, Kuba jest w sumie w tym samym momencie życia, nadal jego małżeństwo zdaje się chwiejne, a teraz przyjdzie im zmierzyć się z kolejnymi wyzwaniami partnerskimi i rodzicielskimi. A jednak Kuba to po prostu dobry facet - nawet kuszony przez ponętne koleżanki, trzyma się wiernie swojej Kasi, nawet kuszony grubą kasą, nie daje się przekupić i zawsze dąży do prawdy i sprawiedliwości. Jest przy tym swobodny, bardzo łatwo rozmawia mu się z ludźmi, bardzo łatwo prowadzi rozmowy. Nie będę też ukrywać, że moją sympatię wzbudza jego zamiłowanie do naprawdę dobrego jedzenia, które w tej historii również przez fabułę przewijać się musi.
“- Kuba - stwierdziła - byłbyś całkiem dobrym menadżerem, gdyby nie jedna wada, która cię dyskwalifikuje. Podchodzisz do tematów zbyt emocjonalnie. To bardzo nieprofesjonalne. Czemu ty się tak unosisz honorem?
Jakub Kania wzruszył ramionami.
- Nie wiem - odparł. - Może dlatego, że go mam.”
W tym tomie najbardziej wyrazistą postacią jest dziennikarka Ludmiła Ungier, kobieta ponętna i posiadająca dużą wiedzę, sprytna i nieukrywająca swojej seksualności. Jej postać dobrze obrazuje przeciwności, z jakimi nawet najsłynniejsi dziennikarze muszą się borykać, dodaje też pikanterii, choć sama akurat za tym aspektem fabularnym nie przepadam.
 
A co z tytułem? Można go rozpatrywać na wielu płaszczyznach, w fabule pojawia się wiele dubli wszelakich - nie zamierzam ich zdradzać, to prawdziwa frajda tropić jest samodzielnie! Fanów twórczości autora jednak najmocniej na pewno zafrapuje sam obraz, który widnieje na okładce książki (i który oczywiście odgrywa ważną rolę w fabule), który przedstawia wizerunek … sobowtóra samego autora!
 
O “Sobowtórze” mogłabym jeszcze pisać dużo i długo - autor swoją opowieść ubarwił takimi detalami, taką ilością szczegółów, że tak naprawdę na każdej stronie znalazłoby się coś, co byłoby warte umówienia w recenzji. A jednak nie ma co przedłużać, lepiej skończyć już teraz - myślę, że wystarczy napisać, iż “Sobowtór” to historia dopracowana, w której czuć tę frajdę z budowania opowieści, spisywania jej na kartce. To coś dla czytelników chętnie sięgających po powieści z motywem historycznym, jak i tajemnicą delikatnie szpiegowską - w końcu tropienie fałszerza sztuki (na pewno fałszerza?) musi mieć w sobie wydźwięk lekko sensacyjny. Wiedza autora, umiejętność wplatania jej w historię tak swobodnie, jak i ogrom ciekawostek zawartych w powieści sprawiają, że jest to lektura niezapomniana, która daje czytelnikowi czystą przyjemność. Gdyby tylko wszyscy autorzy dbali już o samą warstwę językową powieści tak bardzo jak robi to Maciej Siembieda!
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 
(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

grudnia 31, 2024

Podsumowanie roku 2024

Podsumowanie roku 2024

Już tylko kilka godzin dzieli nas od chwili, gdy licznik roczny przeskoczy na 2025. Czy to nie właściwa pora, by ostatni raz spojrzeć wstecz, podsumować jaki był rok, który właśnie mija? Rok 2024. Jedyny i niepowtarzalny. Rok, który dla Kryminału na talerzu przyniósł ogromny rozwój, nowe możliwości i narzędzia do promowania literatury. Rok, w którym żyłam Kryminałem na talerzu, rok, w którym to blog zdominował moje życie - i to w żadnym wypadku nie jest zarzut, a wręcz odwrotnie, ogromnie mnie to cieszy, to naprawdę niesamowite przeżycie - móc tylu osobom podsuwać lektury, które według mnie są warte uwagi. Dziękuję zatem Wam, moim Odbiorcom, Wydawnictwom i Autorom/kom, dzięki którym mogę robić to, co dla mnie jest ważne!

W roku 2024 miałam przyjemność przeczytać 193 książki. Kilka z nich (patronaty) czytałam po dwa razy, jednak ilość tytułów jest właśnie taka - 193. Z tego dosłownie dwadzieścia kilka to książki wysłuchane w audio, ale tak naprawdę w tym roku korzystałam ze słuchawek naprawdę wiele - sporą część książek przeczytałam we wspomaganiu z synchronizatorem mowy. Może i ilościowo rekordu nie pobiłam, ale też nie chciałam tego roku - ten rok miał przynieść mniejszą ilość lektur, za to mocniej promowanych i właśnie ten cel spełnił znakomicie, bo aż 33 książki miałam przyjemność promować jako ich patronka bądź ambasadorka, co jest dla mnie ogromnym zaszczytem! 

Ale dokładniej o działalności Kryminału na talerzu w tym roku będziemy mówić już wkrótce, podczas kolejnych urodzin bloga, dzisiaj pełen skupienie po prostu na książkach. I tak - jakościowo był to rok doskonały, niewiele trafiło się książek, które w jakiś sposób mnie rozczarowały, zdecydowana większość to były naprawdę wyśmienite lektury - i tu znowu muszę podziękować Autorom/kom i Wydawnictwom za to, że tak dobrze już znają mój gust i podsuwają mi same naprawdę dobre lektury! 


Ale co spośród tych 193 książek było najlepsze?


Książka roku 2024

TOP3

TOP10 (kolejność przypadkowa)

Patronaty, rekomendacje i opieka ambasadorska 2024
Patronaty:

Opieka ambasadorska:


Odkrycie roku 2024


A teraz liczbowo!
Ocenę 10/10 otrzymała 1 książka: "Pieśń prorocza" P. Lynch
Ocenę 9/10 otrzymały 2 książki: „Ostatnia przysługa” D. Lehane i „Kairos” M. Siembieda
Ocenę 8,5/10 otrzymało 10 książek: "Kolczaste łzy" S.A. Cosby, "Sarek" U. Kvensler, "Schronisko, które spowijał mrok" S. Gortych, "Zaginięcie Kimmy Diore" D. De Vigan, "Dziwna Sally Diamond" L. Nugent, "Daisy Jones & The Six" T. Jenkins Reid , "Zanim zostaliśmy potworami" K. Hsiao, "Zły" P. Kościelny, "Dziewczyna o mocnym głosie" A. Daré, "Znikąd pomocy" Y. Sigurđardóttir
Ocenę 8/10 otrzymało 60 książek (Po tytuły odsyłam na mój profil na lubimyczytac.pl, tyczy się to wszystkich poniższych ocen - klik!)
Ocenę 7,5/10 otrzymało 54 książek!
Ocenę 7/10 otrzymało 58 książek!
Ocenę 6,5/10 otrzymały 2 książki!
Ocenę 6/10 otrzymały 3 książki!
Ocenę 5/10 otrzymały 2 książki!
Ocenę 4/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 3/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 2/10 nie otrzymała żadna książka!
Ocenę 1/10 nie otrzymała żadna książka!


Mam nadzieję, że moje recenzje pomogły Wa, dobrze wybrać lektury na ten rok, tak, by rozczarowań było jak najmniej. Dziękuję za to, że tutaj ze mną jesteście, że czytacie i oglądacie to, co dla Was przygotowuję, że korzystacie z moich poleceń - nie wahajcie się mi o tym pisać, każda Wasza interakcja jest dla mnie bardzo cenna, pozwala mi wyjść naprzeciw Waszym oczekiwaniom :)

Na rok 2025 życzę nam wszystkim samych doskonałych lektur, a przede wszystkim czasu na czytanie - pamiętajcie, że książki to nie tyle papier, czasami audio czy ebook sprawdzą się dużo lepiej i sprawią, że zapoznawanie się z lekturami pójdzie sprawniej. Ja nie ustanę w polecaniu Wam dobrych (moim zdaniem!) książek, rok 2025 z pewnością na Kryminale na talerzu przyniesie wiele atrakcji! Mam nadzieję, że będziecie mi w roku 2025 towarzyszyć :)


Szczęśliwego i zaczytanego roku 2025!


Podsumowania poprzednich lat znajdziecie tu:

Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

października 08, 2024

"Kairos" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

"Kairos" Maciej Siembieda - recenzja przedpremierowa

Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Kairos
Cykl: saga grecka, tom 3
Data premiery: 09.10.2024
Wydawnictwo: Agora
Liczba stron: 480
Gatunek: powieść historyczno-sensacyjna
 
Maciej Siembieda na rynku powieści beletrystycznych obecny jest od siedmiu lat. Debiutował powieścią sensacyjną “444”, która w tym roku wydana została ponownie w odświeżonej, lekko odchudzonej wersji (recenzja - klik!), a która równocześnie była pierwszym tomem serii z prokuratorem IPN-u Jakubem Kanią. Teraz liczy ona już sześć tomów (recenzje - klik!), w międzyczasie ukazała się także osobna powieść pt. “Gambit” (recenzja - klik), a dwa lata temu autor rozpoczął kolejny nowy projekt. Mówił o nim jako o swoim literackim marzeniu i teraz, gdy dzieło jest już ukończone, to wcale się nie dziwię, że TAKI autor miał marzenie, na które potrzebował czasu do realizacji… Jest nim saga polsko-grecka, trylogia, na którą składają się “Katharsis”, “Nemezis” i “Kairos”. “Kairos” równocześnie jest dziesiątą książką autora, doskonałym domknięciem serii i myślę, że kolejnym tytułem, który obok “Gambitu” i “Kukieł” wskakuje na półkę moich najmocniej ulubionym z ulubionych lektur! Muszę też od razu zaznaczyć, że da się czytać ją oddzielnie, bez znajomości “Katharsis” i “Nemezis” (recenzje –klik!) - z samej tej historii nic się nie straci, bo połączenie pomiędzy tomami jest bardzo … koronkowe - ci, co znają serię jakże połączenie docenią, ci, co nie znają, w ogóle tego w czasie lektury nie odczują. Takie rzeczy potrafi robić tylko Maciej Siembieda!
 
Rok 1937, Bytom, miasto podlegające Niemcom, z trzech stron otoczone granicą z Polską. To tam żyje rodzina Pyków, choć tak jak i teren, na jakim żyją, tak i oni są podzieleni - jeden brat jest za Polską, drugi za Niemcami. Ich dzieci, Walter z ojca niemieckiego i Bernard z ojca polskiego mimo różnic, jakie dzielą ich ojców, żyją ze sobą w zgodzie, a przede wszystkim dzielą jedną pasję - do piłki nożnej. Obydwoje grają w bytomskiej drużynie, jednak to Walter jest tą perełką futbolu, to on marzy o wejściu do reprezentacji Górnego Śląska. Niestety jego pewność na boisku staje się dla niego zgubą - zamiast wykorzystać okazję i podać do nieochranianego przez przeciwników kuzyna, sam rzuca się na bramkę, przez co tracą ten zwycięski punkt. Jednak Walter stracił coś więcej - szacunek kibiców i miejsce w drużynie. Nie zmienia to jednak jego planów - zrobi wszystko, by dostać się do reprezentacji Polski. A Bernard? Jego los w przeciągu kilku najbliższych lat ponownie skrzyżuje się z kuzynem - tym razem w czasie II wojny światowej spotkają się w Grecji… Czy mimo nienawiści ojców pozostaną sobie bliscy? A może emocja ta jest tak silna, że nieświadomie zostaje przekazana w genach?
 
Książka podzielona jest na wzór tragedii antycznej na prologos, trzy epejsodiony, stasimon i exodos, które zastępują polski prolog, części i epilog. Trzy epejsodiony są dzielone na rozdziały, w sumie jest ich 57, a każdy opatrzony jest datą roczną, czasami określeniem pory roku oraz miejsca akcji, którą opisuje. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego, a narrator naprzemiennie przedstawia czytelnikowi losy kilku postaci: przede wszystkim kuzynów Pyków, ale pojawia się też i pewien znany złodziej z Lwowa czy pewna Macedonka, która wśród kuzynów trochę namąci. Jego zadaniem przede wszystkim jest właśnie oddanie ich pogmatwanych losów, nie jest skory do wchodzenia w głowy postaci. Styl powieści jest doskonały, czuć w nim pasję do języka polskiego. Każde zdanie ma rytm, w każdym czuć, że ułożone jest ze starannością. Język jest pozornie prosty, ale pojawiają się bardzo cenne, ale i niebanalne porównania, które dodają lekturze tego smaczku, tego pazura, po którym od razu można poznać, kto za tymi słowami stoi. Od czasu do czasu pojawia się także gwara śląska, perfekcyjnie użyta i napisana, a choć nie jest tłumaczona przypisami, to wypowiedzi skonstruowane są tak, że raczej każdy z czytelników będzie w stanie sam rozszyfrować jej znaczenie.
“(...) proszę nigdy nie zarzucać donosicielstwa komuś, kto ma honor, bo może się tym honorem unieść.”
Zresztą autor śląskość oddał nie tylko poprzez język, ale także doskonałe wyczucie i zrozumienie skomplikowanej historii tego rejonu, sposobu bycia ludzi, którzy go zamieszkują, ich codzienności, przyzwyczajeń i relacji z innymi. Dbałość o detale w zobrazowaniu świata, przede wszystkim tego śląskiego, ale też nie tylko, bo z biegiem lektury trafiamy też i do Grecji, i Turcji i tam czuć to samo, daje poczucie jakby autor po prostu na tych terenach mieszkał od lat. Dokładnie oddane wnętrza domów, restauracji, tego, co trafia na talerze i do szklanek, to wszystko buduje bardzo realny, bardzo bliski rzeczywistości świat - a przynajmniej tyle mogę wywnioskować po fragmentach poświęconych rejonom śląskim, bo sama znam je od dziecka. Może też dlatego tak mocno je w tym tomie doceniam - bo jestem w stanie dostrzec tą dbałość o szczegóły życia codziennego jako mieszkanka Górnego Śląska.
“Dwie kultury kulinarne zgrabnie połączyły się na jednym talerzu, dając doskonały smak. Gdyby ludzie tak potrafili, świat zapomniałby o konfliktach.”
Jednak nie tylko codzienność oddana jest znakomicie. Historia toczy się na przestrzeni czterdziestu lat, a więc mamy w niej i czasy wojny, i czasu PRL-u. I ta rzeczywistość oddana jest z dużą znajomością realiów, momentami wręcz przeraża bestialskością czynów, za którymi stoi przecież człowiek - a jak autor wyznaje w posłowiu, to nie są wytwory jego wyobraźni, bo i spora część historii, postaci pobocznych, jej tła, jest oparta na tym, co działo się naprawdę. W przeciągu tych czterdziestu lat historii kuzynów Pyków przewijają się też postaci z dwóch poprzednich tomów - są to role w tle, role mocno drugoplanowe, ale pojawiają się w momentami mocno niespodziewanych, tak że ci czytelnicy, którzy je znają, będą najpierw zaskoczeni, a później pod podziwem jak sprytnie autor wplótł losy postaci z poprzednich tomów w losy kuzynów z tej powieści. Szczerze mam ochotę teraz wrócić do dwóch poprzednich i jeszcze raz prześledzić te kluczowe dla tego tomu momenty! Podkreślam jednak, że to smaczek dla tych, którzy znają całą sagę, jednak jest to zabieg tak dyskretny, że ci, co sięgają po “Kairos” jako powieść osobną, w ogóle tego nawiązania nie odczują.
“Przygarnęli go, dzielili się ostatnim kawałkiem chleba, opatrywali rany i osłaniali w potyczkach z Niemcami. Ma ich za to pozabijać? Bo tak chce polityka? Ta sama podstępna, brudna dziwka, która poróżniła go z Walterem, a wcześniej uczyniła ich ojców śmiertelnymi wrogami.”
Same kreacje postaci kuzynów, ale i sporej grupki osób, która ma wpływ na ich życia, są wielowymiarowe. Autor raczej nie analizuje ich psychologii, my poznajemy ich poprzez ich czyny, poprzez decyzje, jakie podejmują. I żadna z nich nie jest postacią po prostu dobrą czy po prostu złą (no, w tym wypadku w czasie wojny są wyjątki…), każda w pewnym momencie swojego życia budzi w czytelniku uczucia mieszane, ale chyba właśnie przez to jest im bliżej do realności - przecież każdy z nas w swoim życiu podjął egoistyczne czy po prostu głupie decyzje, prawda? My jednak żyjemy w czasach względnego pokoju, postacie “Kairosa” moją zadanie utrudnione przez polityczną zawieruchę, jaka rzuca ich w różne zakątki świata i do grup różnych światopoglądów.
“(...) miał na końcu języka, ale koniec języka nie jest organem odpowiedzialnym za odwagę. Częściej za głupotę.”
Sama historia jest porywająca. Mały człowiek na tle wielkiej politycznej, historycznej machiny. Rzucany z kąta w kąt, przez różne oddziały, partyzantki, obozy, aż po czasy komunizmu w Polsce, które momentami mogły być równie groźne, co czasy wojenne. Autor sprawnie prowadzi swoje postacie przez wydarzenia historyczne stawiając ich w sytuacjach trudnych, kiedy muszą podejmować decyzje, które zaważą na ich dalszym losie. To ten Kairos, wykorzystywanie szansy w chwili, gdy jest na to niepowtarzalna okazja, bo jej niewykorzystanie będzie w skutkach bolesne. I takich okazji postacie tej powieści mają co najmniej kilka… ale czy nie każda decyzja ma swoje konsekwencje?
“Zbliża się twój Kairos. Już idzie przez góry i pojawi się rano. Bądź czujny. Nie możesz go przegapić, bo się okrutnie na tobie zemści.”
Tym, co łączy losy obydwu Pyków, jest piłka nożna. I choć sama nie mogłabym stać dalej od fanów tego sportu, to w żaden sposób temat ten w powieści mi nie przeszkadzał. Może nie zorientowałam się, które fakty z historii futbolu są prawdziwe, a które wymyślone, którzy piłkarze żyli naprawdę, a którzy nie, ale nie miało to dla mnie znaczenia - ważniejszy był ten cel w życiu postaci, ta motywacja do działania, do spełniania swoich marzeń. I tu znowu pojawia się ciekawe zagadnienie - czy spełnienie marzenia w sposób niemoralny jest nadal warte gry? Zresztą cała ta historia może być chyba metaforą zawodów piłkarskich, meczu futbolowego - czasem swoimi decyzjami strzela się w punkt, czasami nie da się przestrzelić bardziej…
“Hipnotyzowała ich tandetnym patriotyzmem oraz hasłami prawa i sprawiedliwości polegającymi na tym, że sama była poza prawem i uznawała to za sprawiedliwe.”
Poza piłką nożną w tle jest jeszcze wielka polityka, która tak samo dobrze wpisuje się w alegorię meczu piłkarskiego.
“Wy, politycy (...) gracie piłką lepiej niż piłkarze.”
Czy są w książce zatem jakieś minusy? Jedyne, co zwróciło moją uwagę, to niektóre decyzje postaci, które zdają się delikatnie zbieżne z innych pojawiającymi się w poprzednich tomach. Ale też chyba nie można tego uznać za minus - niespodziewane są koleje losu, a emocje, jakie dyktują decyzje postaci, są przecież bardzo uniwersalne.
“(...) jeden moment i życie przekreślone na zawsze.”
Podsumowując, “Kairos” to idealne zamknięcie greckiej trylogii, której historia toczy się na przestrzeni lat, na przestrzeni zmian politycznych i geograficznych. To podróż przez kontynenty, przez ludzkie okrucieństwo i egoizm, ale i przez miłość, i marzenia. To doskonałe połączenie fikcji z prawdą historyczną, usnute z taką precyzją, że czytelnik podczas lektury nie jest w stanie stwierdzić co jest jednym, a co drugim. Powieść porywająca, napisana w doskonałym stylu, coś, co zachwyci każdego fana dobrych historii i dobrej literatury. Maciej Siembieda po raz kolejny przypomina tym tytułem, że moje uwielbienie do jego pióra jest solidnie uzasadnione!
 
Moja ocena: 9/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Agora.

Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!